غزل شمارهٔ ۵۵۵۰
هوش مصنوعی: شاعر در این اشعار به احساساتی نظیر غم و شادی اشاره می‌کند. او گرچه دلش غمگین است، اما شادی خاصی از آزادی دارد. به خود می‌بالد که از دریای رحمت و هدایت برخوردار است و بر این باور است که در دلش قدرت و استقامت وجود دارد. او به چالش با مشکلات زندگی می‌پردازد و از دریافت ملامت‌ها ابراز نگران نیست. شاعر می‌گوید که حتی اگر در جهانی پر از بی‌توجهی و بی‌حاصلی زندگی کند، همچنان امید و آزادی را در نظر دارد. در نهایت او به صورتی عاشقانه و عاطفی از لرزش دلش به خاطر مشکلات یاد می‌کند و بر این اساس به زندگی و عشق می‌نگرد.
نیم غمگین چو سرو از بی بریها شادیی دارمندارم هیچ اگر در کف خط آزادیی دارم
هوش مصنوعی: نیمهای از غم را مانند درخت سرو تجربه میکنم، اما از بی‌توجهی دیگران شاد هستم. اگرچه چیزی در دست ندارم، اما همین که آزاد هستم برایم کافی است.
به من کی می رسد با پای چو بین زاهد خود بینکه من چون جذبه دریای رحمت هادیی دارم
هوش مصنوعی: چه زمانی به من میرسد؟ خود را ببین که زاهد با پای خود چگونه به من می‌نگرد. من مانند جاذبه دریای رحمت، هادی و راهنما دارم.
میفکن ای فلک در جنگ با من تخم سست خودکه از دل در بغل من بیضه فولادیی دارم
هوش مصنوعی: ای فلک، در جنگ با من، تخم سست و ناتوان خود را پرتاب نکن، چون من در دل خود، قدرتی مانند بیضهی فولادی دارم.
بر اوراق جهان از خط باطل چون جوانمردانبه اقبال سبکدستی خط آزادیی دارم
هوش مصنوعی: به روی صفحات دنیا، خطی نادرست را چون جوانمردان به خوش شانسی، با سبکی و آزادگی مینویسم.
سبک از خود برون آیند چون آه از دل عاشقاگر دانند بیدردان که من چون وادیی دارم
هوش مصنوعی: همچون اینکه آه عاشقی از دلش برمیخیزد، کسانی که درک و احساس ندارند، اگر میفهمیدند، مانند من دلی پر از محبت و احساس دارند.
ز بیم آتش سوزان دلم چون بید می لرزددو روزی همچو گل در بوستان گر شادیی دارم
هوش مصنوعی: از ترس آتش سوزان، دل من مانند بید میلرزد. اگر شادیای دارم، مثل گلی هستم در میان گلستان.
چرا چون سرو از بیم خزان بر خویشتن لرزمکه از بی حاصلی در کف خط آزادیی دارم
هوش مصنوعی: چرا مثل سروی که از ترس پاییز میلرزد، من هم به خودم میلرزم؟ چون در دستانم هیچ دستاوردی ندارم، حتی آزادیای که میخواهم.
مکن صائب ملامت گر ندارم خواب در شبهابه ابکار معانی در نظر دامادیی دارم
هوش مصنوعی: اگر نمیتوانی مرا سرزنش کنی، چرا که در شبها خواب نمیروم و در عوض به زیباییهای معنا فکر میکنم، باید بدانی که من به مانند دامادی به این معانی علاقهمند هستم.