بخش ۴۶ - قصه مشاهده کردن شیخ علی رودباری قدس سره مردن آن مرقع پوش شوریده حال را در محبت آن جوان مغرور به حسن و جمال
هوش مصنوعی: در این شعر که به زندگی و تجربه‌های بوعلی سینا اشاره دارد، او روزی به حمام می‌رود و در مسیر با درویشی زوار دیده مواجه می‌شود. درویش در حال چیدن موی سرش است و به خاطر عشق و اعتقادش در فقر به سر می‌برد. بوعلی با او همراستا می‌شود ولی درویش توجهی به او نمی‌کند و به عشقش ادامه می‌دهد. در نهایت درویش از شدت درد جان می‌دهد و بوعلی او را در خانقاه دفن می‌کند. بعد از مدتی، روح درویش به بوعلی می‌آید و از او گلایه می‌کند که چرا به او توجه نکرده است. این موضوع در بوعلی حسرت و داغی را به وجود می‌آورد و او تصمیم می‌گیرد در زندگی‌اش تغییراتی ایجاد کند و راه فقیرانه و عشق به خدا را دنبال کند. سالانه به یاد درویش به زیارت قبر او می‌رود و از خداوند عذرخواهی می‌کند.
بوعلی رودباری آن شه دینخسرو بارگاه صدق و یقین
هوش مصنوعی: بوعلی رودباری، که یک عالم بزرگ علوم دینی و فلسفی است، به عنوان پادشاهی در دنیای ایمان و حقیقت شناخته می‌شود. او به خاطر صداقت و اطمینانش در راه دین و علم، مورد احترام و ارادت قرار دارد.
رفت روزی به جانب حمامتا سبک گردد از گرانی عام
هوش مصنوعی: روزی شخصی به سمت حمام رفت تا از بار سنگینی که بر دوشش بود، رهایی یابد و احساس سبکی کند.
دید از رقعه های گوناگونژنده صوفیانه بر بیرون
هوش مصنوعی: از پارچههای مختلف که به طور نامناسب دوخته شدهاند، نگاهی به دنیای صوفیانه بینداز.
یا رب این ژنده گفت کسوت کیستکه درین راه جز به فاقه نزیست
هوش مصنوعی: ای خدا، این لباس پاره و کهنه از کیست که در این راه کسی جز با کمبود و تنگدستی به سر نمیبرد؟
چون درآمد چه دید درویشیدر ره عاشقی وفا کیشی
هوش مصنوعی: وقتی درویشی به راه عشق قدم گذاشت، از چه چیزی باخبر شد و چه مشاهده کرد که وفا را در این مسیر یافت؟
ایستاده به فرق خودکامیکه سرش می سترد حجامی
هوش مصنوعی: مردی که به آرزویش دست یافته و برتری خود را جشن می‌گیرد، به زودی با مشکلاتی مواجه خواهد شد که او را به زمین میزند.
موی او چون شدی سترده به تیغداشتی بر زمین فتاده دریغ
هوش مصنوعی: موهای او به مانند طلای باارزشی است که با تیری بر زمین افتاده است. این اتفاق بسیار غمانگیز است.
دمبدم خم شدی به سوی زمینبهر موی چیدنش ز روی زمین
هوش مصنوعی: هر لحظه به سمت زمین خم میشوید تا از روی زمین موهایی را بچینید.
صاف کرده درون ز حیله و زرقریختی آب صافیش بر فرق
هوش مصنوعی: درون خود را از نیرنگ و دورغ پاک کردهای و خلوص و سادهدلیات را بر سر دیگران ریختهای.
عزم رفتن چو کرد تازه جوانرفت درویش تا برون و روان
هوش مصنوعی: وقتی جوان تصمیم به رفتن گرفت، درویش نیز به تازگی از مکان خود خارج شد و راهی شدند.
بهرش آورد یک دو فوطه خشکبوی گل زان وزان و نفحه مشک
هوش مصنوعی: از بوی خوش گل و مشک، عطر و بویی به مشام میرسد که دلنشین و دلانگیز است. این عطر ناشی از چند شاخه گل خشک است که فضا را معطر کرده و احساس خوشایندی را به وجود آورده است.
چون تنش خشک شد ز تری آبسوی بیرون نهاد رو به شتاب
هوش مصنوعی: وقتی که بدنش از رطوبت خشک شد، به سرعت به سمت بیرون رفت.
او خرامان چو سروی اندر پیشدر قفا همچو سایه آن درویش
هوش مصنوعی: او با زیبایی و وقار مانند درخت سرو در جلو حرکت می‌کند و در پشت سرش، درویشی مانند سایه او پی روی می‌کند.
بوعلی هم روانه در دنبالتا شود واقف از حقیقت حال
هوش مصنوعی: ابنسینا هم به دنبال حقیقت می‌رود تا از واقعیت حال آگاه شود.
جامه برداشت آن فقیر نژندبه سر آن جوان فرو افکند
هوش مصنوعی: فقیر بدحال، لباسش را درآورد و به سر جوانی انداخت.
رفت و لختی گلاب و عود اندوختریخت بر وی گلاب و عود بسوخت
هوش مصنوعی: او رفت و مدتی گلاب و عود جمع کرد، سپس آن را بر روی او ریخت و بوی خوش گلاب و عود در فضا پخش شد.
مروحه بر گرفت و کردش بادآینه پیش روی وی بنهاد
هوش مصنوعی: باد، پردهی زیبایی را از روی چهرهاش برداشت و آینهای را به مقابل او گذاشت تا خود را بهتر ببیند.
این همه کرد لیکن آن دلخواههیچ گه سوی او نکرد نگاه
هوش مصنوعی: با این که او کارهای زیادی انجام داد، اما هیچوقت نگاهش به سمت خواستهاش نبود.
صبر درویش مبتلا برسیدناله از جان دردناک کشید
هوش مصنوعی: صبر درویش در کشتن درد و رنجش به پایان رسید و او از عمق جانش نالهای دلخراش بیرون کشید.
کای مرا سوخته ز عشوه گریچه کنم تا تو سوی من نگری
هوش مصنوعی: ای محبوب من، از آنجا که با رفتار فریبندهات دل مرا سوزاندهای، چه کار میتوانم بکنم تا توجه و نگاه تو به سمت من بیفتد؟
نیست گفتا به زندگان نظرمپیش رویم بمیر تا نگرم
هوش مصنوعی: میگوید: من به زندگان نگاه نمیکنم، پس بمیری تا بتوانم تو را ببینم.
دید درویش سوی او و بمردوینچنین مرگ را حیات شمرد
هوش مصنوعی: در اینجا دیده می‌شود که درویش به سوی خدا نگریست و جان سپرد؛ بدین ترتیب، او مرگ را زندگی واقعی دانست.
رفت بیرون جوان و آه نکردوز رعونت بدو نگاه نکرد
هوش مصنوعی: جوان از خانه بیرون رفت و به هیچ چیز اهمیتی نداد و از روی تکبر به کسی توجه نکرد.
بوعلی سوی خانقاهش بردکفنش کرد پس به خاک سپرد
هوش مصنوعی: بوعلی را به خانقاهش بردند و کفنش کردند، سپس او را به خاک سپردند.
بعد یکچند شد به راه حجازآمدش آن پسر به راه افراز
هوش مصنوعی: پس از مدتی، آن پسر که به راه حجاز رفته بود، به شوق و انگیزهای جدید به سفر ادامه داد.
خرقه بس خشن فکنده به برشیخ گفتش که ای ستوده پسر
هوش مصنوعی: لباس زبر و خشن خود را بر دوش انداخته و به شیخ گفت: ای فرزند ستوده.
تو نیی آن که سالها زین پیشلب گشادی به مرگ آن درویش
هوش مصنوعی: تو نیستی کسی که سالها پیش از این، به خاطر مرگ آن درویش زبان به سخن گشودی.
گفت آری ولی چو آن گفتمشب به خلوتسرای خود خفتم
هوش مصنوعی: گفت آری، اما وقتی که به او گفتم شب در خلوت خود میخوابم، دیگر هیچ حرفی نزد.
آن فقیر ستم رسیده به خوابدامن من گرفت و کرد عتاب
هوش مصنوعی: آن فرد بیچاره که مورد ظلم قرار گرفته بود، در خواب به دامن من چنگ زد و با من به تندی صحبت کرد.
کای به تو بعد مرگ هم رویممردم و ننگریستی سویم
هوش مصنوعی: ای تو که بعد از مرگ هم به من نگاه نخواهی کرد و به سوی من توجهی نخواهی داشت.
آن سخن کار کرد در دل منداغ حسرت نهاد بر دل من
هوش مصنوعی: سخنی که شنیدم در درونم احساس حسرت و تاسف عمیقی ایجاد کرد و بر قلبم اثر گذاشت.
بر سر خاک او گذر کردمجامه خواجگی بدر کردم
هوش مصنوعی: در کنار مزار او عبور کردم و لباس بزرگان را کنار گذاشتم.
خرقه فقر و فاقه پوشیدمدر ره فقر و فاقه کوشیدم
هوش مصنوعی: در مسیری که به سمت فقر و نیازمندی میروید، لباس فقر و تهیدستی به تن کردم و تلاش کردم تا در این راه پیش بروم.
بهر ترویح روح او هر سالمی گذارم حجی بدین منوال
هوش مصنوعی: هر سال به خاطر آرامش روح او، حجی به همین شکل انجام میدهم.
به سر خاک او همی آیمچهره بر خاک او همی سایم
هوش مصنوعی: به محل دفن او میروم و چهرهام را بر خاک او میگذارم.
می گشایم ز شرمساری خویشلب به عذر گناهکاری خویش
هوش مصنوعی: از شرم و خجالت خویش میخواهم سخن بگویم و به خاطر خطاهایم عذرخواهی کنم.