غزل شمارهٔ ۶۴۹۰
هوش مصنوعی: این شعر به هشدارهایی درباره توجه به جوانب مختلف زندگی و خطرات آن در کهنسالی اشاره دارد. شاعر از ما میخواهد که هرگز از مرگ، تغییرات ناگهانی، و سرنوشت غافل نشویم. او به ما یادآوری میکند که باید از روابط دوستانه و سرمایهگذاری بر روی آنها غافل نشویم، زیرا همچون شمعی که میشود از آن نور بسیاری افروخت، دوستیها نیز میتوانند منبع برکت و نور باشند. همچنین، باید به ناپایداری زندگی و مکر انسانها توجه کنیم و از آن غافل نشویم. شاعر تاکید میکند که در هر جمع و محفل باید مراقب زبان خود باشیم و از فرصتها به درستی بهرهبرداری کنیم. او به ما میگوید که غفلت از زندگی و خواب غفلت میتواند عواقب وخیمی داشته باشد و در نهایت بر لزوم تلاش و خرد و اندیشه برای به دست آوردن عمر پایدار تاکید میورزد.
در کهنسالی ز مرگ ناگهان غافل مشوبرگ چون شد زرد از باد خزان غافل مشو
هوش مصنوعی: در دوران پیری هرگز غفلت نکن از مرگ، چرا که مانند برگی که در پاییز زرد میشود، زندگی نیز ناگهان به پایان میرسد.
امن نتوان زیست از اقبال و ادبار فلکاز دم شمشیر و از پشت کمان غافل مشو
هوش مصنوعی: در زندگی نمیتوان به طور کامل از نیک و بد روزگار در امان بود، پس همیشه مراقب خطرات و چالشها باشید.
از چراغی می توان افروخت چندین شمع رادولتی چون رودهد از دوستان غافل مشو
هوش مصنوعی: با یک چراغ میتوان چندین شمع را روشن کرد. مانند دولتی که به مانند رود جاری است، از دوستان خود غافل نشوید.
تا در ایام خزان برگ و نوایی باشدتدر بهار از بلبلان ای باغبان غافل مشو
هوش مصنوعی: اوقات سخت و تاریک نمیتواند مانع زیبایی و شادابی زندگی باشد. بنابراین، در زمانهای خوش، باید از همه امکانات بهرهبرداری کرد و چیزی را از دست ندهی.
برگ از اندک نسیمی دست و پا گم می کندتا نفس باقی است از پاس زبان غافل مشو
هوش مصنوعی: برگ در یک نسیم ملایم به راحتی خود را گم میکند و نمیتواند درست بایستد، اما تو باید همیشه به زبان و گفتار خود توجه داشته باشی تا زمانی که نفس میکشی.
دیدی از اخوان چه پیش آمد عزیز مصر رازینهار از مکر اخوان زمان غافل مشو
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که موضوعاتی مانند خیانت و مکر میتواند نتایج خطرناکی داشته باشد، همانطور که در داستان عزیز مصر نشان داده شده است. بنابراین باید هوشیار و محتاط باشی و در برابر فریبها و نیرنگهای دیگران آگاه باشی.
هر کجا چون شمع گرم محفل آرایی شویاز دهان گاز ای آتش زبان غافل مشو
هوش مصنوعی: هر جا که چون شمع، گرمای مجالس را به وجود میآوری، از زبان خود غافل نشو و مراقب باش که آتش زبان میتواند خطرناک باشد.
تا زبان شکر جای سبزه باشد حاصلتاز زمین تشنه، ای آب روان غافل مشو
هوش مصنوعی: تا زمانی که چیزهای شیرین و زیبا (مثل زبان شکر) به جای چیزهای معمولی و عادی (مثل سبزه) وجود دارد، زندگیات برکت و ثمره خواهد داشت. ای آبِ روان، مراقب باش که از حقایق و نیازهای زندگی غافل نشوی.
نابجا نبود سخن، مگشا لب گفتار خویشاز هدف چون تیر در بحر کمان غافل مشو
هوش مصنوعی: سخن گفتن در جایی که لازم است، بیاشکال نیست؛ اما مراقب باش که در بیان خود حواست جمع باشد و بیهدف حرف نزن. مانند تیری که از کمان در میرود و بیهدف در دریا رها میشود، نباید دچار غفلت شوی.
برندارد دولت بیدار غفلت، زینهاردر کنار بام از خواب گران غافل مشو
هوش مصنوعی: اگر دولت و نعمت را در حالت بیداری غفلت نکنید، از خواب سنگین و بیخبر در کنار بام آگاه باشید و احتیاط کنید.
رشته هستی به قدر فکر می گردد بلندصائب از تحصیل عمر جاودان غافل مشو
هوش مصنوعی: زندگی به اندازهی افکار ما بزرگ و گسترده است، بنابراین از تلاش برای رسیدن به عمر ابدی غافل نباش.