غزل شمارهٔ ۴۶۳۶
هوش مصنوعی: این شعر به نکوهش اعمال نادرست و کوتاه‌نگری می‌پردازد که در تلاش برای انجام کارهای خیر از مال مردم استفاده می‌کنند. شاعر بیان می‌کند که اساس ظلم و ستم همواره بر روی اعمال نادرست است و کسی که از مال دیگران برای کار خیر استفاده کند در واقع به خود تسلط دارد و از بازار خیر دور می‌شود. همچنین تأکید می‌شود که خیر واقعی با خلوص نیت و بدون از دست دادن اصول اخلاقی به دست می‌آید و در نهایت، تنها کارهای نیک و خالصانه از ارزش و ماندگاری برخوردارند. شاعر در اینجا بروز و ظهور نور خیر را به شکل زیبایی توصیف می‌کند و به اهمیت همراهی با نیکان و دوری از بدگوهران اشاره می‌کند.
سود ندهد عامل بیدادگر را کارخیرشاهد ظلم است ازاهل عمل آثار خیر
هوش مصنوعی: کسی که به کارهای نادرست و ظالم می‌پردازد، هرگز از کارهای خوب و نیک بهرهمند نخواهد شد؛ چرا که نیکوکاران و عملسالاران همواره با ظلم و ستم روبرو هستند و در عمل، نشانههای خوبی از آنها دیده نمیشود.
کوته اندیشی که خیر ازمال مردم می کنددست و دامان تهی برگردداز بازارخیر
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر منافع خود از مال مردم سوء استفاده می‌کند، در نهایت دستانش خالی و ناامید به خانه برمیگردد.
پایه ظلم وستم راعامل بیدادگرمی دهد براهل بینش عرض از آثار خیر
هوش مصنوعی: بیدادگران و ستمگران به خاطر نادانی و نقصان بینش خود، بر اثر عملهای نیک، پایههای ظلم و ستم را بنا مینهند.
روزی مرغان شود تخمی که زیر خاک نیستپیش مردم از تنگ ظرفی مکن اظهار خیر
هوش مصنوعی: یک روزی پرندگان تخمی خواهند گذاشت که زیر خاک است و دیگران نمیدانند. پس از نداشته خود، چیزی را به نمایش نگذارید و از کمبود خود چیزی را مطرح نکنید.
صرف کن درخیر نقد زندگانی را که نیستدر شبستان عدم شمعی به جز انوار خیر
هوش مصنوعی: از زندگیات در مسیر نیکی و خیر استفاده کن، زیرا در عالم نیستی هیچ نوری جز نورهای نیک وجود ندارد.
نور از آیینه میبارد سکندر را به خاکبی گهر هرگز نگردد ابر گوهر بار خیر
هوش مصنوعی: نور از آینه برمیخیزد و بر سکندر میتابد، اما اگر کسی در خاکی بیمقدار باشد، هرگز به آنچه که باارزش است دست نخواهد یافت. هرچند ابر، که گوهری از باران را به همراه دارد، نمیتواند به او کمک کند.
نام جم ازجام در دورست تا افلاک هستماندگی هرگز ندارد گردش پرگارخیر
هوش مصنوعی: نام جم از جام در دور دست تا آسمانها وجود دارد و هرگز نخواهد مرد؛ چرخش پرگار خیر و خوبی همیشه ادامه دارد.
صحبت نیکان بود مشاطه بدگوهرانرتبه تمکین بود تعجیل رادر کارخیر
هوش مصنوعی: گفتگو و معاشرت با نیکان و افراد خوب باعث پرورش و بهبود انسان می‌شود، اما در مقابل، ارتباط با کسانی که ویژگیهای خوبی ندارند،، نتیجهای منفی خواهد داشت. بنابراین، برای رسیدن به موفقیت در کارهای نیک، باید سریع و با انگیزه عمل کرد.
تامی لعل شفق در شیشه افلاک هستصائب از گردش نیفتد ساغرسرشارخیر
هوش مصنوعی: تا زمانی که لعل شفق در آسمان نمایان است، ساغر پر از خیر و خوشی خواهد بود و نخواهد افتاد از گردش زمان.