غزل شمارهٔ ۵۹۸۷
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ دشواری‌های شنیدن و بیان سخن در میانسالی و پیری است. شاعر به مشکلات خود در درک صحبت‌های دیگران و احساس سنگینی گوش‌ها اشاره می‌کند. او به انتقاد از افرادی می‌پردازد که بدون توجه به عیوب خود، دیگران را قضاوت می‌کنند. همچنین اشاره به این دارد که انسان می‌تواند با رفتار نیک و خلق خوش، دلها را به دست آورد، حتی اگر از لحاظ مادی تهی باشد. اشاره به وجود دشمنان داخلی و خطرات آنها نیز به چشم می‌خورد. در پایان، شاعر به دنبال راه حلی از حالت کنونی خود می‌گردد و تنها خدای متعال را شایستهٔ حل مشکلات خود می‌داند.
شد ز پیری ها مرا گوش گران مهر دهنچون زبان آور شوم چون بسته شد راه سخن؟
هوش مصنوعی: با افزایش سن، گوش من سنگین شده و محبت را نمیشنود. زمانی که بخواهم صحبت کنم، راه سخن بسته شده است.
مغز من از پوچ گویان خانه زنبور بودگوش سنگین شد حصار آهنین از بهر من
هوش مصنوعی: ذهن من تحت تأثیر افرادی که فقط حرفهای بیمحتوا میزنند، مانند منزل زنبورهاست. از آنجا که شباهت دارد به حصاری از آهن که اطرافم را محاصره کرده و موجب سنگینی گوشهایم شده است.
می کند بی پرده عیبش را به آواز بلندهر که در گوش گران آهسته می گوید سخن
هوش مصنوعی: هر کسی که به طور پنهانی و آرام سخن میگوید، عیبهای خودش را به خوبی می‌داند و از آن آگاه است. اما کسانی که به طور صریح و رک سخن میگویند، عیبهای دیگران را بدون پرده پوشی بیان می‌کنند.
از چه از گفتار خود را نیک یا بد می کنی؟چون به خاموشی ز نیکان می تواند شد بی سخن
هوش مصنوعی: چرا درباره حرفهایت خود را خوب یا بد ارزیابی میکنی؟ چون با سکوت میتوانی به خوبی انسانهای نیک تبدیل شوی.
گر ز بی سرمایگی دستت ز سیم و زر تهی استمی توان تسخیر دلها کرد با خلق حسن
هوش مصنوعی: اگر به خاطر نداشتن ثروت، دستت خالی است، باز هم میتوانی با زیبایی خود دلها را تسخیر کنی.
می توان پرهیز کرد از دشمنان خارجیوای بر آن کس که گرگ او بود در پیرهن
هوش مصنوعی: میتوان از دشمنان خارجی دوری کرد، اما وای به حال کسی که دشمنش از نزدیکان و نزدیکانش باشد.
از طبیبان چاره گوش گران صائب مجوکیست این در را گشاید جز خدای ذوالمنن؟
هوش مصنوعی: به دنبال درمان درد شدید خود از پزشکان نگرد، زیرا تنها خداوند قادر است این در بسته را بگشاید.