غزل شمارهٔ ۵۰۲۵
هوش مصنوعی: این شعر به زیباییهای بهار و لذتهای زندگی اشاره میکند. شاعر از خواننده میخواهد که از لحظات شاد و خوش بهاری بهرهبرداری کند و از زیباییهای شکوفهها و گلها لذت ببرد. او تأکید میکند که زندگی کوتاه است و باید از آن به خوبی استفاده کرد. همچنین، به ارتباط بین باده و شادابی اشاره میشود و اینکه چگونه شادی از آن سرچشمه میگیرد.
شاعر رویای غنیمت شمردن این فصل را ترویج میکند و هشدار میدهد که نباید به نا امیدی و غم دچار شد. او از شکوفهها به عنوان نمادی از خوشبختی و زندگی استفاده میکند و به اهمیت شادی و عشق در زندگی اشاره میکند. در نهایت، دعوت به شور و شوق و زندگی پرنشاط را در دل مخاطب تقویت میکند.
مده ز دست چو گل دربهار ساغر عیشکه از شکوفه بود در گذار، اختر عیش
هوش مصنوعی: ساغر خوشی را مانند گلی در بهار از دست نده، زیرا که این خوشی زودی تمام میشود و مانند شکوفهای است که بهسرعت میگذرد.
برات خوشدلی از روزگار کن تحصیلنبسته است به هم تا شکوفه دفتر عیش
هوش مصنوعی: برای خوشحالی و دلخوشی، از زندگی بهره ببر و نگذار که مشکلات و محدودیتها مانع شادیات شوند؛ زیرا هنوز زمان شادی و لذت به پایان نرسیده است.
کنون که رشته باران ز هم نمی گسلدمگیر شغل دگر غیر نظم گوهر عیش
هوش مصنوعی: حالا که باران پیوسته میبارد و جلوی قطع شدن آن گرفته شده، مشغول کار دیگری غیر از نظم دادن به لذت زندگی نباش.
اگر گرفته دلی خویش را به باغ رسانکه باز کرده ز هر غنچه بوستان در عیش
هوش مصنوعی: اگر دلت غمگین است، به باغ برو و از عطر گلهای تازه در خوشی و لذت بهرهمند شو.
وصال سیمبران شکوفه را دریابکه می توان شد ازین نقدها توانگر عیش
هوش مصنوعی: بهتر است به رابطه با زیباییها و لذتهای زندگی توجه کنیم، زیرا از این طریق میتوانیم به ثروت حقیقی و خوشبختی دست پیدا کنیم.
شکوفه شاهد سیمین نوبهاران استمپوش دیده ازین شاهد سمنبر عیش
هوش مصنوعی: شکوفهها نماد زیبایی و تازگی بهار هستند، پس دریغ نکن و از زیبایی این گلهای خوشبو و دلنواز لذت ببر.
درین بهار کسی می شود بلند اخترکه از شکوفه کند انتخاب اختر عیش
هوش مصنوعی: در این بهار، کسی خوشبخت و موفق خواهد شد که از میان شکوفهها بهترین را انتخاب کند و از آن بهرهمند شود.
تو نیز خیمه ز خود چون شکوفه بیرون زنکه شد سفید بساط زمین ز چادر عیش
هوش مصنوعی: مثل شکوفهها، تو هم باید از دل خیمه خود بیرون بیایی، چرا که زمین با چادر شادی، دگرگون و سفید شده است.
سبک مگیر بهار شکوفه را زنهارکه زیر این کف پوچ است بحر گوهر عیش
هوش مصنوعی: بهار و شکوفه را با بیاحساسی و سبکسرانه نادیده نگیر، زیرا زیر این ظاهر فریبنده و بیمحتوا، دریاچهای از لذتها نهفته است.
بهار از گل و لاله است بر جناح سفرمده ز دست درین وقت تنگ ساغرعیش
هوش مصنوعی: بهار با زیبایی گلها و لالهها همراه است، پس در این زمان حساس و دشوار، زندگی را از دست نده و به نوشیدن شادمانی ادامه بده.
فغان که مردم کوته نظر نمی دانندکه در نقاب شکوفه است روی دختر عیش
هوش مصنوعی: آه از اینکه مردم با تفکر محدود خود نمیدانند که زیبایی و لذت در پشت ظاهر ساده و گل مانند دختر نهفته است.
بهشت نقد شده است از شکوفه، باده بیارکه در بهشت حلال است جام احمر عیش
هوش مصنوعی: بهشت اکنون با زیبایی شکوفهها به نمایش درآمده است، پس باده بیاور که در بهشت نوشیدن آن مجاز است و جام سرخ شادمانی را آماده کن.
مخور ز ساده دلیها غم تهیدستیکه از شکوفه به دامن دهد چمن زر عیش
هوش مصنوعی: نگران سادگی و کمبود مالی خود نباش، زیرا طبیعت به تو برکت میدهد و از باران شکوفهها، دشت به شادی میرسد.
نظر به ابر گهر بار و باغ پرگل کنکه آسمان وزمین را گرفته لشکر عیش
هوش مصنوعی: به آسمان پر از ابرهای بارانزا و باغی پر از گل نگاه کن، زیرا که شادمانی و خوشی تمام آسمان و زمین را فراگرفته است.
به گردش آر سبک،رطلهای سنگین راکه بادبان نشاط است جام و لنگر عیش
هوش مصنوعی: به آرامی و با احتیاط بارهای سنگین و طاقتفرسا را به حرکت درآور، زیرا در این سفر، بادبان خوشحالی و شادابی است که زندگی را به حرکت درمیآورد.
ز زهد خشک برآتش بنه تو هم عودیکنون که لاله برافروخته است مجمر عیش
هوش مصنوعی: توی این دنیا که لذتها و شادیها در حال جوانه زدن هستند، از زهد و خودداری سختگیرانه فاصله بگیر و خودت را به آن بسپار. مجمر شادی اکنون روشن شده و وقتش رسیده که از سوز و زندگی لذت ببری.
نشاط و عشرت و شادی ز باده می زایدکه نیست غیر خم پرشراب مادر عیش
هوش مصنوعی: شادی و خوشی از نوشیدن شراب نشأت میگیرد و جز خم پر از شراب، چیزی دیگری نیست که مادر خوشیها باشد.
اگر رود گرو باده،گو برو دستارمرا ز باده لعلی بس است افسر عیش
هوش مصنوعی: اگر رود دست من به شراب، بگو که هدیهام به اندازه کافی است. کلاه و عمامهام از شراب لعلین پر است و این کافی برای شادی و سرور من است.
فروغ روی گل ولاله می کند فریادکه از و بال برون آمده است اختر عیش
هوش مصنوعی: گل و لاله با زیبایی و درخشندگی خود فریاد میزنند که ستاره خوشبختی از آنها خارج شده و به دنیا آمده است.
گشایش ار طلبی روی در گلستان کنکه نیست غیر گل و لاله حلقه در عیش
هوش مصنوعی: اگر خواهان خوشبختی هستی، به جایی با زیبایی برو که تنها گل و لاله وجود دارد و چیزی جز شادی و خوشی در آنجا نیست.
چه همچو خوشه گره گشته ای، شراب بنوشکه داد خرمن غم را به باد،صرصر عیش
هوش مصنوعی: تو همچون خوشهای که در باد گره خورده، به زندگی خوش بگذران و شراب بنوش که غم و اندوختههایت را با خوشحالی و شادابی از بین ببری.
مهل که فاصله در دور می شود زنهارکه صیقل دل تیره است عیش بر سر عیش
هوش مصنوعی: منتظر باش که فاصله باعث دوری میشود. مراقب باش که شادی و لذت باعث میشود دل تیره و کدری پاکتر شود.
چو گل ز باده گلگون تمتعی بردارنسوخته است ترا تا چو لاله اختر عیش
هوش مصنوعی: از می خوشگوار بهره ببر و از زندگی لذت کن، چرا که هنوز جوان و شاداب هستی، پس فرصت را غنیمت شمار و از زندگی بهرهمند شو.
اگر بهار کند این چنین صف آراییزمین وفا ننماید به عرض لشکر عیش
هوش مصنوعی: چنانچه بهار به این زیبایی و شکوه زمین را در پیرامون خود آرایش کند، نباید به سپاهی از لذتها امید بست.
به هر کجا که شوی مست،می توان افتادکه موج سبزه ز مخمل فکنده بستر عیش
هوش مصنوعی: هر جا که بروی، در حال نشئگی، میتوانی حس کنی که چمنزار نرم و سبز، مانند مخمل، زمینهای برای خوشی و لذت فراهم کرده است.
عجب که یک دل پژمرده در جهان ماندکه شد گشاده ز گل بر رخ جهان در عیش
هوش مصنوعی: عجب است که یک دل افسرده در این دنیا باقی مانده و به خاطر شادی گلها، چهرهاش روشن شده است.
به هم چو شانه نیاید ز شوق ،مژگانشبه دست هرکه فتد طره معنبر عیش
هوش مصنوعی: وقتی شوق و عشق بین دو نفر وجود داشته باشد، مژگان او به همه در حالی که در کنار هم هستند، زیبایی و خوشحالی را نشان میدهد.
نبرد جلوه ساقی ز دل ملال مرابه من چه نشأه دهد ساغر محقر عیش ؟
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به توصیف حالاتی از عشق و شادی میپردازد. او میگوید که با دیدن زیبایی ساقی، تمام غم و اندوهش از دلش پاک میشود. حتی اگر ساغر شراب ساده و معمولی باشد، باز هم میتواند او را به نشئهای از خوشی و لذت برساند. بدین معنا که زیبایی و جذابیت میتواند تاثیر فوقالعادهای بر احساسات و روحیه فرد داشته باشد، حتی در شرایط عادی و غیر خاص.
سر پیاله کشان چون به آسمان نرسد؟که کوچه ها شده چون کهکشان ز اختر عیش
هوش مصنوعی: چگونه میتوان انتظار داشت که سرِ پیالهداران به آسمان برسد وقتی که کوچهها به زیبايي و زرق و برق کهکشان پر از ستارههای لذت تبدیل شدهاند؟
ز حسن نیت عباس شه بودصائبکه ریخته است درین عهد عیش بر سر عیش
هوش مصنوعی: عباس شه با نیت نیکو و خوبیهایش، شادی و خوشی را در این زمان به اوج رسانده و در حقیقت، از آنچه که باید، بیش از حد برای جشن و عیش فراهم کرده است.
چو گل ز باده گلرنگ وقت او خوش بادمدام تا می شادی فزاست مصدر عیش
هوش مصنوعی: به مانند گلی که از شراب رنگی سرشار است، لحظههای خوشی را آرزو میکنم که همیشه همراهت باشد، زیرا نوشیدن می، شادی و لذت را افزون میکند و منبعی برای خوشیهاست.