غزل شمارهٔ ۶۱۶۸
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی‌های یک معشوق می‌پردازد و شاعر با استفاده از تصاویری زنده، ویژگی‌های ظاهری و تأثیر عمیق او بر دل عاشقان را بیان می‌کند. معشوق با چشمان زرین و زلفانی زیبا توصیف شده و شاعر به این نکته اشاره می‌کند که تماشای او چنان شگفت‌انگیز است که دیگر پندهای خوبان اهمیت چندانی ندارد. شاعر همچنین به حالت خود پس از دیدن معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که این زیبایی‌ها او را مست و خراب کرده است. در پایان، شاعر از شنونده می‌خواهد که از زیبایی‌های معشوق لذت ببرد و به عواقب عشق و فراق توجه کند.
نرگس نیلوفری، مژگان زرین را ببینچشم زرین چنگ آن غارتگر دین را ببین
هوش مصنوعی: به زیبایی نرگس نیلوفر اشاره می‌کند و مژگانی طلایی را میبیند. همچنین به چشمان زرینی اشاره دارد که متعلق به کسی است که دین را به نوعی غارت می‌کند. به طور کلی، این تصویرها نماد زیبایی و همچنین تهدیدی برای ایمان را به همراه دارند.
پیش آن رو حرف خوبان ختن گفتن خطاستزیر چین زلف، آن رخسار ماچین را ببین
هوش مصنوعی: در حضور آن، صحبت از خوبیها و شاعرانگی کار درستی نیست، چون زیر ظلمت و زیبایی زلفهایش، چه صورتی است که بوسیدنی است.
در دل شب گر ندیدی صبح عالمتاب رادر لباس عنبرین آن سرو سیمین را ببین
هوش مصنوعی: اگر در دل شب زیبایی روز روشن را ندیدی، در لباس خوشبو و دلپذیر، زیبایی آن سرو نقرهای را تماشا کن.
گر ندیدی شاخ گل را با خزان آمیختهبر سر دوش من آن دست نگارین را ببین
هوش مصنوعی: اگر دیدی که گلها در فصل پاییز پژمرده شدهاند و زیباییشان از بین رفته، این را فراموش نکن و به دست خوشرنگ و زیبا من نگاه کن که همچنان زیبایی خود را حفظ کرده است.
ای که می پرسی چرا گردیده ای مست و خراب؟آن لب میگون و آن چشم خمارین را ببین
هوش مصنوعی: ای کسی که میپرسی چرا در حالتی ناشی از مستی و ضعف به سر میبرم؟ نگاه کن به آن لبهای زیبا و آن چشمان خوابآلود.
خنده کبک است در گوشش فغان عاشقانسرگرانی را نظر کن، کوه تمکین را ببین
هوش مصنوعی: خندهی کبک مانند صدای زاری عاشقان است، به زیبایی‌ها و جلال کوه توجه کن.
گر ندیدی ریشه جان بر لب آب حیاتگرد آن لبهای میگون خط مشکین را ببین
هوش مصنوعی: اگر ریشهی جانت را بر لبهی آب زندگی ندیدهای، به دور آن لبهای میگون و خط مشکین نگاه کن.
صائب از دامان گل دست طمع کوتاه دارزخمی خار ندامت دست گلچین را ببین
هوش مصنوعی: خودت را از آرزوهای غیرممکن دور نگهدار، زیرا ممکن است در این راه آسیبهای جدی ببینی؛ مانند آسیبهایی که گلچین به دلیل چیدن گلها متحمل میشود.