غزل شمارهٔ ۵۸۶۶
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف وضعیت انسانی می‌پردازد که علیرغم بلندی و عظمت فطری خود، به تنگنای زندگی و محدودیت‌های آن گرفتار است. شاعر به تضاد بین وجود والای انسان و خاکساری او در دنیای مادی اشاره می‌کند. او با چشمی گریان و در سایه غفلت، مشغول جمع‌آوری خار و خس است و در جستجوی معنا در زندگی، به خواب و مرگ و فسانه اشاره می‌کند. شاعر همچنین نشان می‌دهد که چگونه انسان در پی دست یافتن به آرامش و خوشبختی، به نوعی در کشاکش با دنیا و مشکلات آن است و در عین حال، حیات را در نگاه خود به زیبایی‌های طبیعی و انتظار صبح جدید جستجو می‌کند. در نهایت، او از درد و رنج خود سخن می‌گوید و بر احساس جدایی و بی‌زبانی خود تأکید می‌کند حال آنکه همچنان در جستجوی معنا و گل‌های بهاری زندگی است.
ما گرچه در بلندی فطرت یگانه‌ایمصد پله خاکسارتر از آستانه‌ایم
هوش مصنوعی: ما با وجودی که در اصل و نهاد خود برتری و بزرگی داریم، اما در عمل و در مقایسه با مقام بالای تو، بسیار کوچک و حقیرتر به نظر میرسیم.
دیدیم اگرچه سنگ در او بارها گداختما غافل از گداز درین شیشه خانه‌ایم
هوش مصنوعی: اگرچه بارها سنگ در آتش ذوب شده، ما همچنان در این شیشه که خانهامان است، از این ذوب شدن بیخبر هستیم.
در گلشنی که خرمن گل می‌رود به باددر فکر جمع خار و خس آشیانه‌ایم
هوش مصنوعی: در باغی که گلها در حال از بین رفتن هستند، ما به جمع‌آوری خار و علفهای هرز مشغولیم و در حال ایجاد خانهای برای خود هستیم.
از ما مپرس حاصل مرگ و حیات رادر زندگی به خواب و به مردن فسانه‌ایم
هوش مصنوعی: از ما نپرسید که نتیجه مرگ و زندگی چیست، چون ما در زندگی خود به خواب و مرگ مانند یک داستان میمانیم.
چون صبح زیر خیمه دلگیر آسماندر آرزوی یک نفس بی‌غمانه‌ایم
هوش مصنوعی: مانند صبحی که زیر چادر آسمان دلگیر است، ما نیز در آرزوی لحظهای بیغم و شاد هستیم.
چون زلف هرکه را که فتد کار در گرهبا دست خشک عقده گشا همچو شانه‌ایم
هوش مصنوعی: هر کس که در شرایط دشوار یا در معضلی گرفتار شود، در واقع مانند زلفی است که به هم گره خورده است و تنها با دقت و مهارت میتوان او را آزاد کرد. ما هم مانند شانهای هستیم که میتوانیم گرهها را باز کنیم و به او کمک کنیم.
دایم کمان چرخ بود در کمین مادر خاکدان دهر همانا نشانه‌ایم
هوش مصنوعی: همیشه کمان سرنوشت در کمین ماست و ما در این دنیای فانی تنها نشانههایی هستیم که از خود به جا میگذاریم.
آنجاست آدمی که دلش سیر می‌کندما در میان خلق همان بر کرانه‌ایم
هوش مصنوعی: در آنجا کسی قرار دارد که میتواند دلش را از دنیا و مسایل آن سیراب کند، اما ما هنوز در میان مردم و در حاشیه زندگی هستیم.
ما را زبان شکوه ز بیداد یار نیستهرچند آتشیم ولی بی‌زبانه‌ایم
هوش مصنوعی: ما نمیتوانیم از ظلم و ستم یار شکایت کنیم، هرچند در درونمان آتش عشق و درد میسوزد، اما توان بیان آن را نداریم.
گر تو گل همیشه بهاری زمانه راما بلبل همیشه بهار زمانه‌ایم
هوش مصنوعی: اگر تو مانند گل همیشهبهار در این دنیا هستی، ما بلبلهایی هستیم که همیشه در این بهار زندگی میکنیم.
در محفلی که روی تو عرض صفا دهدسرگشته‌تر ز طوطی آیینه خانه‌ایم
هوش مصنوعی: در جمعی که فقط به خاطر تو شادی و صفا به یاد میآید، ما حتی بیشتر از طوطی در یک آینه خانه گیج و سرگشتهایم.
صائب گرفته‌ایم کناری ز مردمانآسوده از کشاکش اهل زمانه‌ایم
هوش مصنوعی: ما از دیگران فاصله گرفته‌ایم و در آرامش زندگی میکنیم، از درگیریها و مشکلات زمانه بیخبر هستیم.