غزل شمارهٔ ۵۶۷۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف تجارب روحانی و عاطفی‌اش پرداخته و از بیداری از حالت خواب و ناآگاهی به دانایی و عشق صحبت می‌کند. او احساس می‌کند که همچون بزرگی در پی دیدن معشوقی است و تمامی مراحل زندگی‌اش تحت تأثیر عشق قرار گرفته است. شاعر به زیبایی‌های عالم و بهشتی که در غفلت زندگی کرده، اشاره می‌کند و به حسرتی نسبت به زمان‌های از دست رفته و آگاهی دیرهنگام خود می‌پردازد. در نهایت، او از نور و برکت عشق که به زندگی‌اش آمده، سخن می‌گوید و به نوعی از تحولی عمیق در وجود خود خبر می‌دهد.
صبح در خواب عدم بود که بیدار شدیمشب سیه‌مست فنا بود که هشیار شدیم
هوش مصنوعی: صبحی که در خواب نیروی نابودی به سر میبردیم، ناگهان بیدار شدیم و شب تاریک و غرق در نابودی بود که به حقیقت و آگاهی رسیدیم.
پای ما نقطه‌صفت در گرو دامن بودبه تماشای تو سرگشته چو پرگار شدیم
هوش مصنوعی: پای ما به گونهای است که در دامن تو متوقف شده و به تماشای تو، مانند یک پرگار، سرگردان شدهایم.
به شکار آمده بودیم ز معمورهٔ قدسدانهٔ خال تو دیدیم گرفتار شدیم
هوش مصنوعی: ما برای شکار آمده بودیم و در سرزمین مقدس دانهای از نشانههای زیبایی تو را دیدیم و به دام عشق تو افتادیم.
در کف عقل کم از قطرهٔ شبنم بودیمکاوشی کرد جنون قلزم زخار شدیم
هوش مصنوعی: در توانایی عقل ما مانند یک قطرهٔ کوچک شبنم بودیم، اما زمانی که به جستجو پرداختیم، به عمق جنون و آتش درون خود سقوط کردیم.
پای زنگار بر آیینهٔ ما می‌لغزدصیقلی بس که از آن آینه‌رخسار شدیم
هوش مصنوعی: پای زنگار بر روی آینهٔ ما سر میخورد، زیرا ما آنقدر به زیبایی و لطافت آینهمان شبیه شدهایم.
نرود دیدهٔ شبنم به شکرخواب بهارعبث افسانه طراز دل بیدار شدیم
هوش مصنوعی: در بهار، شبنم نمیتواند به خاطر زیبایی‌های شیرین، خواب ماندگار را ترک کند. با احساس بیداری و شگفتی، داستان دل را بیهوده نمیسازیم.
خانه‌پردازتر از سیل بهاران بودیملنگر انداخت خرد، خانه نگهدار شدیم
هوش مصنوعی: ما در زمان بهار، همچون سیل در حال حرکت بودیم و حالا با عقل و خرد، ساکن و آرام شدهایم و برای خود خانهای را نگهداری میکنیم.
چون مؤذن سر تسبیح شماران بودیمگردشی کرد فلک، رشتهٔ زنار شدیم
هوش مصنوعی: زمانی که ما به ذکر و تسبیح مشغول بودیم، چرخش دوران باعث شد که به حالتی دیگر بیفتیم و از آن رو به بند و زنجیر درآمدیم.
جان به تاراج دهد خدمت سی‌روزهٔ عشققوت طالع ما بود که بیمار شدیم
هوش مصنوعی: به خاطر عشق، جان خود را فدای چهل روز خدمت میکنیم؛ این سرنوشت ما بود که بیمار و دلبسته شدیم.
عالم بی‌خبری طرفه بهشتی بوده استحیف و صد حیف که ما دیر خبردار شدیم
هوش مصنوعی: در دنیای بی‌خبری، حالتی شگفتانگیز و زیبا وجود داشته که متاسفانه ما خیلی دیر از آن آگاه شدهایم.
صائب از کاسهٔ دریوزهٔ ما ریزد نورتا گدای در شه قاسم انوار شدیم
هوش مصنوعی: ما از عشق و الطاف الهی بهرهمند شدهایم و مانند گداهایی هستیم که از نور و روشنی دروازهٔ شهارت بهره میبرند. به این صورت، زندگانی ما تحت تأثیر این نعمتها قرار گرفته است.