غزل شمارهٔ ۴۹۲۲
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی عشق و زیبایی است. شاعر از لذت‌های عشق و مانند آن سخن می‌گوید و به توصیف ویژگی‌های معشوق، همچون لب‌های میگونی و زیبایی او می‌پردازد. او به تأثیری که این زیبایی بر دل او دارد اشاره می‌کند و می‌گوید هیچ‌کس نمی‌تواند با این زیبایی رقابت کند. همچنین، شاعر از احساسات درونی خود و تنهایی‌اش در برابر عشق سخن می‌گوید و آرزوی رهایی از این درد و سوزش را دارد. جلوه‌های طبیعت و نمادهای مختلفی نظیر جنت و باغ نیز در متن آمده که نشان‌دهنده‌ی زیبایی و جاذبه‌ی معشوق است. در نهایت، شاعر بیان می‌کند که آیا ممکن است دردهای درونی او با زیبایی‌های معشوق تسکین یابد یا خیر.
ز مستی در شکر خندست دایم لعل سیرابشگریبان چاک دارد شیشه را زور می نابش
هوش مصنوعی: از شوق و شادی ناشی از نوشیدن شراب، لبی سرخ و شاداب دارد. به گونهای که زیبایی او باعث میشود که در هر لحظه خندان و شاداب باشد. با این حال، قدرت و تاثیر می ناب او به حدی است که شیشه را مانند گریبان، پاره پاره کرده است.
لب میگون او را نیست وقت خط برآوردنز موج بوسه نو خط می نماید لعل شادابش
هوش مصنوعی: لبخند او مثل میگون است و وقتی که بر لبهایش بوسه میزنند، طراوت و زیبایی او خود به خود نمایان میشود.
ز خواب ناز گفتم چشم اورا خط برانگیزدندانستم کز این ریحان گرانتر می شود خوابش
هوش مصنوعی: از خواب شیرین بیدار شدم و گفتم دیدن او باعث میشود که از خواب بیرون بیاید، اما نمیدانستم که بیداری او از خواب هم برای من ارزشمندتر از بوی خوش ریحان خواهد بود.
ندیده حسن خود را، کس حریف اونمی گرددنگه دارد خدا از صحبت آیینه و آبش !
هوش مصنوعی: هیچ‌کس نمی‌تواند زیبایی او را ببیند و نمی‌تواند شایستهی او باشد. خداوند نگهدار اوست و او از صحبت با آینه و آب محفوظ است.
اگر افتد به مسجد راه آن سرو خرامان راعجب دارم نگیرد تنگ در آغوش، محرابش
هوش مصنوعی: اگر آن معشوق زیبا و باوقار به مسجد بیاید، تعجب میکنم که چرا در آغوش محراب زمانش را تنگ نمیگیرد.
زسیر باغ جنت دامن افشان می رود بیروننگاهی را که سازد شوق رخسار تو بیتابش
هوش مصنوعی: از باغ بهشت، عطر و زیباییای در حال پراکنده شدن است که نگاهی دلنشین و مشتاقانه به چهرهات میدهد و باعث میشود که دلها بیتاب و شیدا شوند.
بغیر از خود پرستی طاعتی ازوی نمی آیدخودآرایی که باشد خانه آیینه محرابش
هوش مصنوعی: جز خودپرستی، هیچ گونه اطاعتی از او برنمیآید. خودآرایی چیست که در خانهای با آیینه و محراب وجود داشته باشد؟
به زینت خواجه مغرورست از دنیا، نمی داندکه چون خاکستر اخگرهاست پنهان زیر سنجابش
هوش مصنوعی: خود را به زیبایی‌های دنیا مغرور کرده است، غافل از اینکه مانند خاکستر آتش زیر لایهای از پوشش پنهان است.
تمنای رهایی دارم از دریای خونخواریکه چون لاله است خونین، کاسه های چشم گردابش
هوش مصنوعی: من آرزو دارم از دریایی پر از خون و خشونت رها شوم، دریایی که مانند لاله، سرخ و خونین است و چشمهایش مانند گرداب میچرخند.
ز دریا کم نگردد سوزش پنهان من صائبمگر آبی زند بر آتش من لعل سیرابش
هوش مصنوعی: سوز و گداز درون من از عمق دریا هم کمتر نمیشود، مگر اینکه آبی بر آتش من بریزد که آن آتش با زیبایی و حقایقش خاموش شود.