غزل شمارهٔ ۵۶۷۱
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات و تجربیات شاعر در مسیر زندگی می‌پردازد. شاعر به این می‌اندیشد که چه چیزی از سفر زندگی به دست آورده‌اند و می‌بیند که بیشتر از غبار و یاد خدا چیزی نصیبشان نشده است. او به خود انتقادی می‌پردازد و به دشواری‌های زندگی اشاره می‌کند که نتوانسته‌اند از آن‌ها رهایی پیدا کنند. در انتها، از معلم می‌خواهد که به خود بیاندیشد، زیرا آن‌ها در این مسیر پر از غم و شادی، تنها به پشیمانی رسیده‌اند و هیچ دستاوردی جز اندوه و ناکامی نداشته‌اند.
جز غبار از سفر خاک چه حاصل کردیمسفر آن بود که ما در قدم دل کردیم
هوش مصنوعی: از سفر به خاک فقط غبار و خاکستر نصیبمان شد؛ آن سفر واقعاً معنا نداشت، مگر اینکه دل ما در این مسیر به حرکت درآمده باشد.
دامن کعبه چه گرد از رخ ما پاک کندما که هر گام درین راه دو منزل کردیم
هوش مصنوعی: دامن کعبه چگونه میتواند زنگارهای چهره ما را از بین ببرد؟ ما که در این مسیر هر قدم دو منزل را پیمودهایم.
دست از آن زلف بدارید که ما بیکارانعمر خود در سر یک عقده مشکل کردیم
هوش مصنوعی: بهتر است از دست زلف آن محبوب دست بردارید، زیرا ما افراد بیکار در طول عمر خود به خاطر یک مشکل کوچک، زحمت و تلاش زیادی کردهایم.
باغبان بر رخ ما گو در بستان مگشاما تماشای گل از روزنه دل کردیم
هوش مصنوعی: باغبان از ما می‌خواهد که در باغ، در را باز نکنیم، زیرا ما از روزنه دل خود به تماشای گلها مشغولیم.
هر چه جز یاد حق، از دامن دل افشاندیمخاک در دیده اندیشه باطل کردیم
هوش مصنوعی: هر چیزی که به غیر از یاد خدا از دل خود دور کردیم، باعث شد که چشمهای تفکر ما به افکار غلط آغشته شود.
آسمان بود و زمین، پله شادی با غمغم و شادی جهان را چو مقابل کردیم
هوش مصنوعی: آسمان و زمین وجود داشتند و شادی و غم مانند پلههایی بودند که در کنار هم قرار گرفته بودند و ما دنیا را به این دو حالت مقابل هم مشاهده کردیم.
دل ما مفت نشد مشرق انوار یقینچشم را در سر روشنگری دل کردیم
هوش مصنوعی: دل ما به هیچ قیمتی بیسبب و مفت نشد؛ ما با چشم خود در روشنایی حقیقت، نور یقین را در دل خود حس کردیم.
ای معلم سر خود گیر که ما چون گردابقطع امید ز سر رشته ساحل کردیم
هوش مصنوعی: ای معلم! خود را درگیر نکن، زیرا ما مانند گردابی هستیم که امیدمان را از دست دادهایم و دیگر به ساحل و راه حل نگاه نمیکنیم.
آه اگر در جگر تیغ گوارا نشودمشت خونی که نثار ره قاتل کردیم
هوش مصنوعی: اگر این درد در دل انسان جای گیرد، خونیندلانی که به خاطر راهی که قاتل در پیش گرفته، فدای او شدهاند، بیفایده خواهد بود.
رفت در کار سخن عمر گرامی صائبجز پشیمانی ازین کار چه حاصل کردیم
هوش مصنوعی: عمر گرانبهایمان را صرف گفتگو و سخن گفتن کردیم، اما در نهایت تنها چیزی که به دست آوردیم، پشیمانی از انجام این کار بود.