غزل شمارهٔ ۶۵۷۶
هوش مصنوعی: این متن به انتقاد از ستمگران و کسانی که به آنها رحم می‌کنند، می‌پردازد. شاعر می‌گوید که رحم کردن به ستمکاران نه تنها نادرست است، بلکه ظلم به مردم فرهیخته نیز محسوب می‌شود. او تأکید می‌کند که در شرایطی که انسان خود هیچ ندارد، نمی‌تواند بر قلب نیازمندان فشار آورد. همچنین، به این نکته اشاره می‌کند که روح قدسی نباید در دام مادیات گرفتار شود و از خودبزرگ‌بینی باید پرهیز کرد. متن همچنین به اهمیت عمل و صداقت در رفتار و پرهیز از غفلت و توهم می‌پردازد و اشاره می‌کند که در نهایت، همه کارها باید با نیت خیر و خدمت به دیگران انجام شود.
رحم کردن بر ستمکاران، ستم بر عالمی استپنبه بر داغ پلنگ خشمگین بیجا منه
هوش مصنوعی: به ستمکاران رحم کردن، در واقع ظلم به دیگران است. نباید بیدلیل و نابهجا به موجوداتی که خشمگین و خطرناک هستند، نزدیک شد.
دست خالی بر دل محتاج می باشد گرانچون نداری خرده زر، دست بر دلها منه
هوش مصنوعی: وقتی دستی خالی و بیچیزی در دل کسی نیاز دارد، این وضعیت برای او دشوار است. بنابراین اگر چیزی نداری، بهتر است وارد دلها نشوی و آسیب نرسانی.
روح قدسی را مکن صائب اسیر آب و گلشرم کن، بار خران بر گردن عیسی منه
هوش مصنوعی: روح مقدس را در بند دنیا و مادیات نگذار، شرم کن و بار سنگین دنیا را بر دوش عیسی قرار نده.
با وجود بی بری در هیچ محفل پا منهبرنداری باری از دل، بار بر دلها منه
هوش مصنوعی: اگر در هیچ جمعی احساس تنهایی میکنی، خودت را در آنجا نبر، چرا که نمیتوانی دردی از دل دیگران کم کنی و نباید بار دیگری بر دوش دلها بگذاری.
شمع از گردن فرازی سر به جای پا نهادترک کن گردنکشی، سر را به جای پا منه
هوش مصنوعی: شمع که به خاطر بلندیاش، سرش را به جای پا میگذارد، باید این رفتار را کنار بگذارد. به جای اینکه از خود خواستن و سرکشی کند، بهتر است به جای خود بماند و به همان شکلی که هست، قانع باشد.
حیرت و آسودگی را فرق کن از یکدگرتهمت غفلت به چشم دوربین ما منه
هوش مصنوعی: تفاوت حیرت و آرامش را از یکدیگر تشخیص بده؛ به چشمان تیزبین ما اتهام غفلت نزن.
مانع سیل سبک جولان نگردد کوچه بندعاشقان را آستین بر چشم خونپالا منه
هوش مصنوعی: جولان عاشقان از رفت و آمد سیل نمی‌تواند متوقف شود، پس آستین خود را از چشم خونین بردارید.
گر نمی خواهی شود پامال حسن خدمتتوقت رفتن میهمان را کفش پیش پا منه
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی که حسن و زیبایی خدمتران تو زیر پا برود، وقتی مهمان میرود، کفش را در جلوی پای او نگذار.
نام هر کس در خور سنگ نشان گردد بلندپشت آسایش به کوه قاف ای عنقا منه
هوش مصنوعی: هر کسی که نامش بر سنگی حک شود، نشانهای از بلندای اوست. ای عنقا، تو به دنبال آسایش و آرامش در کوه قاف نرو.
در نیام تنگ نتواند دو تیغ آسوده شدبرنیایی تا ز خود در خلوت ما پا منه
هوش مصنوعی: در جایی که فضا تنگ و محدود است، نمیتوان دو تیغ را به راحتی نگه داشت. بنابراین باید از خود دوری کرد و در خلوت، به آرامش دست یافت.