غزل شمارهٔ ۶۹۸۲
هوش مصنوعی: این شعر به ما یادآوری می‌کند که نباید نوجوانی و زیبایی را غنیمت شماریم، چرا که زندگی همواره در حال تغییر و گذراست. شاعر به اهمیت وجود دوستان واقعی در زمان حیات اشاره می‌کند و اینکه نباید تنها به جسم خود دل ببندیم. باید از فرصت‌ها بهره‌برداری کنیم و در عین حال نسبت به دنیا و آنچه فانی است بی‌اعتنا باشیم. زندگی برای ما همچون شطرنجی است که باید با مهارت بازی کنیم و به دنبال زیبایی‌ها و معانی عمیق‌تر زندگی باشیم. در نهایت، تأکید می‌شود که دل نباید به زیبایی‌های دنیوی وابسته باشد، بلکه باید به فکر سرای باقی و مسائل معنوی بود.
ورق تا نگردانده باد خزانیغنیمت شمر نوبهار جوانی
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که تا زمانی که بهار جوانی به پایان نرسیده، باید از فرصتهای آن بهره‌برداری کنی و آن را ارزشمند شماری. زندگی همچون یک ورق میچرخد و نباید هنگام تغییرات طبیعی آن، بیتوجه بود.
دو روزی است همراهی جسم با جانرفیقی طلب کن که بر جا نمانی
هوش مصنوعی: مدتی است که جسم و روحت به تنهایی در حال سکون هستند. به دنبال دوستی باش که باعث شود در این حال درجا نمانی و به جلو حرکت کنی.
بساط فلک قطع کردن نیایدچو شطرنج ازین مرکب استخوانی
هوش مصنوعی: آسمان را نمیتوان مانند یک بازی شطرنج از این مهرههای بیجان و بیروح جدا کرد.
نظر بر تو دارند آتش عنانانمبادا ازین کاروان بازمانی
هوش مصنوعی: به تو توجه دارند و مانند آتش، شعلۀ وجودشان روشن است. نکنه که از این گروه و کاروان جدا بشوی یا بازمانی.
بپیوند با چرخ پیش از بریدنکه در قبضه خاک عاجز نمانی
هوش مصنوعی: قبل از اینکه به سمت مرگ بروی، با زندگی و زمانه خود ارتباط برقرار کن تا در نهایت نتوانی تواناییهای خود را به کار بگیری.
درین انجمن خویش را میهمان دانمنه بر دل خود غم میزبانی
هوش مصنوعی: در این جمع، خود را میهمان تصور کن و نگذار غم به دل تو بیفتد که وظیفه میزبان بودن را داشته باشی.
به آه گرانمایه کن صرف دم راکه طومار آه است خط امانی
هوش مصنوعی: با اندوهی عمیق و گرانبها، به زندگی خود ارزش بده، زیرا این زندگی تنها فرصتی است که برای ما فراهم شده است و با هر آنچه در آن میگذرد، یادگاری از وجود ماست.
چو ابروی خوبان خمش باش و گویاکه چندین زبان است در بی زبانی
هوش مصنوعی: مثل ابروی زیبا که بیحرکت و خاموش است، تو نیز باید سکوت کنی، زیرا در ساکتی و عدم بیان نیز میتوان معانی و احساسات زیادی را منتقل کرد.
نگردد چو آهوی چین مشک خونتبه از خون خود خاک را گر ندانی
هوش مصنوعی: اگر مانند آهوی چین به دنبال کسی نباشی، بهتر است که از خون خود برای خاک و سرزمینت مایه نگذاری. اگر نمیدانی ارزش خاک و وطن چیست، بهتر است از خودت مایه نگذاری.
مرو بیش ازین در پی لاله رویاندرین بحر خون چند کشتی برانی؟
هوش مصنوعی: دیگر در پی زیبایی‌ها نرو، در این دریا که پر از خون است، چند کشتی بیشتری را به خطر بینداز؟
که دست تو می گیرد ای پست فطرت؟اگر آستین بر دو عالم فشانی
هوش مصنوعی: کیست که دست تو را بگیرد ای پست فطرت؟ اگر بخواهی، میتوانی آستین خود را بر دو جهان بگشایی.
خمش باش در بحر هستی که ماهیزبان محیط است از بی زبانی
هوش مصنوعی: سکوت کن در میان وجود، زیرا ماهی نمیتواند از سکوت محیط خود چیزی بگوید.
فتاده است ناسازگاری بتان راچو بی نسبتی لازم میهمانی
هوش مصنوعی: ناهماهنگی و دشواری در میان معبودان رخ داده است، همانطور که در مهمانی، نیاز به نسبت و نسبتخویشی وجود دارد.
به فکرسرای بقا باش صائبمنه دل به تعمیر دنیای فانی
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که باید به زندگی جاودانه فکر کنی و دل خود را به اصلاح و بهبود دنیای فانی و زودگذر نبندید.