غزل شمارهٔ ۶۹۴۳
هوش مصنوعی: این شعر به مخاطب توصیه می‌کند که به جای تماشا و دنباله‌روی از دیگران، به خود و درون خود توجه کند. شاعر با استفاده از تشبیهات مختلف، این پیام را منتقل می‌کند که ارزش‌های واقعی در خود فرد و درون او نهفته است. او به ما یادآوری می‌کند که بلکه بالاتر از دیگران وجود نداریم و در جستجوی چیزهای بیرونی، ممکن است از خود غافل شویم. همچنین به اهمیت توبه و نجات اشاره می‌کند و به نوعی از تلاش برای فراموش کردن دردها و خواسته‌های مادی نیز انتقاد می‌کند. در نهایت، شاعر به درون‌نگری و ارزش‌های حقیقی زندگی تأکید دارد.
ای بی‌خبر ز خود به تماشا چه می‌روی؟چون آفتاب سر زده هرجا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: ای کسی که از خود بیخبری و فقط در حال تماشا هستی، چرا اینجا و آنجا می‌روی؟ مانند آفتاب که در آسمان درخشان شده، اینجا و آنجا سر میزند.
خود را ببین در آینه و آب و گل بچینگاهی به باغ و گاه به صحرا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: به خودت نگاهی بنداز و ببین که چطور میتوانی در دنیای طبیعی، یعنی در باغ و صحرا، آرامش و زیبایی را تجربه کنی. به جای اینکه مدام در رفت و آمد باشی، گاهی وقتت را بگذار و از زیباییهای زندگی لذت ببر.
بالاتر از تو نیست نهالی درین چمندنبال سرو ای گل رعنا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: در این دنیا هیچ درختی بالاتر و زیباتر از تو وجود ندارد، پس ای گل زیبا، چرا به دنبال سرو می‌روی؟
در گرد کاروان تو یوسف نهفته استدر چارسوی مصر به سودا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: در اطراف تو، یوسف پنهان شده است، پس چرا در جستجوی خرید و فروش در مصر هستی؟
در دست توست گوهر شهوار چون صدفبا جان بی‌نفس سوی دریا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: در دستان تو یک نگین ارزشمند وجود دارد، مانند صدفی که جان بی‌نفس را در خود دارد. پس چرا به سوی دریا می‌روی؟
در زلف توست جای تماشا هزار جابیرون ز خود برای تماشا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: در زلف تو هزاران نقطه برای دیدن وجود دارد، چرا باید از خودت بیرون بروی تا تماشا کنی؟
موج سراب سلسله جنبان تشنگی استاز ره برون به جلوه دنیا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: موج سراب نمایانگر حالت بیپایانی از تشنگی است. از چه راهی به جلوههای دنیا می‌روی؟
چون صبح، زخم تیغ زبان بخیه گیر نیستهردم به چشم سوزن عیسی چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: به محض اینکه صبح میشود، زخمهای ناشی از تندزبانها بهبود نمییابند. چرا هر بار که عیسی با سوزن به چشم کسی مینگرد، تو به سوی او می‌روی؟
سرمایه نجات بود توبه درستبا کشتی شکسته به دریا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: توبه صحیح میتواند نجاتدهنده باشد، اما وقتی در حال غرق شدن در دریایی هستی، چرا بدون توجه به شرایط بحرانی به دریا می‌روی؟
با خرمنی که خوشه پروین در او گم استدنبال کهربای تمنا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: با وجود انبوهی از خوشههایی که در آن گم شده، چرا به دنبال جذابیتهای گذرا و بیفایده می‌روی؟
تا می‌توان شکست ز خون جگر خمارصائب به خون باده حمرا چه می‌روی؟
هوش مصنوعی: تا جایی که ممکن است، از درد و رنج خود در حالم بگویم. چرا به فکر شراب خوشرنگی هستی که از خون دل من ساخته شده است؟