بخش ۲۱ - در بیان غضب که آتش طبع افروختن است و خرمن دین و دنیا سوختن
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به موضوع خشم و غضب پرداخته و می‌گوید که نباید به خاطر خشم دیگران یا خودمان، به دیگران آسیب برسانیم. او تأکید می‌کند که خشم مانند اره‌ای دو سر است که می‌تواند به خود و دیگران آسیب برساند. می‌گوید که خواب و آرامش خاطر (آب حلم) باید بر آتش خشم غلبه کند تا به دیگران آسیب نرسد. خشم نباید ناشی از وسوسه‌های نفس باشد بلکه باید از خشم مقدس برای خداوند باشد. در نهایت، شاعر به نیاز به خرد و عقل در کنترل خشم اشاره می‌کند و به این نتیجه می‌رسد که کنترل خشم بهتر از تسلیم به آن است.
به غضب جان هیچ کس مخراشحرف آسایش از دل متراش
هوش مصنوعی: با عصبانیت سراغ هیچ کس نرو و از دل کسی آسایش و آرامش را نگیری.
غضب آمد خراشگر چو ارهاره است آن بلی ولی دو سره
هوش مصنوعی: غضب مانند اره‌ای است که دو لبه دارد؛ می‌تواند به شدت آسیب برساند و درد و رنجی ایجاد کند، اما در عین حال، گاهی کنترل آن ضروری است.
ناخراشیده خاطر تو نخستکی بود دلخراشی از تو درست
هوش مصنوعی: دلخوری و ناراحتی از تو، ابتدا هیچ سر و کار با دلخوشیهای تو نداشت.
ز آتشی کز غضب برافروزیاولا خان و مان خود سوزی
هوش مصنوعی: از آتشی که به خاطر خشم خود به راه میاندازی، در ابتدا خانه و خانوادهات را میسوزانی.
آنچه بر مردم کناره رسدز آتشت دود یا شراره رسد
هوش مصنوعی: هر چیزی که از آتش تو به دیگران برسد، یا دود است یا شعلهای که به آنها آسیب میزند.
اصل آن در دلت فروخته استکه ازان خرمن تو سوخته است
هوش مصنوعی: واقعا چیزی در درونت وجود دارد که تو را متأثر کرده و به خاطر آن دچار آتشسوزی شدهای.
آب حلمی بزن بر آن آتشتا نیفتد به دیگران آتش
هوش مصنوعی: سعی کن با آرامش و تدبیر، بر مشکلات غلبه کنی تا آسیب آن بر دیگران تاثیر نگذارد.
خشم با دیگران سگی و ددیستوین سگی و ددی بیخردیست
هوش مصنوعی: خشم و عصبانیت مانند سگی است که به دیگران حمله می‌کند و این رفتار ناشی از نادانی است.
هر که را از خرد مدد باشدکی در آن تن دهد که دد باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که از خرد و فهم کمک بگیرد، چگونه ممکن است در آن جسمی زندگی کند که به حالت جانورانه باشد؟
نیش دندان خوک و پنجه گرگبهر آزار شد بلای بزرگ
هوش مصنوعی: دندانهای تیز خوک و پنجههای گرگ برای آسیب زدن و آزار به کار میروند و اینها باعث بروز مشکل و دردسر بزرگی شدهاند.
سوی آزارشان چو راهی نیستپنجه و نیش را گناهی نیست
هوش مصنوعی: وقتی راهی برای آزار دادن آنها وجود ندارد، استفاده از پنجه و نیش هم گناهی به حساب نمیآید.
ز آدمیزاده چون کسی رنجه ستخوک بی نیش و گرگ بی پنجه ست
هوش مصنوعی: اگر کسی از آدمیان آزرده خاطر باشد، مانند خوکی است که نمیتواند نیش بزند و گرگی که پنجه ندارد.
خشم خوش باشد از برای خداینه ز وسواس نفس بد فرمای
هوش مصنوعی: خشم به خاطر خدا خوب است، نه به خاطر وسوسه‌های نفس که بد هدایت می‌کند.
چون برای خدا بود خشمتاز دو بینی جدا بود چشمت
هوش مصنوعی: زیرا خشم تو از روی خداوندی بود، چشمانت از دو بینی جدا شد.
آن نه چشم است غیرت دین استوز در آفرین و تحسین است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که آن چیزی که مشاهده میشود، صرفاً یک نگاه ساده نیست، بلکه نشاندهندهی عشق و تعهد به دین و ارزشهای مثبت است. به عبارتی، این بینش چیزی فراتر از احساسات سطحی است و به عمق ایمان و زیباییهای آفرینش اشاره دارد.
جنبش خشم چون ز نفس بد استبالش دیو و کاهش خرد است
هوش مصنوعی: تنش و خشم مانند نفس بدی است که موجب بر انگیختن نیروهای منفی و کاهش خرد و عقلانیت در فرد میشود.
به که از دیو دل بپردازیخشم را زیر دست خود سازی
هوش مصنوعی: بهتر است از شرّ احساسات منفی مانند خشم فاصله بگیری و آن را تحت کنترل خود درآوری.