بخش ۵۶ - تحریض علی طلب الادب و تحریض علی ادب الطلب
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به اهمیت ادب و آداب در عشق و زندگی اشاره می‌کند. او می‌گوید که ادب پایه و اساس کمال انسان‌هاست و بدون آن نمی‌توان به درجات عالی رسید. ادب به معنای احترام به حدود الهی و رعایت موازین شرع در گفتار و کردار است. همچنین، شاعر هشدار می‌دهد که بی‌ادبی به کفر و طغیان منجر می‌شود. او داستان نصاری را مثال می‌آورد تا نشان دهد که غلو در حق و مقام معنوی کسی می‌تواند به انحراف دین بینجامد. در نهایت، شاعر به ارزش علی (ع) اشاره کرده و تأکید می‌کند که ستایش‌های بی‌پایه و افراط‌آمیز در واقع ننگی بر اوست، زیرا مقام او بالاتر از این قبیل ستایش‌هاست.
اَدِّبوا النَّفْسَ اَیُّها الْاَصْحابطُرُقُ العِشْقِ کُلُّها آداب
ای یاران، نفْس را ادب کنید؛ راههای عشق همهاش ادبهاست.
مایه دولت ابد ادبستپایه رفعت خرد ادبست
هوش مصنوعی: منش و ادب، اساس و بنیاد هر موفقیتی در زندگی هستند. انسان با داشتن ادب و آداب اجتماعی می‌تواند به جایی والاتر و محترمتر دست یابد. ادب نهتنها مایهی خوشبختی و سعادت است، بلکه باعث ارتقاء عقل و خرد فرد نیز می‌شود.
جز ادب نیست در دل ابدالجز ادب نیست دأب اهل کمال
هوش مصنوعی: تنها چیزی که در دل بندگان خاص خدا وجود دارد، ادب است و این ادب تنها ویژگی افرادی است که به کمال دست یافتهاند.
چیست ادب داد بندگی دادنبر حدود خدای ایستادن
هوش مصنوعی: ادب و فروتنی واقعی در مقابل خداوند، رعایت حدود و قوانین او و ایستادگی در برابر نافرمانی است.
قول و فعل و شنیدن و دیدنبه موازین شرع سنجیدن
هوش مصنوعی: عمل و گفتار و شنیدن و دیدن را باید با اصول و قواعد شرعی بسنجیم.
با حق و خلق و شیخ و یار و رفیقره سپردن به مقتضای طریق
هوش مصنوعی: در مسیر زندگی، باید با خدا، مردم، استاد، دوستان و همراهان رفتار کرد و آنطور زندگی کرد که شایسته این راه باشد.
حرکات جوارح و اعضاراست کردن به حکم دین هدی
هوش مصنوعی: حرکات و رفتارهای اعضا و جوارح باید بر اساس دستورات دین و هدایتهای آن تنظیم شود.
خطرات خواطر و اوهامپاک کردن ز شوب نفس تمام
هوش مصنوعی: از افکار و خیالات خطرناک و مزاحم دوری کنید تا از شر نفس خود رهایی یابید.
در ادای حدود بی تغییراز غلو دور بودن و تقصیر
هوش مصنوعی: در رعایت حدود و قواعد نباید از حد و مرزها فراتر رفت و باید از زیادهروی و کاستی پرهیز کرد.
نه به افراط هیچ افزودننه ز تفریط هیچ فرسودن
هوش مصنوعی: نه باید در چیزهای خوب و مثبت زیادهروی کرد و نه بیتوجهی و کمکاری کرد. باید در هر کاری اعتدال را رعایت کرد.
دین و اسلام در ادب طلبیستکفر و طغیان ز شوم بی ادبیست
هوش مصنوعی: درست بودن و پیروی از اصول دینی و اسلامی در ادبیات و رفتار درست به نمایش گذاشته می‌شود، در حالی که نداشتن ادب و بیاحترامی به اصول، نشانهای از کفر و سرکشی است.
گوش کن قصه نصاری راکه چو کردند قبله عیسی را
هوش مصنوعی: به داستان مسیحیان گوش کن که وقتی قبله عیسی را تغییر دادند، چه اتفاقی افتاد.
بس که در شأن او غلو کردنددین و ملت فدای او کردند
هوش مصنوعی: به خاطر بزرگداشت و ستایش بسیار از او، دین و ملت را فدای او کردند.
سر زد از سر جان شان ناگاهکالمسیح بن مریم ابن الله
هوش مصنوعی: ناگهان از وجودشان نوری شعلهور شد، همچون مسیح پسر مریم.
. . .. . .
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر این است که عشق و احساسات عمیق انسانها نمیتواند به سادگی فراموش شود یا از میان برود. حتی با گذشت زمان یا تغییر شرایط، این احساسات به نوعی همیشه در قلب و ذهن باقی میمانند.
گفت در مدحت علی سخنانکه نیاید جز از دروغ زنان
هوش مصنوعی: گفتند در ستایش علی، سخنانی وجود دارد که تنها از زبان دروغگویان خارج می‌شود.
هست قدر علی ازان اعلیکه رسد فهم . . . آنجا
هوش مصنوعی: قدرت و مقام علی به قدری بالاست که درک آن برای برخی افراد ممکن نیست. رسیدن به فهم و درک عمیق این مقام نیازمند آگاهی و شناخت ویژهای است.
خود علی را چه ننگ ازان افزونکش ستایش کنند مشتی دون
هوش مصنوعی: علی که شخصیت بزرگی است، نیازی به ستایش افرادی ندارد که خود ارزشی ندارند.
دون مگو بل ز دون بسی دونتردر کمی از کم از کم افزون تر
هوش مصنوعی: در مورد پستتری و پایینتر بودن افراد، بهتر است کمترین الفاظ را به کار ببری، زیرا ممکن است کسی که به نظر میرسد در پایینترین سطح قرار دارد، حتی از کسانی که ظاهراً خیلی پایین هستند نیز، پایینتر باشد.
همه را از ردی به دوش ردیبه حدیث نبی و نص نبی
هوش مصنوعی: همه این افراد را با تأسیس به سخن و دستورات پیامبر بیاموزید و هدایت کنید.