بخش ۵ - حکایت
هوش مصنوعی: بابا فرج میگوید که بدیها به آن معنا که تو فکر میکنی وجود ندارد. برخی افراد احمق هستند که نکات مثبت را نمیبینند و فقط بدیها را زیر سوال میبرند. او به مثالی از یک قاتل اشاره میکند که در واقع در راه دین میجنگد و از او شهید میسازد. درویشان با نگاهی پاک و روشن، به خوبیها توجه دارند و باید از آنها یاد بگیریم. نیکاندیشی و دوری از عیبجویی نشانه درویشی واقعی است. هر آنچه حکیمان انجام میدهند، قابل قبول است و باید بدانیم که بعضی شرها برای بهدست آوردن خیرهای بزرگتر ضروری هستند.
گفت بابا فرج که بد خود نیستوانچه بد دیدهای تو آن بد نیست
هوش مصنوعی: فرج گفت: پدر، هیچ چیز بد نیست. آنچه تو بد میبینی، در واقع بد نیست.
احمقی دید کافری قتالکرد از خیر او ز پیر سؤال
هوش مصنوعی: احمق پیرمردی را دید که در جنگ با کافری مشغول است و از او پرسید که آیا باید به این کار ادامه دهد یا خیر.
گفت هست اندر او دو خیر نهانکه نبی و ولی ندارد آن
هوش مصنوعی: در این بیت به این نکته اشاره میشود که در درون انسان دو نوع نیکی و خوبی نهفته است، اما پیامبر و ولی به تنهایی قادر به درک و انتقال این نیکیها نیستند.
قاتلش غازی است در ره دینباز مقتول او شهید گزین
هوش مصنوعی: کسی که او را کشته، جهادگری است که در راه دین میجنگد و بنابراین، کشتهی او یک شهید منتخب است.
نظر پاک این چنین بیندنازنین جمله نازنین بیند
هوش مصنوعی: شخصی با نگاهی خالص و بیغش، میتواند زیباییها و نیکیهای دیگران را به روشنی ببیند و همه را نازنین و دوستداشتنی احساس کند.
این چنین دیدهاند درویشانای دریغا ز صحبت ایشان
هوش مصنوعی: در میان درویشان، چنین دیده شده است که ای کاش از صحبت آنها برخوردار بودیم.
نیک خواهی نه در بداندیشی استعیب جوئی خلاف درویشی است
هوش مصنوعی: سزاوار نیست که برای خیرخواهی به عیبجویی و بداندیشی روی بیاوریم، زیرا این رفتار با روح درویشی و نیکوخواهی همخوانی ندارد.
از حکیم ای عزیز بد نایدهرچه او کرد آنچنان باید
هوش مصنوعی: از حکیم هیچ چیزی بر نمیآید که بر وفق مصلحت نباشد، هر کاری که او انجام دهد، درست و به جاست.
شر اندک ز بهر خیر کثیرخیر بسیاردان تو در تدبیر
هوش مصنوعی: اگر چه شر و ضرری کوچک وجود دارد، اما به خاطر خیر و نیکی بسیار زیادی که به دست میآید، این ضرر کوچک ارزش پذیرش دارد. تو باید در کارهایت با تدبیر و عقلانیت عمل کنی.