بخش ۲۷ - در مذمت زنان که محل شهوت موقوف علیه فرزندان است
هوش مصنوعی: این شعر به نقد و بررسی جایگاه زن در زندگی می‌پردازد و به این نکته اشاره دارد که زن به عنوان یک موجود ناقص در عقل و دین، نمی‌تواند در زندگی شایسته‌ای برای مرد باشد. شاعر می‌گوید که حتی اگر مرد تمامی نعمت‌ها را به او بدهد، باز هم ممکن است وفاداری و محبت واقعی از جانب او دریغ شود. او تاکید می‌کند که زن ممکن است در هنگام جوانی به مرد دیگری متمایل شود و فراموش کند که در گذشته با مردی دیگر بود. به طور کلی، شاعر با نشان دادن نقصان‌های زن، به روابط انسانی و عدم وفاداری در آن‌ها انتقاد می‌کند و به مردان هشدار می‌دهد که به این نقاط ضعف توجه داشته باشند.
چاره نبود اهل شهوت را ز زنصحبت زن هست بیخ عمر کن
هوش مصنوعی: برای کسانی که هوس را در زندگی در نظر میگیرند، راهی نیست جز این که ارتباط با زنان را جدی بگیرند، چرا که این پیوند بخش جداییناپذیری از زندگی آنهاست.
زن چه باشد؟ ناقصی در عقل و دینهیچ ناقص نیست در عالم چنین
هوش مصنوعی: زن چه نقصی دارد در عقل و دین، در جهان چیزی وجود ندارد که چنین نقصی داشته باشد.
دور دان از سیرت اهل کمالناقصان را سخره بودن ماه و سال
هوش مصنوعی: افرادی که به کمال نرسیدهاند، کمتر از نقش و تأثیر زمان و سال در زندگی خود هستند و نمیتوانند به درستی از آن استفاده کنند. بنابراین، دوری از ویژگیهای مثبت و سیرت اهل کمال، سبب میشود که زندگی آن‌ها بیهدف و بیمحتوا باشد.
پیش کامل کاو به دانش سرور استسخره ناقص ز ناقص کمتر است
هوش مصنوعی: در برابر انسانهای دانا و کامل، فرد نادان و کمدانش قابل توجه نیست. کسی که کمتر از حد معمول دانش دارد، از نظر ارزش به لحاظ علمی و اجتماعی، بسیار کمتر و ناچیزتر به نظر میرسد.
بر سر خوان عطای ذوالمنننیست کافر نعمتی بدتر ز زن
هوش مصنوعی: در کنار سفرهی نعمتهای خداوند، نیازی به وجود کافر نیست، زیرا نعمتی وجود دارد که از زن بدتر است.
گر دهی صد سال زن را سیم و زرپای تا سر گیری او را در گهر
هوش مصنوعی: اگر به یک زن، ثروت و جواهری از سر تا پا بدهی، باز هم او را نمیتوانی به جواهراتش نسبت دهی.
جامه از دیبای ششتر دوزیشخانه از زرین لگن افروزیش
هوش مصنوعی: لباسی از پارچهٔ نرم و گرانبها به تن دارد و خانهاش با ظرفهای طلا درخشان زینت داده شده است.
لعل و دُر آویزه گوشش کنیشَرب زرکش ستر شب‌پوشش کنی
گوشواره از جواهر زیبا و مروارید بدهی، و پیراهن شب از کتان لطیف مصری زرباف بهاو بپوشانی.
هم به وقت چاشت هم هنگام شامخوانش آرایی به گوناگون طعام
هوش مصنوعی: در زمان صبحانه و همچنین در وقت شام، سفره را با انواع مختلف غذاها تزئین میکنی.
چون شود تشنه، ز جام گوهریآبش از سر چشمه خضر آوری
هوش مصنوعی: زمانی که کسی به شدت به چیزی نیاز داشته باشد و دلش بخواهد که به آن دست یابد، تو میتوانی آن چیزی را که او نیاز دارد از بهترین و نابترین منبعها برای او فراهم کنی.
میوه چون خواهد ز تو همچون شهاننار یزد آری و سیب اصفهان
هوش مصنوعی: به هنگام برداشت میوه، هر میوهای که بخواهی، مانند نارنگی یزد و سیب اصفهان، در دسترس تو خواهد بود.
چون فتد از داوری در تاب و پیچجمله اینها پیش او هیچ است هیچ
هوش مصنوعی: وقتی قضا و قدری در کار است و به راه خود میافتد، تمام این مسائل و پیچیدگیها در برابر آن هیچ و بیاهمیت میشوند.
گویدت ای جانگداز عُمر‌کاههیچ چیز از تو ندیدم هیچ گاه
هوش مصنوعی: ای جانم، عمرم به تو زیستی هیچ چیز بدی را ندیدم و هرگز تو را در رنج و درد نیافتم.
گرچه باشد چهره‌اش لوح صفاخالی است آن لوح از حرف وفا
هوش مصنوعی: اگرچه چهره او زیبا و بینقص به نظر میرسد، اما در درونش هیچ نشانی از صداقت و وفا وجود ندارد.
در جهان از زن وفاداری که دید؟غیر مکاری و غداری که دید؟
هوش مصنوعی: در این جهان، جز فریب و نیرنگی که از برخی افراد میبینیم، وفاداری از سمت زنان کمتر مشاهده میشود.
سال‌ها دست اندر آغوشت کندچون بتابی رو، فراموشت کند
هوش مصنوعی: مدتها در آغوش تو خواهد بود، اما وقتی تو به او توجه نکنی و از او دور شوی، او فراموشت خواهد کرد.
گر تو پیری، یار دیگر بایدشهمدمی از تو قوی‌تر بایدش
هوش مصنوعی: اگر تو در پیری به سر میبری، نیاز داری که یاری از خودت قوی‌تر داشته باشی تا در کنار تو باشد.
چون جوانی آید او را در نظرجای تو خواهد که او بندد کمر
هوش مصنوعی: زمانی که جوانی به چشم میآید، آن شخص در نظرش جای تو را میگیرد و خود را برای بستن کمر آماده می‌کند.