غزل شمارهٔ ۶۹۶۳
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف حالتی عاشقانه و مستی می‌پردازد که ناشی از جذبه و زیبایی معشوقش است. او از چشم‌های جذاب و مژگان محبوبش صحبت می‌کند که او را به حالت مستی می‌برد. شاعر می‌گوید که در این حالت، اینکه چه می‌کند، برایش مهم نیست و در عین حال از سرافراز شدن عاشقانی که روابط عمیق و انسانی دارند، سخن می‌گوید. او به تناقضات عشق و آرزوهای برآورده‌نشده نیز اشاره می‌کند و در انتها تأکید دارد که برای رسیدن به حقیقت و آزادی واقعی، باید از خودگذشتگی کرد و نباید در دنیای ظاهری و بت‌پرستی باقی ماند.
خرابم کرده چشم نیم مستیکه دارد همچو مژگان پیشدستی
هوش مصنوعی: چشم‌های نیمه مست آن محبوب، مرا خراب کرده است؛ این چشمها مانند مژگانش، وسوسهانگیز و مخرّباند.
شرابی خاص در پیمانه داردز چشم مست او هر می پرستی
هوش مصنوعی: شراب خاصی در هنگام نوشیدن وجود دارد که ناشی از نگاه سرمست اوست و هر کسی که به میپرستی می‌پردازد، از این تأثیر بهرهمند میشود.
پریزادی است مژگانت که از چشمگرفته در بغل آهوی مستی
هوش مصنوعی: مژگان تو مانند یک پری از چشمهایت جدا شده و در آغوش یک آهوی سرمست جای دارد.
درین پستی چه می کردم چو شهبازنمی دادم اگر دستی به دستی
هوش مصنوعی: در این دنیای پست و پایین، چه کار میتوانستم بکنم؟ اگر شهبازی نبود که دستم را به دستش بدهد.
سرافرازی رسد آزاده ای راکه دارد در بغل چون سرودستی
هوش مصنوعی: شخصی که آزادانه زندگی می‌کند و در آغوش خود دستاوردها و استعدادهایش را دارد، به موفقیت و بزرگی دست مییابد.
ز نقصان می پذیرد مه تمامیدرستی ها بود در هر شکستی
هوش مصنوعی: از کمبود شراب، ماه به نواقص خود آگاه است، در حالی که تمام حقیقتها در هر شکست و ناکامی نمایان میشود.
تزلزل نیست در اطوار عاشقبنای عشق را نبود نشستی
هوش مصنوعی: عاشق هرگز در احساساتش متزلزل نمیشود و اگر عشق بنا نشده باشد، هیچ جایی برای استراحت و توقف نخواهد بود.
زبون آرزو تا کی توان بود؟چه عاجزمانده ای در خار بستی؟
هوش مصنوعی: چقدر میتوان به آرزوها گفت؟ چه انسان ناتوانی که در چنگال مشکلات گرفتار شده است؟
ز خود تا نگذری صائب چو مرداناگر در کعبه باشی بت پرستی
هوش مصنوعی: اگر از خودت عبور نکنی و به معنای واقعی به خودشکوفایی نرسی، حتی اگر در مکانهای مقدس و مهم باشید، باز هم به پرستش چیزهای بیارزش ادامه میدهی.