بخش ۱۰ - در تحقیق حج و ارکان آن گوید
هوش مصنوعی: این متن درباره اهمیت نیت صادقانه و ارتباط با خداوند در حین انجام اعمال عبادی است. شاعر به این نکته تأکید می‌کند که هر کار نیکی باید با نیت خالص و اعتماد به خدا انجام شود. او بیان می‌کند که انسان باید از دنیای ظاهری فاصله بگیرد و به درون خود نگریسته و به سوی حقیقت و علم الهی حرکت کند. همچنین اشاره‌ای به فدای جان و دل به خاطر خدمت به خدا و دوری از بت‌های پندار دارد. در نهایت، عید و روزهای خوش را به عنوان فرصتی برای نزدیکی به خداوند و درک معانی عمیق‌تر زندگی معرفی می‌کند.
هر آن امری که فرمودت به جای آربه کعبه روی خود سوی خدا آر
هوش مصنوعی: هر دستوری که به تو داده شد را به درستی انجام بده و توجهت را به سوی خدا معطوف کن.
چو کردی نیّت از اوّل نکو کناز آن پس اعتماد خود بر او کن
هوش مصنوعی: اگر از ابتدا نیت نیکو داشته باشی، پس از آن به او اعتماد کن.
بدان نیّت شوی درویش حاجیکه کردی با خدای خویش ناجی
هوش مصنوعی: اگر نیت پاک و درست داشته باشی، به مانند یک درویش خواهان قرب الهی میشوی، همانطور که در تلاش برای نجات خود با خداوند هستی.
ز بهر آن که باز آئی و مردمزر و سیمت دهند و نان و گندم
هوش مصنوعی: برای اینکه دوباره برگردی و مردم طلا و نقره و نان و گندم به تو بدهند.
که پنداری که کاری کرده باشیو یا حجّی به جای آورده باشی
هوش مصنوعی: گمان میکنی که کار مهمی انجام دادهای یا حجّی را به انجام رساندهای.
برو بشکن همه بت‌های پندارچو ابریشم شو از استرک بی‌زار
هوش مصنوعی: به جلو برو و تمامی تصورات و افکار اشتباه را از بین ببر، مانند ابریشمی باش که از چرک و کثافت پاک شده است.
فدا کن جان و دل که این‌ست طاعتاگر هستت ز حقّ این استطاعت
هوش مصنوعی: جان و دل خود را برای این کار فدای کن، زیرا این همان عبادت واقعی است، اگر از جانب حق قدرت انجام این کار را داری.
هر آنچه آمد به تو آن از خدا بینپس آنکه مرده را این‌ها صفا بین
هوش مصنوعی: هر چیزی که به تو میرسد، از سوی خداوند است، بنابراین بر روی انسان مرده، چنین چیزهایی را نمیتوانی ببینی.
ز جهل خویش بگریز و روان شوبه سعی از سوی علم حق دوان شو
هوش مصنوعی: از نادانی و جهل خود دوری کن و با تلاش و کوشش به سمت دانش حقیقی برو.
وفا کن عهد و میثاقی که حق‌ستحَجَر را بوسه ده کان دست حق‌ست
هوش مصنوعی: به قول وفا و عهدی که بر عهدهات است عمل کن. همانطور که سنگی را که نماد حق است میبوسد، تو نیز به عهد خود احترام بگذار و به آن وفا کن.
رها کن پای باطل دست حق گیراز آن پس کوی در عرفان گیر
هوش مصنوعی: فاسد را رها کن و به جانب حقیقت برو. پس از آن به راه شناخت و درک عمیق برو.
در حق گیر و رو کان باب نیکوستپس آنکه دست در حلقه زن ای دوست
هوش مصنوعی: اگر در مشکلات و گرفتاریها سختی دیدی، بدان که در نهایت نیکویی و خوشی در انتظار توست. پس ای دوست، دستت را به کار بزن و در تلاش باش.
چو اسمعیل جان خود فدا کنبه اسمعیل آنجا اقتدا کن
هوش مصنوعی: گو مانند اسماعیل (علیهالسلام)، جان خود را فدای خدا کن و در آنجا پیرو او باش.
پس آنگه عید کن زیرا که عید استخوشا عیدی که فارق از وعید است
هوش مصنوعی: عید را جشن بگیر، زیرا که زمان خوشی است. خوشا به حال کسی که عیدش بدون تهدید و نگرانی باشد.
بکش آن نفس شوخت بهر رحمانکه این‌ست ای برادر سرّ قربان
هوش مصنوعی: نفس خود را برای خداوند تسلیم کن، چرا که این راز قربانی کردن است، ای برادر.
برون آی از نهفت صورت دوستبه صحرای معانی شو که نیکوست
هوش مصنوعی: از پنهان بودن چهره معشوق بیرون بیا و به فضای وسیع معناها برو، که این کار بسیار خوب و پسندیده است.
چو عید اوّل و آخر بدانیچو عیسی مانده دور آسمانی
هوش مصنوعی: اگر روز اول و آخر را بشناسی، مانند عیسی در آسمان باقی میمانی.
خداوندا چه ما را عید دادیبه عیدی روزهٔ ما گشادی
هوش مصنوعی: پروردگارا، به ما عیدی عطا کردی و روزهمان را با این عید گرامی داشتی.
چه از تقلید یابی نور تحقیقبدانی معنی ایام تشریق
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تقلید و پیروی از دیگران نمیتواند به انسان کمک کند تا حقیقت را درک کند؛ بلکه برای فهم عمیق‌تر باید خود به جستوجو و تحقیق بپردازد. همچنین اشاره به ایام تشریق دارد که به روزهای خاص و مهمی اشاره دارد. در نهایت، پیام این است که تنها از روی تجربه و کسب دانش میتوان به درکی درست از زمان و واقعیت رسید.