غزل شمارهٔ ۶۰۸۵
هوش مصنوعی: این شعر به انسان توصیه می‌کند که دلش را از غم و اندیشه‌های بیهوده پر نکند و به دنیاست و مادیات پشت نکند، بلکه باید از زیبایی‌های معنوی و روحانی زندگی بهره‌مند شود. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که بهتر است رازها و مشکلات خود را پنهان نگه‌داریم و از خودخواهی و فخر فروشی دوری کنیم. همچنین تأکید می‌کند که نباید به چیزهای بی‌ارزش توجه کنیم و در جستجوی کمال و روشنایی باشیم. در نهایت، شاعر آرزو دارد که انسان‌ها بدون غم و اندوه، با پذیرش قسمت خود زندگی کنند و از هر نعمتی که دارند، راضی باشند.
دل غمین ز اندیشه روزی درین عالم مکنبهر گندم پشت بر فردوس چون آدم مکن
هوش مصنوعی: دل غمگین و ناراحت خود را به خاطر فکر کردن به روزی در این دنیا دچار نکن. برای گندم و روزی دنیا، خود را از بهشت و نعمتها دور نکن. مانند آدم نباش.
ریزش خود را ز چشم مردمان پوشیده داردر سخاوت خویش را افسانه چون حاتم مکن
هوش مصنوعی: نگذار دیگران متوجه ناراحتی و مشکلاتت شوند و در عین حال در نیکی کردن و بخشندگی خود مثل حاتم طایی افراط نکن.
گر نمی خواهی شود روشن به مردم حال توراز خود را اخگر پیراهن محرم مکن
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی حالت برای مردم روشن شود، راز خود را فاش نکن و به کسی نگو.
عالم بالاست جای این نهال بارورریشه خود در زمین عاریت محکم مکن
هوش مصنوعی: دنیا و علم در سطحی بزرگ و والا قرار دارد، بنابراین نباید ریشههای این نهال بارور را در زمین بیثبات و وام گرفته مستحکم کرد.
نسیه کردن نعمت آماده را از عقل نیستالتفات از کاسه زانو به جام جم مکن
هوش مصنوعی: فراموش کردن نعمتهای موجود، کاری نادرست و غیرعاقلانه است؛ چرا که مانند این است که توجه خود را از چیزهای مهم و باارزش به چیزهای کماهمیت معطوف کنیم.
عالم روشن به چشمت زود می سازد سیاهپشت خود خم در تلاش نام چون خاتم مکن
هوش مصنوعی: دنیا به ظاهر برایت زیبا و روشن به نظر میرسد، اما باید از پشت پردهاش که تاریک است، آگاه باشی. در تلاش برای رسیدن به نام و مقام، مانند خاتم نباش که پایانش همیشه مشخص است و نباید در آن گرفتار شوی.
رو میاور در طواف کعبه با آلودگیگرد عصیان را غبار خاطر زمزم مکن
هوش مصنوعی: به اطراف کعبه نرو در حالی که آلودگی معصیت بر توست و ذهن خود را با یاد زمزم و خاطرات پاک نکن.
لب ببند از حرف نیک و بد درین عبرت سراخاطر آسوده خود شاهراه غم مکن
هوش مصنوعی: mouth to the good and bad words in this house of lessons, keep your heart at ease and do not create a path of sorrow.
چشم اگر داری که با خورشید همزانو شویگر ز گل بستر کنندت، خواب چون شبنم مکن
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مانند خورشید درخشان و درخشان شوی، باید چشم بصیرتی داشته باشی. اگر به تو بستر گلی بدهند، نباید در خواب و غفلت بمانی.
پیش هر ناشسته رویی آبروی خود مریزدر زمین شور، ابر خویش را بی نم مکن
هوش مصنوعی: پیش هر کسی که هنوز خود را نشسته و پاک نکرده است، آبرویت را در میان زمین نامناسب نریز. ابر خود را بدون بارش نکن.
خون ما را نیست جز اشک پشیمانی ثمرجوهر شمشیر خود را حلقه ماتم مکن
هوش مصنوعی: خون ما تنها نتیجهی اشکهای ندامت و پشیمانی است. برای خود تو، زحمات و تلاشهای خود را در غم و اندوه قرار نده.
هر چه صائب می دهد قسمت، به آن خرسند باشخاطر خود را غمین از فکر بیش و کم مکن
هوش مصنوعی: هر چه که نصیب تو میشود، با دل خوش آن را بپذیر و خودت را با فکر کردن به کم و زیاد آن ناراحت نکن.