غزل شمارهٔ ۵۲۲۰
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و ویژگی‌های خاص زلف محبوب می‌پردازد. شاعر از تاثیر عطر و زیبایی زلف معشوق بر دل و جان عاشق صحبت می‌کند و بیان می‌دارد که هیچکس از عشق و زیبایی چهره محبوب بی‌نصیب نیست. اشاره به اینکه در دل عاشقان، یاد و نام معشوق زنده و شاداب است. شاعر با استفاده از تمثیل‌هایی مانند آهو و خون، حس عاطفی و درد عاشقی را به تصویر می‌کشد. در نهایت، بیان می‌کند که زیبایی زلف معشوق می‌تواند محیط را پر از احساس و زندگی کند و در دل‌ها نفوذ نماید.
زلف تو نفس در جگر باد کند مشکآهوی تو خون در دل صیاد کند مشک
هوش مصنوعی: زلف تو به قدری جذاب و زیباست که نفس در بدن کسی را به تنگ میآورد و به نوعی چنان تاثیرگذار است که می‌تواند حتی دل صیادان را بشکافد و در آنها احساس عشق و شیدایی ایجاد کند.
در هیچ سری نیست که سودای ختن نیستتا نغز که از بوی خود آباد کند مشک
هوش مصنوعی: در هیچ دلی نیست که آرزوی ختن نداشته باشد تا این که خوشبو باشد و بوی خود را پخش کند.
تا هست سخن، زنده بود نام سخنورارواح غزالان ختا شاد کند مشک
هوش مصنوعی: تا زمانی که گفتار وجود دارد، نام سخنسرا زنده خواهد بود. روح غزالان ختا را با عطر مشک شاد می‌کند.
در زیر فلک دل چه پر و بال گشاید؟در نافه‌ی سربسته چه فریاد کند مشک؟
هوش مصنوعی: در زیر آسمان، دل چه امید و آزادی می‌تواند داشته باشد؟ و در گیسوان بسته شده، چه صدایی می‌تواند مشک کند؟
می‌خواست جهد از جگر سوخته‌اش آههرگاه که از ناف ختن یاد کند مشک
هوش مصنوعی: با عمق دل و احساساتی سوزان، هر بار که یاد سرزمین ختن را می‌کند، آهی از دل برمیآورد و عشق و اندوه خود را به نمایش میگذارد.
گر راه تو افتد به ختا، آهوی چین رابرگرد تو گرداند و آزاد کند مشک
هوش مصنوعی: اگر مسیرت به سرزمین ختا بیفتد، آهوی چین به تو کمک می‌کند تا مشک را به دور برگردانی و آزاد کنی.
بیرون نتواند شدن از کوچه‌ی آن زلفصد سال اگر همرهی باد کند مشک
هوش مصنوعی: اگر بادی صد سال هم زلف معشوق را همراهی کند، باز هم نمیتواند او را از کوچه بیرون بیاورد.
تا گرد سر زلف دلاویز تو گردداز نکهت خود، بالِ پریزاد کند مشک
هوش مصنوعی: تا زمانی که دور زلف دلنشین تو عطر و بوی خوش زنبق را جذب می‌کند، پریزاد به گلی نیکو تبدیل خواهد شد.
فارغ بود از منت قاصد دل خونینصد نامه پر از بوی خود ایجاد کند مشک
هوش مصنوعی: بیت به این معناست که کسی که دلش پر از غم و اندوه است، دیگر نیازی به انتظار خبر یا پیام از محبوب ندارد. او می‌تواند خود به تنهایی حس و حال خودش را با ایجاد عطر و بوی خوش ابراز کند، بدون اینکه به کسی وابسته باشد. چون از محبت و عشق خالی شده و به نوعی مستقل شده است.
در چشم غزالان ختا خواب شود خونافسانه‌ی زلف تو چو بنیاد کند مشک
هوش مصنوعی: در نگاه غزالان ختا، خواب و خیال به وجود میآید و خون عشق تو، مانند اساسی برای مشک، در دل میجوشد.
بهر جگر زخمی ما چرخ سیه‌کارهرشام ز خون شفق ایجاد کند مشک
هوش مصنوعی: چرخ پر از غم و اندوه ما، هر شب از خون غروب رنگین، بویی شبیه مشک به وجود میآورد.
چون خامه‌ی صائب گره نافه گشایددامان زمین را ختن‌آباد کند مشک
هوش مصنوعی: وقتی که قلم صائب مانند گرهای از نافه گشوده شود، زمین را آباد می‌کند و عطر خوش مشک در فضا پخش میشود.