غزل شمارهٔ ۴۸۳۱
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق شاعر در مورد ناکامی‌ها و دلتنگی‌ها می‌پردازد. شاعر از محبت و صداقت یار شکایت می‌کند و به بی‌فایده بودن جستجوی نیکی‌ها در دنیا اشاره می‌کند. او به سختی‌هایی که در زندگی تجربه می‌کند، همچون تلاش برای تبدیل سنگ به یاقوت و تبدیل مشکلات به مایحتاج روزانه، اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر برخورد با دنیا را در قالب کنایه‌هایی از نظیر، پاکدامنی، مسلمانی و عبرت‌گیری از زندگی، مطرح می‌کند و نتیجه می‌گیرد که حقیقت زندگی را باید در دل‌خوشی‌ها و اشک‌های نزدیکان جستجو کرد.
میوه باغ امیدم داغ حرمان است و بسیار دلسوزی که می‌بینم نمکدان است و بس
هوش مصنوعی: میوهی باغ امید من تنها درد و ناامیدی است و هیچ کمککار حقیقی که می‌بینم فقط دسیسه و خیانت است.
پشت و روی این ورق را بارها گردیده‌امعالم از جهان مرکب یک شبستان است و بس
هوش مصنوعی: من بارها به این ورق نگاه کردهام و به نظر میرسد که دنیا تنها یک شبستان بزرگ است و بس.
نور شرم از دیده خوبان بازاری مجویاین جواهر سرمه در چشم غزالان است و بس
هوش مصنوعی: به زیباییهای دلانگیز و جذاب توجه کن و از جستجوی آنچه که در آغوشت نیست، دست بردار. زیرا حقیقت زیباییها مانند جواهراتی قیمتی است که تنها در چشمهای خاص و ظریف قابل مشاهدهاند.
سنگ را یاقوت می‌سازم به صد خون جگرروزیم چون آفتاب از چرخ یک نان است و بس
هوش مصنوعی: من با درد و رنج بسیار، سنگ را به یاقوت تبدیل میکنم، چرا که روزیام مانند آفتاب فقط به یک نان وابسته است.
آن که گاهی عقده‌ای وامی‌کند از کار مندر بیابان طلب خار مغیلان است و بس
هوش مصنوعی: کسی که در برخی مواقع به من حسادت می‌کند و از تلاشهای من ناراضی است، به جز اینکه به بیهوده در تلاش برای رسیدن به چیزهای بیارزش می‌پردازد، کار دیگری ندارد.
می‌کشد هرکس که در قید لباس آرد مراحلقه فتراک من طوق گریبان است وبس
هوش مصنوعی: هر کسی که مرا در لباس خودش بگنجاند، می‌کشد، چون حلقهی گردن من فقط همان گریبان من است.
چون نگردم گرد سرتاپای او چون گردباد؟پاکدامانی که می‌بینم بیابان است و بس
هوش مصنوعی: میگوید: وقتی که به دور او میچرخم و میگردم، مانند گردبادی هستم که همه جا را پر می‌کند. اما برعکس، پاکدامنی که من می‌بینم در این بیابان تنها چیزی جز تنهایی نیست.
دل نیازردن اگر شرط مسلمانی بودمی‌توان گفتن همین هندو مسلمان است و بس
هوش مصنوعی: اگر عدم آزار دل دیگران شرطی برای مسلمانی باشد، میتوان گفت که هر کسی که این کار را انجام دهد، خواه هندو باشد یا هر دین دیگری، به نوعی مسلمان است.
چشم عبرت باز کن صائب ز شبنم پندگیرحاصل قرب نکویان چشم گریان است و بس
هوش مصنوعی: چشم خود را باز کن و عبرت بگیر، زیرا از شبنم میتوان درس گرفت. میوهی نزدیکی به نیکان فقط اشک و اندوه است و بس.