غزل شمارهٔ ۵۲۵۲
هوش مصنوعی: این شعر به نکات بنیادی زندگی و حالت روحی انسان می‌پردازد. شاعر به دل (روح) یادآوری می‌کند که عمرش در حال گذر است و نباید مانند سنگ بی‌تحرک بماند. او اشاره می‌کند که جدا شدن از جسم طبیعی است و warns از گرفتارشدن در دنیا و عدم آشنا شدن با خدا. شاعر از دل می‌خواهد که به جایی برود و خودش را بشناسد و نگذارد که در زنجیر دردهای بی‌پایان بماند. همچنین تأکید می‌شود که دل نباید در رفتارهای خود درماندگی را بپذیرد و باید با صبر مشکلات را حل کند. در نهایت، او به این نکته اشاره می‌کند که در این سفر زندگی، باید از افرادی که در اطراف هستند فاصله نگیرد و به دنبال حقیقت باشد.
گذشت عمر ازین خاکدان برآ ای دلچه همچو سنگ نشان مانده ای به جا ای دل
هوش مصنوعی: عمر از این دنیای خاکی گذشت، اما تو، ای دل، چرا همچنان به سختی و بیتحولی مثل سنگ باقی ماندهای؟
جدا ز جسم چو بی اختیار خواهی شدبه اختیار نگردی چرا جدا ای دل
هوش مصنوعی: اگر بخواهی خود را از جسم جدا کنی و بیاختیار شوئی، چرا به اختیار خود را جدا میکنی، ای دل؟
به باد داد هوا صد هزار سرچو حبابچه می زنی به گره هر نفس هوا ای دل
هوش مصنوعی: هوا سرشار از حبابهای زیبا و بیشمار است. ای دل، چرا اینقدر به هر دم و بازدم خود گیر میدهی؟
شود چو پرده بیگانگی حجاب ترابه هر چه غیر خدا گردی آشنا ای دل
هوش مصنوعی: وقتی که پرده بیگانگی از مقابل چشمانت کنار برود، به هر چیز جز خدا، آشنا و وابسته میشوی، ای دل.
جمال شاهد مقصود چشم برراه استچرا نمی دهی آیینه را جلا ای دل
هوش مصنوعی: زیبایی آن محبوب مورد نظر منتظر است تا خود را به نمایش بگذارد، پس چرا دل، آینه را دوباره جلا نمیدهی؟
برون نرفته ز خود پشت رابه دنیا کنمباد حشر شوی روی بر قفا ای دل
هوش مصنوعی: ای دل، مبادا از خودت خارج شوی و به دنیا روی بیاوری، که در آن صورت در قیامت خواهی دید که رویت را به پشت کردهای.
شود به صبر دوا دردهای بی درمانچه درد خود کنی آلوده دوا ای دل
هوش مصنوعی: با صبر کردن میتوان بر دردهای بیدرمان غلبه کرد. اما ای دل، چرا باید خود را به دردهای این روش درمانی آلوده کنی؟
ز پوست غنچه برآمد ز سنگ لاله دمیدتو نیزاز ته دیوار تن برآ ای دل
هوش مصنوعی: از دل تنگی و مشکلات بیرون بیا و به زندگی خود رنگ و بویی تازه ببخش، مانند غنچهای که از پوست خود بیرون میآید و لالهای که از دل سنگها سر برمیآورد. تو نیز باید از موانع عبور کنی و به رشد و شکوفایی خود ادامه دهی.
به هر که بود درین عالم آشنا گشتیچرا به خویش نمی گردی آشنا ای دل
هوش مصنوعی: هر کسی را در این دنیا که با او آشنا شدی، چرا خودت را فراموش کردهای و با خودت آشنا نمیشوی، ای دل؟
اگر نه از تو دلارام برده است آرامچرا قرار نگیری به هیچ جا ای دل
هوش مصنوعی: اگر دلدار تو آرامش را از من گرفته، پس چطور میتوانم در جایی دیگر قرار و آرامش پیدا کنم، ای دل؟
نه برق در تو نه باد جهان نورد رسدبه این شتاب کجا می روی کجا ای دل
هوش مصنوعی: نه نور و نه وزش باد، هیچکدام نمیتواند به این سرعت به تو رسیدگی کند. کجا میروی، ای دل؟
به خون خویش اگر تشنه نیستی چون شیرزنی برای چه سر پنجه با قضا ای دل
هوش مصنوعی: اگر به خون خود تشنه نیستی، پس چرا با سر پنجه خود با تقدیر میجنگی؟ مانند شیری که به دنبال طعمهاش میگردد، پس دلیل این همه مبارزه چیست؟
ترا چو آه سحر گاه گرهگشایی هستبه کار خویش فرو مانده ای چرا ای دل
هوش مصنوعی: مثل آه سحرگاه تو هم توانایی حل مشکلات را داری. چرا ای دل، در کار خود متوقف ماندهای؟
غریق را نتواند غریق دست گرفتچه می بری به کسی هردم التجا ای دل
هوش مصنوعی: انسانی که غرق شده است نمیتواند به کسی کمک کند، پس چرا همیشه به دیگران درخواست کمک میکنی، ای دل؟
درین سفر که زریگ روان خطر بیش استمشو ز صائب بی دست وپا جدا ای دل
هوش مصنوعی: در این سفر پرخطر، ای دل، بیاحتیاط و بدون آمادگی از صائب جدا نشو.