غزل شمارهٔ ۵۷۴۰
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از ضعف و پیری خود سخن می‌گوید. او احساس می‌کند که اعضای بدنش به فرمانش پاسخ نمی‌دهند و در نتیجه به حالت لرزانی دچار شده است. موی او به سفیدی رفته و احساس می‌کند که به پایان عمرش نزدیک شده است. از ضعف جسمانی خود رنج می‌برد و به زمین چسبیده است، مانند غبار. او نمی‌تواند از غذاهای بی‌محتوا لذت ببرد و دندان‌هایش به حسرت تبدیل شده است. شاعر اشاره می‌کند که زندگی‌اش بیشتر به خاطر ناتوانی‌اش ادامه دارد و به یادآوری مرگ و فراموشی دچار شده است. در نهایت، او عمرش را به بادهای خزان تشبیه می‌کند که برگی از گلستان زندگی‌اش را برده‌اند.
ز رعشه رفته برون دست و پا ز فرمانمفتاده است تزلزل به چار ارکانم
هوش مصنوعی: بدن من از لرزش رهایی یافته و دیگر قادر به فرمانبرداری نیست، تزلزل و عدم ثبات به چهار گوشهام رسیده است.
شده است نقد قیامت مرا ز پیریهاعصا صراط من و عینک است میزانم
هوش مصنوعی: عواقب اعمالم به شدت نمایان شده و برای عبور از مشکلات زندگی، عصای سالخوردگی به دست دارم. تصویری که از عدالت دارم، به مانند عینکی است که حقیقت را برایم روشن می‌کند.
اگر نه صبح قیامت بود سفیدی مویچرا چو انجم از افلاک، ریخت دندانم
هوش مصنوعی: اگر روز قیامت نبود، پس چرا موهایم سفید شده و دندانهایم مانند ستارهها از آسمان ریخته است؟
شده است موی سرم تا سفید از پیریچو شمع صبح به نور حیات لرزانم
هوش مصنوعی: موی سرم به خاطر پیری سفید شده و من مانند شمعی در صبح که نورش کمنور است، در حال لرزیدن و ناتوانی هستم.
ز ضعف تن به زمین نقش بسته‌ام چو غباربه دست و دوش نسیم صباست جولانم
هوش مصنوعی: به خاطر ضعف جسمانیام به زمین افتادهام، مثل غباری که در مسیر باد حرکت می‌کند و نسیم صبح در حال جابجاییام است.
نمی گزم لب نانی ز سست مغزیهاخمیر مایهٔ حسرت شده است دندانم
هوش مصنوعی: دندانم به خاطر افکار بیپایه و سست، دیگر توانایی جویدن نان را هم ندارد و تبدیل به حسرت شده است.
قرار نیست مرا همچو گوی بی سر و پااگر چه قامت چون تیر گشت چوگانم
هوش مصنوعی: من قرار نیست همچون یک گوی بیهدف و بیمعنا باشم، هرچند که قد و قامت من مانند تیر در ورزش چوگان به زیبایی است.
دوام زندگی من نه از تنومندی استز ناتوانی بر لب نمی‌رسد جانم
هوش مصنوعی: زندگی من به خاطر قدرت و استحکام نیست، بلکه از ضعف و ناتوانی نشأت میگیرد و جانم به سختی به لب رسیده است.
زیاد مرگ همان غافله ز دل سیهیشده است قامت خم گشته طاق نسیانم
هوش مصنوعی: زیاد مرگ مانند کاروانی است که از دل تاریک و غمگین من عبور کرده و باعث شده است که یادها و خاطرات به فراموشی سپرده شوند.
به حرف و صوت سرآمد حیات من صائبنهشت باد خزان برگی از گلستانم
هوش مصنوعی: زندگی من با کلام و صدا به پایان رسید، صائب، مانند برگی که در پاییز از باغ گل جدا شده باشد.