غزل شمارهٔ ۶۹۷۷
هوش مصنوعی: این شعر درباره تقسیم روزی و اهمیت معرفت و خرد در زندگی انسان‌ها صحبت می‌کند. شاعر نشان می‌دهد که آنهایی که از روزی الهی بی‌بهره‌اند، همیشه در جستجوی نعمت و زندگی بهتر هستند. او می‌گوید کسانی که ذاتاً روشن و باهوش‌اند، به آسانی درک می‌کنند که ثروت مادی ارزش واقعی ندارد و انسان باید به دنبال حقیقت و کمال باشند. شاعر تأکید می‌کند که افراد نباید درگیر خساست و آرزوهای مادی شوند و این که تحقق اهداف بدون آگاهی و درایت ممکن نیست. در پایان، او به زیبایی درونی و کمال اشاره می‌کند و معتقد است که حقیقت در درون هر فردی وجود دارد، حتی اگر در ظاهری ناپسند پنهان شده باشد.
آن را که نیست قسمت از روزی خداییدایم گرسنه چشم است چون کاسه گدایی
هوش مصنوعی: کسی که از روزی خدا بیبهره است، همیشه در حسرت و فقر به سر میبرد، مانند گدایی که منتظر میماند تا کسی به او کمک کند.
از لاغری نکاهد، از فربهی نبالدآن را که همچو خورشید ذاتی است روشنایی
هوش مصنوعی: این جمله می‌گوید که هر چه تغییر در وضعیت ظاهری شخص اتفاق بیفتد، مثلاً چه باریک یا چاق باشد، هیچکدام بر ذات و درخشش واقعی او تأثیر نمیگذارد. مانند خورشید که همیشه روشن و مستقل از تغییرات است.
نفس خسیس دایم کار خسیس جویدپیوسته زنده باشد آتش به ژاژخایی
هوش مصنوعی: نفس خودخواه همیشه در تلاش است که چیزهای بیارزش و کماهمیت را به دست آورد و همچنان مانند آتش، در حال سوزاندن و تخریب است.
جان هواپرستان در فکر عاقبت نیستگرد هدف نگردد تیری که شد هوایی
هوش مصنوعی: آدمهای عاشق دنیا و لذتهای آن به سرنوشت خود فکر نمیکنند و مانند تیری که از کمان رها شده و در هوا سرگردان است، به هدفی نمیرسند.
از یک فسرده گردد صد زنده دل فسردهاز مایه شیر جاری واماند از روایی
هوش مصنوعی: اگر یک روح خسته و افسرده به دنیا بیاید، میتواند سبب ناراحتی و افسردگی بسیاری از دیگران شود. همچنان که چیزی که از شیر خارج شده و کیفیت خود را از دست داده، دیگر نمیتواند به خوبی خود ادامه دهد.
حسن تمام با خود عین الکمال دارددر آبله است پنهان حسن برهنه پایی
هوش مصنوعی: زیبایی کامل در خود دارد و در عین حال، به صورت ناچیز و پنهانی در جایی به نام "آبله" وجود دارد. این تصویر نشان می‌دهد که زیبایی حقیقی ممکن است در ظاهری ساده و عادی نهفته باشد.
صائب شکستگی را بر خویش بسته ای توورنه شکستگان را کم نیست مومیایی
هوش مصنوعی: شما خود را به زجر و رنج کشیدهاید و به خاطر سختیهایتان خود را محدود کردهاید، در حالی که افرادی که دچار شکست و ناامیدی هستند، کم نیستند و زخمها و آسیبهای آنها به گونهای است که به نوعی از آنها محافظت میشود.