غزل شمارهٔ ۶۱۷۴
هوش مصنوعی: این شعر به بیان هشدارهایی درباره رفتارهای ناپسند و پیامدهای آن‌ها می‌پردازد. شاعر از افرادی که با ظاهر ناپاک خود به دیگران آسیب می‌زنند می‌خواهد که بیشتر از این اینکار را ادامه ندهند و آبروی خود را نبرند. او به اهمیت کنترل شب و روز زندگی، و پرهیز از خواب آلودگی و تنبلی اشاره می‌کند. همچنین درباره عشق و عرفان، بر اهمیت صداقت و اجتناب از ادعاهای بی‌اساس تأکید دارد. در نهایت، شاعر به یکسان بودن ارزش‌های کفر و دین در برابر قدرت می‌پردازد و به پرهیز از گفت‌وگوهای بی‌فایده دعوت می‌کند.
پیش هر ناشسته رویی وا مکن لب بیش ازینآبروی خود مبر در عرض مطلب بیش ازین
هوش مصنوعی: به کسی که هنوز خود را آماده نکرده و به درستی نشسته نیست، نزدیک نشو و بیش از این آبرو و اعتبار خود را از دست نده. در ضمن، به این موضوع بیشتر از این اهمیت نده.
گر شب خود را نمی سازی ز برق آه روزروز خود را از سیه کاری مکن شب بیش ازین
هوش مصنوعی: اگر شب را با نیکی و خوبی نسازی، روز را با گناه و بدی خراب نکن، بیشتر از این شب را به تاریکی مکش.
می شود زلف حواس از باد پیما تار و مارپوچ گویان را مزن انگشت بر لب بیش ازین
هوش مصنوعی: به دلیل لطافت و زیبایی زلفهای حواس، نباید به حرفهای بیمعنی و بیپایه توجه کرد و بهتر است آرامش بیشتری داشته باشیم و از حرفهای اضافی خودداری کنیم.
کاهلی خوابیده می سازد ره نزدیک راخواب آسایش مکن بر پشت مرکب بیش ازین
هوش مصنوعی: تنبلی و بیتحرکی باعث میشود که راههای نزدیک نیز دشوار به نظر برسند. نباید بر مرکب خود دراز بکشید و آسوده خاطر باشید، زیرا این کار شما را از حرکت و پیشرفت باز میدارد.
برنمی آید نفس از واصلان بحر عشقدعوی عرفان مکن ای نامؤدب بیش ازین
هوش مصنوعی: نفس از عشق عمیق به خدا و سیر و سلوک روحانی برنمیآید، بنابراین به هیچ وجه به خودت زحمت نده که به ادعای معرفت برسی، ای کسی که ادب را رعایت نمیکنی، دیگر از این بیشتر حرف نزن.
بر چراغان تجلی آستین افشان مشوشکوه بیجا مکن از سیر کوکب بیش ازین
هوش مصنوعی: در نورانی بودن آستین خود زیادهروی نکن و از رشتهای که بر ارادت تو نسبت به ستارهها میگذرد، بیش از این شکایت نکن.
برگریز ناخن تدبیر شد، دل وا نشداین گره در کار ما مپسند یارب بیش ازین
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که تدبیر و برنامهریزیها به جایی نرسیده و دل ما همچنان در تنگنا باقی مانده است. خدایا، این وضعیت را بیشتر از این تحمل نکن.
کعبه و بتخانه یکسان است صائب پیش سیلحرف کفر و دین مگو با اهل مشرب بیش ازین
هوش مصنوعی: کعبه و بتخانه از نظر معنایی یکسان هستند. در برابر جریانهای پر قدرت، از بحث درباره حقایق دینی و کفر خودداری کن و با کسانی که در این موضوعات بحث میکنند، بیشتر از این صحبت نکن.