بخش ۱ - الفصل الثانی فی انّ افعاله لا تُعلَّل و انّ الجزاء لیس بالعمل علم الیقین
هوش مصنوعی: این متن به بررسی صفات خداوند و اعمال او میپردازد. شاعر بیان میکند که خداوند به خاطر هدف خاصی عمل نمیکند، زیرا ذات او بینظیر و مستقل از علتهاست. حتی اگر عاصی (گناهکار) را ببخشد، این عمل ناشی از کرم اوست، و اگر مؤمنی را عذاب کند، نشانهای از غضب اوست، نه از گناه. از این رو، شاعر توصیه میکند که نباید از خداوند درخواست کنیم، زیرا هیچ مکان و مقامی برای چنین سؤالی وجود ندارد و اگر سوالی بپرسیم، فقط به ما آسیب میزند. در پایان، او اشاره میکند که برای کسانی که از حقایق آگاهند، دلایل و حجتها بیشتر و قویتر است.
فعل باری پی غرض نبودزانکه در ذات او عرض نبوَد
هوش مصنوعی: عمل خداوند به خاطر هدف خاصی نیست زیرا در ذات او نیازی به ویژگیهای اضافی وجود ندارد.
لاابالی است ذات بی مثلشباز چون ذات، بی سبب فعلش
هوش مصنوعی: ذات بیهمتا و منحصر به فرد او، بیهیچ دلیلی رفتار میکند، همانطور که ذاتش خاص و بینظیر است.
عاصیی را اگر ببخشایداز کرم بی عمل همی شاید
هوش مصنوعی: اگر انسانی گنهکار را ببخشند، ممکن است این بخشش ناشی از بزرگواری و خیرخواهی باشد، حتی اگر آن شخص هیچ عمل خوبی نداشته باشد.
مؤمنی را اگر عذاب کنداز غضب بی گنه صواب کند
هوش مصنوعی: اگر مؤمنی را به خاطر خشم و بدون دلیل عذاب کند، عمل او در واقع نادرست و ناپسند است.
زان سبب گفت با تو «لاتسأل»که ترا نیست هیچگونه محل
هوش مصنوعی: به همین دلیل به تو میگویم که سؤال نکن، زیرا هیچ جایی برای پرسش تو وجود ندارد.
گر بپرسی از آنچه او سازداو ترا در سؤال بگدازد
هوش مصنوعی: اگر از او بپرسی که چه میسازد، او به نوعی تو را در پرسشهایت دچار تعجب و شگفتی میکند.
در خبر بهر آنکه با خبر استحجت این ز پیش بیشتر است
هوش مصنوعی: خبر برای کسی که در جریان است، به مراتب معتبرتر و متقنتر از آن چیزی است که از قبل رسیده.