غزل شمارهٔ ۵۹۰۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از احساسات عمیق خود و دردهای ناشی از عشق و جنون سخن می‌گوید. او به حسرت دیگران که او را تماشا می‌کنند اشاره می‌کند و بیان می‌کند که زندگی‌اش به سبک روح خود نمی‌باشد. و در عین حال از جنون و داغی که بر دلش نشسته، نمی‌تواند رهایی یابد. شعر به نوعی نمایانگر ناتوانی و رنج‌های ناشی از عشق و جدایی است، در حالی که شاعر هنوز به زیبایی و جذابیت عشقش نگاهی مثبت دارد، حتی اگر دچار درد و تلخی شده باشد. او در نهایت به تلخی گفتار و نداشتن ثمری شیرین در زندگی‌اش اشاره می‌کند که نشانی از ناامیدی و دردی است که در دل خود احساس می‌کند.
در هر که ترا دیده به حسرت نگرانمعمری است که من زنده به جان دگرانم
هوش مصنوعی: هر کسی که تو را ببیند، به خاطر حسرت بر من مینگرد، چون من زندهام و برای دیگران زندگی میکنم.
بیداری دولت به سبکروحی من نیستهر چند که در چشم تو چون خواب گرانم
هوش مصنوعی: من در بیداری از خوشبختی و موفقیت خبری نیستم، هر چند که در نگاه تو به نظر میآید که مثل کسی در خواب عمیق هستم.
از داغ جنون دیده من باز نگردیدچون عقل سبکسر کند از دیده ورانم؟
هوش مصنوعی: چشمان من پر از داغ و سوز جنون است و هرگز به گذشته برنمیگردد، زیرا وقتی عقل آدمی سبکسر شود، دیگر نمی‌تواند آن را ببیند و از نظرش محو میشود.
دستی که ز دقت گره از موی گشودیدر زیر زنخ ماند ازین خوش کمرانم
هوش مصنوعی: دستی که به خاطر دقت و مهارت، گره موی مرا باز کرد، اکنون در زیر چانهام باقی مانده و از این وضعیت خوشحال نیستم.
فریاد که از کوتهی دست نگردیدجز لغزش پا قسمت ازین سیمبرانم
هوش مصنوعی: فریاد بزنید که به خاطر کوتاهی دست، تنها میتوانم به خاطر اشتباه پاوندی به این سیمبرانم.
هر چند که چون رشته نیایم به نظرهاشیرازه جمعیت روشن گهرانم
هوش مصنوعی: هرچند که به چشم نیایم و دیده نشوم، اما در واقع من پیوستگی و نظم این جمعیت را به خوبی حفظ میکنم.
غافل نیم از گردش پرگار چو مرکزهر چند که در دایره بیخبرانم
هوش مصنوعی: نمیتوانم از چرخش پرگار غافل باشم؛ چون هر چند در دایره بیخبران هستم، اما مانند مرکز آن میدانم که در کجا قرار دارم.
از بیجگری می تپدم دل ز شکستنهر چند که در کارگه شیشه گرانم
هوش مصنوعی: به خاطر بیاحترامی و ناخواسته بودن، دلم میگیرد و احساس ناراحتی میکنم، هرچند که من در حرفهٔ ساخت شیشه مشغول به کار هستم.
صائب ثمری نیست به جز تلخی گفتارقسمت ز دهان و لب شیرین پسرانم
هوش مصنوعی: زندگی من هیچ خوبیای ندارد جز تلخی که از حرفهای سرنوشت میشنوم و این تلخی از دهان و لبهای پسرانم هم هست.