بخش ۱۰ - حکایت شاه شجاع کرمانی قدس الله تعالی سره
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و خواب و بیداری است. شاعر به شخصیتی به نام شاه کرمانی اشاره می‌کند که در میدان عشق شجاع است و هر شب برای معشوق خود اشک می‌ریزد. او در خواب رویای وصالی را می‌بیند و در این خواب، جمال یار خود را مشاهده می‌کند. شاعر اشاره می‌کند که خواب و بیداری در عشق معناهای خاصی دارند و گاهی خواب بیشتر از واقعیت می‌تواند انسان را به آرزوهایش نزدیک کند. در نهایت به تفاوت بین خودِ خواب و عشق واقعی اشاره می‌شود و اینکه چه بسا در خواب فرد به مقصود خود برسد ولی در بیداری چیزی تغییر نکند.
شاه کرمانی آن مطیع مطاعکه به میدان عشق بود شجاع
هوش مصنوعی: شاه کرمانی، فرمانروای مطیع و فرمانبردار، در میدان عشق شجاعت خاصی دارد.
هر شبی دیده پر نمک کردیجگر خود به آن نمک خوردی
هوش مصنوعی: هر شب با اشک و غم به یاد تو دلم را آزردهام، اما همین درد و رنج، به نوعی به عشق و محبت تو مربوط می‌شود.
ساختی آب دیده را نمک آبپاک شستی ز دیده سرمه خواب
هوش مصنوعی: برای پاک کردن ناخالصیهای چشم، نمک آب به خوبی عمل می‌کند و خواب چشمان خسته را میتوان با سرمه روشنتر کرد.
بعد عمری که چشم او نغنودیک شبی خواب راحتش بربود
هوش مصنوعی: پس از سالها که چشمان او آرام نیافتند، یک شب خواب خوش او را از او گرفت.
روی جانان به خواب دید آن شبمیوه وصل یار چید آن شب
هوش مصنوعی: در شب خاصی، خواب دید که محبوبش را می‌بیند و از وصل او لذت میبرد و میوهی عشقش را میچید.
تخم بی خوابش رسید به برآمدش بر جمال یار نظر
هوش مصنوعی: در اینجا میتوان گفت: بیخوابی و دلتنگی شخص به او رسیده و او به زیبایی معشوق خود نظر می‌کند.
گر به بی خوابیش نبودی خویبه وی این خواب کی نمودی روی
هوش مصنوعی: اگر او به بیخوابیاش نبود، پس چطور میتوانست به او رویی نشان دهد که این خواب را ببیند؟
چون به مقصود خود ز خواب رسیدهیچ مقصود به ز خواب ندید
هوش مصنوعی: وقتی به هدف خود از خواب بیدار شد، متوجه شد که هیچ هدفی بهتر از خواب ندارد.
بعد ازان چون زدی به راهی گامیا گرفتی به منزلی آرام
هوش مصنوعی: پس از آن، وقتی که به مسیری قدم گذاشتی یا به یک مکان آرام رسیدی.
داشتی بالشی قرین با خویشکه گرش آمدی مجالی پیش
هوش مصنوعی: داشتی بالشی همواره در کنارت که اگر فرصتی پیدا کردی، بر روی آن استراحت کنی.
زیر پهلو ز خار و خس رفتیسر به بالین نهادی و خفتی
هوش مصنوعی: زیر چمنهای خشک و خارها دراز کشیدی و سر را به بالش گذاشتی و خواب رفتی.
خوش بود خواب های بیدارانخوش بود کارهای بیکاران
هوش مصنوعی: خواب های افرادی که بیدارند، لذت بخش است و کارهای کسانی که بی کارند، خوشایند است.
دیده مشغول خواب و دل بیداردست فارغ ز کار و دل در کار
هوش مصنوعی: چشمها خواب هستند اما دل بیدار و فعال است، دستها از کار کردن خسته شدهاند اما دل همچنان مشغول کار و فکر است.
یار بر چشم سر چو گشت عیانگر بود بسته چشم سر چه زیان
هوش مصنوعی: وقتی که محبوب بر روی دیدهها واضح و آشکار می‌شود، اگر چشم بر هم بگذاریم چه ضرری دارد؟
ور بود چشم سر ازو مسدودگر بود چشم سر گشاده چه سود
هوش مصنوعی: اگر چشم سر بسته باشد، دیدن چه فایدهای دارد؟ اگر هم که باز باشد، باز چه نفعی خواهد داشت؟