بخش ۲۵ - در تحقیق رزق
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت علم و دین در تأمین رزق حقیقی جان اشاره دارد. شاعر می‌گوید که رزق جسمی تنها به غذا و آب بستگی دارد، اما رزق روحانی و معنوی از علم و دانش حاصل می‌شود. او تأکید می‌کند که انسان باید برای به دست آوردن علم و دین تلاش کند تا بتواند به آرامش و سعادت واقعی دست یابد.
شاعر همچنین بر توکل به خداوند تأکید می‌کند و می‌گوید که نباید تنها بر کار و حرفه خود تکیه کرد، زیرا رزق و معیشت از جانب خداست. او به مخاطب یادآوری می‌کند که با آموختن علم، می‌تواند به درک بهتری از زندگی و هدفش دست یابد و در نهایت به دانایی و معنویت برسد.
در پایان، شاعر از خداوند درخواست می‌کند که دل متعالی و بینش درست به او اعطا کند تا فقط به خداوند توجه داشته باشد.
یقین دان رزق جان از علم و دین استنباشد جز به سعی انسان یقین است
هوش مصنوعی: مطمئن باش که روزی واقعی جان، از دانش و دیانت به دست میآید و تنها با تلاش انسان حاصل می‌شود.
تن از دنیا و رزق او طعام استدل از عقبی طعام او کلام است
هوش مصنوعی: بدن ما از مادیات و روزی این دنیا تغذیه می‌کند، اما دل و روح ما به کلام و علم و معانی عمیق نیاز دارند تا رشد کنند.
به رزق تن شدی عمری گرفتارچو خواهی عمر رزق جان به دست آر
هوش مصنوعی: تو در طول زندگیات به روزی بدن خود گرفتار بودهای، اما اگر میخواهی که عمر روحات به خوشی سپری شود، باید به جستجوی روزی جان بپردازی.
به جان از طالبان علم و دین شواگر اینجا نیست سوی شهر چنین شو
هوش مصنوعی: اگر در اینجا جویای علم و دین نیستی، با تمام وجود به دنبال آن باش و اگر در اینجا نمییابی، به شهری برو که اینها را در آن پیدا کنی.
چنان کاین رزق تن از نان و آبستحقیقت رزق جان از علم کتابست
هوش مصنوعی: بدن انسان مانند گیاه به نان و آب نیاز دارد، اما روح و جان او برای رشد و زندگی به علم و دانش نیازمند است.
به حکمت گر بخوانی آن کتابتیقین آن بس بود روز حسابت
هوش مصنوعی: اگر با حکمت و درایت به آن کتاب نگاه کنی، قطعاً میفهمی که همین کافی است تا روز حسابرسیات فرا برسد.
و ما من دابه فی الارض گفته استنه بر من هست رزق فرض گفته‌ست
هوش مصنوعی: هیچ موجود زندهای در زمین نیست که روزیاش بر عهده خداوند نباشد. خداوند همواره سرپرست روزی همه مخلوقات است.
مگر باور نمی‌داری ز حق آنکه می‌سوزی به جان از بهر یک نان
هوش مصنوعی: آیا به حقیقت ایمان نداری که به خاطر به دست آوردن یک لقمه نان، جانت را به خطر میاندازی و می‌سوزی؟
مکن از بهر خوردن خلق‌سوزیکه با روز تو خواهد بود روزی
هوش مصنوعی: برای خوردن و نان به دست آوردن، دیگران را آزار نده. روزی تو، روزی خواهد بود که در آن با همه خلق زندگی خواهی کرد.
مرو چندان به دنبال نوالهطلب آن کن که با تو شد حواله
هوش مصنوعی: به دنبال چیزی نباش که به دست آوردن آن، برایت به زحمت افتد؛ زیرا همان چیزی که در گذشته تو را به چالش کشیده، اکنون با تو پیوند خورده و به تو تعلق دارد.
تو را گفته است رزق جان به دست آرکه رزق تن آید به خروار
هوش مصنوعی: زندگی و خوشبختی واقعی را باید در درون خود بسازی و به دست آوری، زیرا آنچه که برای جسم و نیازهای مادی است، به فراوانی و به راحتی به دست میآید.
تو را چون پادشا بر خوان نشاندگرسنه بر در اسیت نماند
هوش مصنوعی: تو مانند یک پادشاه بر سر سفره نشستهای و کسی که گرسنه است، در درب نمیماند.
توکل بر خدا باید همیشهنه بر تیر و کمان و کار و پیشه
هوش مصنوعی: همیشه باید به خدا اعتماد کنید و نه اینکه به سلاح، کار و مهارتهای خود متکی باشید.
به صنعت هر کسی دارد امیدینباشد بر خداشان اعتمیدی
هوش مصنوعی: هر کس به توانایی و ابزاری که دارد امید دارد، اما نباید به خداوند اطمینان داشته باشد.
به خلاقیش جمله خلق دانندولی رزاقیش را در گمانند
هوش مصنوعی: همه به خلاقیت او آگاه هستند و آن را میشناسند، اما در مورد روزی رسانیاش تنها در حد گمان و تصور صحبت میکنند.
هر آن کس را که باشد عقل داندچو جانت داد بی روزی نماند
هوش مصنوعی: هر کسی که خرد و عقلت را دارد، میفهمد که اگر زندگیاش به او جان داده شده است، بدون روزی و تامین نیازها و خوشبختی باقی نخواهد ماند.
چو جانت داد بر تن کرد فیروزمعین کرد زرق تن همان روز
هوش مصنوعی: زمانی که جانت به بدنت وارد شد، فیروز (پیروزی) به تو داده شد و آن روز، زرق جسم (ظاهر) برای تو مشخص شد.
به تن می‌خور همیشه آب و نان رابه جان می‌جوی علم خاص جان را
هوش مصنوعی: همیشه باید به جسم خود خوراک مناسب بدهی و به دنبال علم و دانش بگردی که روح و جان تو را تغذیه کند.
چو بشناسی که‌ای و از کجائیبدانی عاقبت سر خدائی
هوش مصنوعی: وقتی که تو به شناختی از خویش برسی و از منشأ وجود خود آگاه شوی، در نهایت به حقیقت خدایی خود پی خواهی برد.
مرا زان شمه معلوم گشته استسوی الله این دمم مفهوم گشته است
هوش مصنوعی: از آن چیزی که حس کردهام، متوجه شدهام که در این لحظه به سوی خداوند نزدیک شدهام و مفهوم این لحظه برایم روشن شده است.
به هر جائی که هستم در شب و روزهمی گویم به آه گرم و دلسوز
هوش مصنوعی: هر کجا که باشم، در شب و روز، با دل سوز و آهی گرم، نام تو را میگویم.
خداوندا دلی بخش این گدا راکه اندر وی نبیند جز خدا را
هوش مصنوعی: ای خدا، دلی به این گدا عطا کن که جز تو در آن نبیند و نخواهد.