غزل شمارهٔ ۶۰۱۷
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از درد و رنج خود می‌گوید و احساس تنهایی و بی‌کسی را تجربه می‌کند. او به گونه‌ای خود را می‌بیند که هیچ همدردی برایش نیست و در حالی که به وفای خود می‌ماند، بار سنگین مشکلات را بر دوش می‌کشد. او به سختی‌ها و جفاهایی که در زندگی متحمل شده، اشاره می‌کند و با وجود این مشکلات، امیدش را از دست نمی‌دهد. چرخ زمان و سرنوشت به نظر شاعر، بر اساس اعمال و ادعاهای او در حال چرخش است و او همچنان سعی دارد در این دنیای پرآشوب، به دنبال جایگاه خود باشد. شاعر در نهایت به این نتیجه می‌رسد که درد و رنج خود را تحمل کند و به خود وفادار بماند، حتی اگر هیچ درمانی برای آلامش وجود نداشته باشد.
هیچ همدردی نمی یابم سزای خویشتنمی نهم چون بید مجنون سر به پای خویشتن
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر احساس تنهایی و غم خود را بیان می‌کند. او نمیتواند همدردی از دیگران پیدا کند و در این وضعیت، همهی دردها و مشکلاتش را بر دوش خود میگذارد. مانند بید مجنون که همیشه سر به پای خود دارد، او نیز در دنیای درد و غم خود غرق شده و هیچ کس را برای همدردی نمیبیند.
از مروت نیست با سنگ جفا راندن مرامن که در بند گرانم از وفای خویشتن
هوش مصنوعی: رفتار ناپسند و بیرحمانه با من، که در سختی‌ها گرفتارم، از انسانیت به دور است. من که به وفاداری و اصول خود پایبند هستم، شایسته چنین ظلمی نیستم.
من کدامین ذره ام تا بی نیازان جهانصرف من سازند اوقات جفای خویشتن
هوش مصنوعی: من چه ذرهای هستم که بینیازان جهان وقت خود را برای من صرف میکنند و به من ظلم میورزند؟
راستی در پله افتادگی دارد مرامی روم در چاه دایم از عصای خویشتن
هوش مصنوعی: واقعا من دچار افتادگی و مشکلات هستم، به طوری که انگار همیشه به چاهی عمیق میروم و از تکیه بر خودم هم هیچ کمکی نمیتوانم بکنم.
صد جفا می بینم و بر خود گوارا می کنمبرنمی آیم، چه سازم با وفای خویشتن
هوش مصنوعی: من با وجود اینکه هزاران سختی و ظلم را متحمل میشوم، آن را بر خود هموار کرده و تحمل میکنم. نمیتوانم از روی وفاداری به خودم عقبنشینی کنم و این وضعیت را چگونه تحمل کنم.
بخت اگر در نارسایی ها رسا افتاده استنیستم نومید از آه رسای خویشتن
هوش مصنوعی: اگر شانس من در زمانهای سخت و دشوار به من کمکی نمیکند، هنوز از نالهی بلند خود ناامید نیستم.
می کند گردش فلک بر مدعای من مدامتا فشاندم آستین بر مدعای خویشتن
هوش مصنوعی: فلک به طور مداوم بر اساس ادعای من در حال چرخش است تا من بتوانم آستین خود را بر روی ادعای خود بزنم.
از تجلی می تواند سنگ را یاقوت کردآن که می دارد دریغ از من لقای خویشتن
هوش مصنوعی: میتواند به وسیلهی نور و زیبایی که در وجودش دارد، سنگ را به جواهر تبدیل کند؛ اما کسی که این توانایی را دارد، چرا از من بینصیب است و مرا از دیدار خود محروم می‌کند؟
هر که با جمعیت اظهار پریشانی کندمی زند فال پریشانی برای خویشتن
هوش مصنوعی: هر کسی که در میان مردم از ناامیدی و درهم ریختگی خود صحبت کند، در واقع به سرنوشتی نگرانکننده برای خود دامن میزند.
این چنین زیر و زبر عالم نمی ماند مداممی نشاند چرخ هر کس را به جای خویشتن
هوش مصنوعی: این دنیا همیشه به همین شکل باقی نخواهد ماند و سرنوشت هر فردی را به جای خودش مینشاند.
هر حباب شوخ چشم از پرده ای گردم زندبحر یکتایی نیفتد از هوای خویشتن
هوش مصنوعی: هر حبابی که از چشمان زیبا و شوخ یک پرده به وجود میآید، در دریا نمیتواند از حال و هوای خودش جدا شود.
نیستم صائب حریف منت درمان خلقباز می سازم به درد بی دوای خویشتن
هوش مصنوعی: من مثل صائب نیستم که بتوانم با دیگران دردی را درمان کنم؛ اما خودم را به خاطر درد بیدرمانم میسازم و به میان مردم میآورم.