غزل شمارهٔ ۶۷۲۳
هوش مصنوعی: این اشعار به تأمل در زندگی و نکته‌سنجی درباره اعمال و رفتار انسان اشاره دارد. شاعر به خواننده توصیه می‌کند که از نقد و قضاوت دیگران بپرهیزد و به جای آن به خودشناسی و رشد فردی بپردازد. همچنین بر پاکسازی خود از آلودگی‌های دنیوی و تلاش برای رسیدن به کمال روحی تأکید می‌شود. نکته دیگر این است که عمر انسان قیمت‌ناپذیر است و نباید آن را به بطالت گذراند. در انتها، شاعر به اهمیت سعی و تلاش در زندگی اشاره کرده و بر این باور است که با جهد و کوشش می‌توان به اهداف بزرگ دست یافت.
بی تامّل صرفِ نقدِ وقت ، در دنیا کنیچون به کار حق رسی امروز را فردا کنی
هوش مصنوعی: در زندگی، بدون درنگ باید به کارهای ارزشمند و مفید بپردازیم. وقتی به کارهای الهی و مهم میرسیم، نباید آنها را به فردا موکول کنیم.
دست خود از چرک دنیا گر توانی پاک شستدست در یک کاسه با خورشید چون عیسی کنی
هوش مصنوعی: اگر بتوانی، دست خود را از آلودگی‌های دنیوی پاک کن؛ سپس مانند عیسی، دستت را در یک ظرف با نور خورشید قرار ده.
سنبل و ریحان شود در خوابگاه نیستیآنچه از انفاس صرف آه در شبها کنی
هوش مصنوعی: در دنیای بینهایت، در خوابگاه عدم، گلها و گیاهان خوشبو وجود ندارند؛ آنچه در شبها با نفسهای خود انجام میدهی، تنها آه و افسوس است.
عیب خود جویند بینایان به صد شمع و چراغتو به چندین چشم عیب دیگران پیدا کنی
هوش مصنوعی: بینایان همیشه در تلاشند تا عیوب خود را پیدا کنند و آن را اصلاح کنند، اما تو با داشتن بسیاری از چشمها، فقط به دنبال عیوب دیگران هستی.
تا نگردیده است پشتت خم به بالا کن سریبا قد خم چون میسر نیست سر بالا کنی
هوش مصنوعی: پیش از اینکه به سن و سالی برسی که باید دوباره به بالا نگاه کنی، همواره با اعتماد به نفس و سربلند زندگی کن. تا زمانی که هنوز جوانی و قدرت داری، اجازه نده پشتت خم شود.
چون صدف سهل است کردن قطره را در خوشابجهد کن تا قطره خود را مگر دریا کنی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به بالاترین درجات و اهداف بزرگ دست یابی، باید تلاش کنی و به سادگی به دستیابیهای کوچک قناعت نکنی. باید تلاش کنی تا بهجای یک قطره، به دریای بزرگ تبدیل شوی.
چند در اختر شماری صرف سازی نقد عمر؟از دم عقرب گره تا کی به دندان وا کنی؟
هوش مصنوعی: چند بار میخواهی به حساب ستارهها وقتت را بگذاری و عمرت را صرف کنی؟ تا کی میخواهی برای کوچکترین دشواریها زحمت بکشی و به سختی بر آنها غلبه کنی؟
تا به کی چون غنچه در بستانسرای روزگاررخنه در قصر وجود از خنده بیجا کنی؟
هوش مصنوعی: چرا همچنان مانند یک غنچه در باغ زندگی منتظری و از شادیهای نادرست و بیمورد، دنیای وجودت را تحت تأثیر قرار میدهی؟
سیل را روشنگری چون اتصال بحر نیستسعی کن تا در دل روشن ضمیران جا کنی
هوش مصنوعی: سیل در اینجا به معنای شدت و فراوانی است و روشنگری اشاره به روشنی و آگاهی دارد. به این معنا که مانند اینکه دریا بههم پیوسته و مداوم نیست، باید تلاش کنی که در دل افراد با فهم و دانش جا بگذاری. با کوشش خود، سعی کن که نور و آگاهی را در دلهای روشنفکران بگنجانی.
دست اگر چون موج شویی از عنان اختیارمی توانی در دل دریا کمر را وا کنی
هوش مصنوعی: اگر بتوانی مانند موجی دریا آزاد و رها شوی، میتوانی در دل دریا نیز به راحتی نفس بکشی و خود را رها کنی.
چون صدف گنجینه گوهر ترا صائب کنندرزق خود دریوزه گر از عالم بالا کنی
هوش مصنوعی: چون صدفی که جواهر را در خود نگه میدارد، اگر تو هم از عالم بالا تلاش کنی و درخواست کنی، میتوانی از رزق و نعمتهای خود بهرهمند شوی.