غزل شمارهٔ ۵۰۸۶
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و دل‌باختگی نوشته شده است. شاعر از زیبایی و جذابیت چشمان محبوبش سخن می‌گوید و می‌گوید که هیچ بیماری نمی‌تواند برای او تحمل کند. او به محال بودن به دست آوردن محبوب و کوتاه نشدن عشق اشاره می‌کند. شاعر که به جای محبوبش در دلش قبله‌ای دارد، بیان می‌کند که هر جا که برود، باز هم به یاد اوست. او همچنین به اینکه قناعت دل را روشن می‌کند و مشکلات زندگی از آه‌های صبحگاهی گشوده می‌شود، اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر می‌گوید که کسی که از جا رفته باشد، باید بیدار شود و به جای خود برگردد و به زیباییش در عزلت نیازی ندارد.
جز چشم توای شوخ جانهاست فدایشبیمار ندیدم که توان مرد برایش
هوش مصنوعی: در میان همهٔ زیباییها، تنها چشمان تو هستند که به دل آدمی اثر میگذارند و جان او را به تسخیر درمیآورند. در دنیای عشق، بیماریای مانند عشق تو را نمیتوان یافت که کسی را به این اندازه وادار به فدار کردن جانش کند.
ازحلقه به زنجیر محال است رسد نقصکوتاه نگردد به گره زلف رسایش
هوش مصنوعی: از این دایره امکان ندارد که به زنجیر تبدیل شود، نواقص هرگز کوتاه نمیشوند و نمیتوانند به گرههای موهای زیبایش برسند.
دربسته نازست سراپرده محملبیرون مرو ازراه به آواز درایش
هوش مصنوعی: دربارهی زیباییهای یک شخص خاص صحبت می‌کند که آنقدر زیبا و دلرباست که نباید او را از نزدیک دید، زیرا هر صدای او دل را بیشتر میرباید و جذابتر می‌شود. به همین دلیل، بهتر است از فاصلهای به او نگاه کرد و از زیباییاش لذت برد، تا خطری برای دل ایجاد نشود.
هر سو که رود، در حرم کعبه کند سیرآن را که بود ازدل خود قبله نمایش
هوش مصنوعی: به هر جایی که برود، در حرم کعبه گردش می‌کند. کسی که دلش قبله و نقطه هدفش را مشخص کرده باشد.
بر هرکه فتد پرتو خورشید قناعتدل تیره کند سایه اقبال همایش
هوش مصنوعی: هر کس که از نور خورشید قناعت بهرهمند شود، دلش دیگر غمگین نمیشود و سایهٔ شانس و خوشبختی بر او میتابد.
هرعقده مشکل که به ناخن نگشایداز آه سحرگاه بود عقده گشایش
هوش مصنوعی: هر مسئلهای که با تلاش و کوشش به نتیجه نرسد، فقط در سحرگاه و با نالههای دل میتواند گشایش یابد.
چون عضو ز جا رفته، شود هرکه مسافربسیار خورد خون که فتد باز به جایش
هوش مصنوعی: وقتی که یک عضو از بدن به دور از جای خود باشد، هر کسی که زیاد سفر کند و خونریزی کند، ممکن است دوباره به جای خود برگردد.
ازگوشه عزلت چه ضرورست برآید؟صائب که زند موج پریزاد، سرایش
هوش مصنوعی: در دنیای تنهایی و انزوای خود چه نیازی به خروج از آن وجود دارد؟ زیرا مانند موجی دریا، زیبایی و لطافت خود را به نمایش میگذارد و حیرتانگیز است.