غزل شمارهٔ ۶۲۴۰
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عشق و دردهای ناشی از آن می‌پردازد. شاعر از داغ عشق و غم جدایی صحبت می‌کند و بیان می‌کند که احساسات عمیق او، مانند عشق و اشک، درونش را تحت تاثیر قرار داده است. زمین به تنگی آمده و شاعر نمی‌تواند در آن جولان بدهد. او همچنین به بی‌ثمر بودن تلاش‌هایش اشاره می‌کند و از دلسوزی و درخواست‌های متنوعی که با آن روبروست، می‌گوید. تواضع او با فرودستان و نداشتن ترس از زورهای دیگران نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. در پایان، شاعر از قیمت بالای احساساتش سخن می‌گوید و بیان می‌کند که نه تنها نباید به سادگی با او برخورد کرد، بلکه دنیای او باید پاک و بی‌غرض باشد.
نه امروزست گرم از داغ سودای تو نان مننمک پرورده عشق است مغز استخوان من
هوش مصنوعی: امروز به خاطر عشق تو دلم بسیار داغ و ملتهب است. روزی که با عشق تو زندگی می کنم، مثل نانی است که با نمک پرورده شده باشد و عشق، جوهر وجود من است.
زمین تنگ میدان نیست جای گرم جولانانوگرنه توسن گردون بود در زیر ران من
هوش مصنوعی: زمین برای جولان و نمایش قدرتمندان جا ندارد، در غیر این صورت اسب سرکش زمان زیر پای من خواهد بود.
به کوری خرج شد اشکی که پروردم به خون دلگلویی تر نشد چون شمع از آب روان من
هوش مصنوعی: اشکی که با درد و رنج بسیار پروراندهام، نتوانسته گلویم را تر کند، همانطور که شمع از آب جاری نمیسوزد.
برآمد بس که بی حاصل نهال من، عجب دارمکه سر بالا کند چون بید مجنون باغبان من
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که درخت من به رغم اینکه به ثمر نمیرسد، چه عجیب است که هنوز سرش را بلند می‌کند مثل درخت بید مجنون که باغبانم است.
ز خواهش های الوان در ره سیل خطر بودمدل بی مدعا زین سیل شد دارالامان من
هوش مصنوعی: در میان خواستههای مختلف و گوناگون، در مسیر مشکلات و خطرات بودم، اما قلبی بیادعا و آرام یافتم که از این مسائل به آرامش و امنیت رسید.
تواضع با فرودستان بود خوش از زبردستانوگرنه دور باش از زور خود دارد کمان من
هوش مصنوعی: تواضع و فروتنی برای کسانی که در مقام پایینتری هستند، خوشایند است و باید از افراد مقتدر و در راس دوری کنی، زیرا من توانایی و قدرت خود را دارم.
گرفتم گوشه بر امید گمنامی، ندانستمکه کوه قاف چون عنقا شود سنگ نشان من
هوش مصنوعی: در گوشهای از امید به ناشناخته بودن نشستم، اما نمیدانستم که کوه قاف مانند پرندهای افسانهای تبدیل میشود و سنگ نشانه من خواهد شد.
گرانجانی نباشد پیشه من با خریدارانبه سیم قلب یوسف می خرند از کاروان من
هوش مصنوعی: من به خریداران زمانهام نیازی ندارم، چرا که قلبم ارزشمندتر از آن است که تنها با سیم خرید و فروش شود، همانطور که یوسف را با قیمت بالا فروختند.
ز هزل و هجو دادم تو به صائب شوخ طبعان رادهان عالمی شد چون صدف پاک از دهان من
هوش مصنوعی: من به شوخی و مزاح به صائب گفتم، که زبان اهل علم مانند صدفی پاک و خالص از گفتههای من شده است.