بخش ۵۶ - تنگ شدن کار بر سلامان از ملالت بسیار شاه و حکیم را گذاشتن و با ابسال راه گریز برداشتن
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به توصیف عشق و مشکلات ناشی از ملامت و سرزنش می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که عشق واقعی با غم و درد همراه است و ملامت به عشق آسیب می‌زند. وقتی محبوب ملامت می‌کند، عشق بدل به عذابی جانکاه می‌شود. در داستان، سلامان بعد از شنیدن ملامت‌های محبوبش، به شدت غمگین می‌شود و تصمیم می‌گیرد که از وطن فرار کند. او و محبوبش به هم نزدیک می‌شوند و در گنجینه عشق‌شان، حتی در فضاهای تنگ نیز خوشحال و راضی‌اند. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که حضور یار در کنار عاشق، حتی در تنگی مکان، آرامش می‌آورد و عشق را شیرین می‌کند.
هر کجا از عشق جانی در هم استمحنت اندر محنت و غم در غم است
هوش مصنوعی: هر کجا که عشق وجود داشته باشد، درد و رنج و غم نیز به دنبال آن خواهد آمد و زندگی پر از مشکلات خواهد بود.
خاصه عشقی کش ملامت یار شدگفت و گوی ناصحان بسیار شد
هوش مصنوعی: عشقی خاص وجود دارد که باعث می‌شود یار به ملامت و سرزنش بپردازد و در این میان، صحبتهای نصیحتکنندگان بسیار شده است.
از ملامت سخت گردد کار عشقوز ملامتگر فزون تیمار عشق
هوش مصنوعی: عشق تحت تاثیر سرزنش و انتقاد دیگران قرار می‌گیرد و این انتقادها تنها باعث افزایش درد و رنج ناشی از عشق می‌شود.
بی ملامت عشق جان پروردن استچون ملامت یار شد خون خوردن است
هوش مصنوعی: دوست داشتن بدون سرزنش، به آرامش و رشد روح کمک می‌کند. اما هنگامی که معشوق شخص را سرزنش کند، زخمها و دردهای روحی آغاز می‌شود.
چون سلامان آن ملامت ها شنیدجان شیرینش ز غم بر لب رسید
هوش مصنوعی: وقتی سلامان آن سرزنشها را شنید، به خاطر اندوه، وضعیتش به حدی رسید که جانش در آستانهی خطر قرار گرفت.
مهر ابسال از درون او نکندلیک شوری در درون او فکند
هوش مصنوعی: در دل او عشق و محبت وجود دارد، اما انجام کارهایش را به نمایش نمیگذارد؛ با این حال، شور و هیجان خاصی در درونش وجود دارد که تاثیرگذار است.
مشرب عذب و صالش تلخ شدغره ماه نشاطش سلخ شد
هوش مصنوعی: نوشیدنی شیرین او تلخ شد و ماه شادابیاش به پایان رسید.
بر نیامد هیچ جا از وی دمیکش نیفتاد از ملامت ماتمی
هوش مصنوعی: هیچ جا صدایی از او بلند نشد و به خاطر ملامت و سرزنش هیچ چیزی دچار مشکل نشد.
جانش از تیر ملامت ریش گشتدر دل اندوهی که بودش بیش گشت
هوش مصنوعی: دلش از تیر زبان نیشگون برداشت و این مسئله سبب شد که در دلش اندوه بیشتری ایجاد شود.
می بکاهد از ملامت جان مردصبر بر وی کی بود امکان مرد
هوش مصنوعی: اگر مردی صبر کند و استقامت داشته باشد، از عیبجویی و سرزنش دیگران کاسته می‌شود. آیا چنین شکیبایی از مردان ممکن است؟
می توان یک زخم خورد از تیغ تیزچون پیاپی شد چه چاره جز گریز
هوش مصنوعی: وقتی که زخم عمیقی از یک تیغ تیز ایجاد می‌شود و این آسیب بارها و بارها تکرار می‌شود، راه دیگری جز فرار وجود ندارد.
روزها اندیشه کاری پیشه کردبارها در کار خویش اندیشه کرد
هوش مصنوعی: در طول روزها به فکر کار و تلاش بود و بارها در مورد کارهای خود تأمل و اندیشه کرد.
با هزار اندیشه در تدبیر کاریافت کارش بر فرار آخر قرار
هوش مصنوعی: با هزار فکر و تدبیر در کارهایش، در نهایت به فرار از مشکلات و چارهجویی رسید.
کرد خاطر از وطن پرداختهمحملی از بهر رفتن ساخته
هوش مصنوعی: او با یاد وطن دلش را مشغول کرده و برای سفر، وسیلهای آماده کرده است.
چون درآمد شب روان محمل ببستتنگ با ابسال در محمل نشست
هوش مصنوعی: وقتی شب فرارسید، سوار بر محمل، با تلاش و دقت آماده سفر شد و در آن نشست.
هم سلامان نغز هم ابسال نغزمحمل از هر دو چو بادام دو مغز
هوش مصنوعی: سلامان و ابسال هر دو زیبا و دلنشیناند، مانند بادامی که دو مغز خوشمزه درون خود دارد.
وقت رفتن رفته سر بر دوش همگاه خفتن خفته در آغوش هم
هوش مصنوعی: در زمان وداع، گاهی سر بر دوش هم میگذاریم و در آغوش هم خواب میرویم.
هر دو را پهلو به پهلو متصلبود محمل تنگ ازان رفتن نه دل
هوش مصنوعی: دو نفر در کنار هم و بههم چسبیده در یک محمل تنگ قرار داشتند، اما دل هیچکدام از آنها از این نزدیک بودن خوشحال نبود.
یار بی اغیار چون در بر بودخانه هر چند تنگتر بهتر بود
هوش مصنوعی: دوست که در کنار ماست حتی اگر شرایط سخت باشد، همیشه بهتر از این است که در کنار دیگران باشیم.
بلکه هر جا یار را افتد درنگکی بود بر عاشق دلخسته تنگ
هوش مصنوعی: در هر جا که معشوق لحظهای متوقف شود، چه کسی حال عاشق دلشکسته را درک می‌کند؟