بخش ۱۵ - در بیان آنکه امضای عزیمت بر ترک گناه در مشیت حق است سبحانه و تعالی اگر امضا کند شکر باید کرد والا عذر باید آورد
هوش مصنوعی: این شعر درباره توبه و رابطه آن با قضا و تقدیر است. شاعر می‌گوید که توبه مانند شیشه‌ای است که در برابر سنگ (قضا) تاب مقاومت ندارد. اگر توبه با قضا سازگار باشد، مستحکم است، اما اگر سازگار نباشد، خوشایند نیست و تنها باید به حکم قضا راضی بود. توبه و توبه‌کنی هر دو بخشی از قضا هستند و نسبت دادن اینها به خود خطاست.
شاعری به عزم و اراده در ترک گناه تأکید می‌کند و می‌گوید که توبه به معنای پشیمانی از گذشته و گذشتن از گناهان حال است. همچنین، هشدار می‌دهد که نباید از اصلاح خود غافل شد و باید همواره در تلاش برای ترک گناهان بود.
در نهایت، شاعر نوید می‌دهد که اگر عزم و اراده بر ترک گناه داشته باشی، فضل الهی به تو کمک خواهد کرد و تو را به راه درست باز می‌آورد.
توبه چون شیشه قضا آمد چو سنگشیشه را با سنگ نبود تاب جنگ
هوش مصنوعی: توبه مانند شیشه‌ای است که در برابر قضا و قدر به مانند سنگ آسیب پذیر است. شیشه و سنگ هرگز نمیتوانند با هم به خوبی سازگار شوند و شیشه در برابر سنگ نمیتواند مقاومت کند. به همین ترتیب، توبه نیز در برابر تقدیر و سرنوشت نمیتواند مقاومت کند.
چون قضا با توبه آید سازگارتوبه را باشد بنایی استوار
هوش مصنوعی: زمانی که تقدیر با توبه همراه شود، توبه به یک بنیاد محکم تبدیل میشود.
ور نیاید سازگار او قضاخوش نباشد جز به حکم او رضا
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت او با خواستههایش سازگار نباشد، خوشیای نخواهیم داشت جز اینکه به حکم او راضی باشیم.
توبه ده توبه شکن هر دو قضاستنسبت اینها به خود کردن خطاست
هوش مصنوعی: اگر کسی چندین بار توبه کند و دوباره به خطا برود، هر دو حالتی که دارد، به نمایندگی از خودشان خواهد بود. اشتباه بزرگی است که این دو حالت را به خود نسبت بدهیم.
گر دهد توفیق توبه شکری گویور نه عاصی وار راه عذر پوی
هوش مصنوعی: اگر فرصتی برای توبه به تو داده شود، با شکرگزاری آن را بپذیر. و اگر چنین فرصتی نداشتی، مانند یک گناهکار به دنبال دلیلی برای عذرخواهی باش.
توبه از ماضی پشیمان گشتن استوز معاصی حالیا بگذشتن است
هوش مصنوعی: توبه به معنای پشیمانی از کارهای گذشته است و همچنین به معنای گذشتن از گناهان و برطرف کردن آنها در زمان حال است.
عزم کردن کاندر استقبال همبر معاصی باشدت اقبال کم
هوش مصنوعی: اگر تصمیم بگیریم که به استقبال چیزهای خوب برویم، باید مراقب باشیم که مرتکب گناه نشویم. زیرا در این صورت، شانس ما برای بهرهمندی از نعمتها کاهش مییابد.
گر به فرض این عزم تو ناید درستکاختیار آن نه اندر دست توست
هوش مصنوعی: اگر فرض کنیم که تصمیم تو به درستی به نتیجه نرسد، آن زمان چیزی که بخواهی به دست نمیآوری.
یکدم از اصلاح آن غافل مخسبگرچه افتادی به گل در گل مخسب
هوش مصنوعی: هرگز از بهبود و اصلاح خود غافل نشو، حتی اگر در مشکلات و چالشها گرفتار شدهای.
عزم می کن کز گنه باز ایستیجاودان با توبه دمساز ایستی
هوش مصنوعی: با اراده تصمیم بگیر که از گناه بازمانی، چرا که با توبه، به آرامش و جاودانگی دست یافتهای.
بو که فضل حق به ره باز آردتیمن این عزم از گنه باز آردت
هوش مصنوعی: بوی خوشی که برکت و لطف خداوند به سمت تو می‌آورد، تو را به سرزمین یمن میکشاند و این اراده از گناه تو را دور می‌کند.