بخش ۱۷ - حکایت شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی رحمه الله که چون این بیت بگفت که « برگ درختان سبز در نظر هوشیار، هر ورقی دفتریست معرفت کردگار » یکی از اکابر در واقعه دید که جمعی از ملائکه طبق‌های نور از بهر نثار وی می‌برند
هوش مصنوعی: سعدی، شاعر بزرگ شیراز، در شعر خود به توصیف یک شب می‌پردازد که در آن، شبیه بلبل در باغ گلستان به حمد خداوند می‌پردازد. وی از یک خواب عارفانه سخن می‌گوید که در آن درهای آسمان به روی او باز می‌شود و او نوری را از هر در می‌بیند. او در حالی که در دلش ترکیبی از ترس و امید وجود دارد، به دنبال معنای این رویا است. در ادامه، او به صومعه یک شیخ می‌رسد و زمزمه‌های او را می‌شنود که نشان‌دهنده عمیق‌تری از احساساتش است. شعر به تعبیر عشق و معرفت می‌پردازد و بر اهمیت توجه به اسرار زندگی تاکید دارد.
سعدی آن بلبل شیراز چمندر گلستان سخن دستان‌زن
هوش مصنوعی: سعدی، شاعر معروف شیرازی، مانند بلبل در گلستان، با هنرمندی و زیبایی در مورد عشق و زندگی سخن می‌گوید.
شد شبی بر شجر حمد خدایاز نوای سحری سحر نمای
هوش مصنوعی: در یک شب، درختان به خاطر صدای دلنشین سحر، به ستایش خداوند مشغول شدند.
بست بیتی ز دو مصراع به همهر یکی مطلع انوار قدم
هوش مصنوعی: هر کدام از دو بخش این شعر به نوعی نمایانگر نور و روشنی هستند که از قدم وجودی یک شخص یا موضوع خاصی میتابد. این اشاره به زیبایی و تاثیر آن در دنیای اطراف دارد.
جان ازان مژده جانان می‌یافتبر خرد پرتو عرفان می‌تافت
هوش مصنوعی: روح آدمی از خبر و بشارتی که معشوق میدهد، زندگی و انرژی میگیرد و عقل نیز با روشنایی و فهمی که از معرفت به دست میآورد، درخشش و روشنی مییابد.
عارفی زنده‌دلی بیداریکه نهان داشت به او انکاری
هوش مصنوعی: عارفی با روح زنده و دل خوش، بیدار و آگاه بود، اما در درون خود چیزی را پنهان کرده بود که دیگران از آن بیخبر بودند.
دید در خواب که درهای فلکباز‌کردند گروهی ز ملک
هوش مصنوعی: در خواب دید که گروهی از فرشتگان یا موجودات آسمانی درهای آسمان را گشودند و از دنیای ملکوت خارج شدند.
رو نمودند ز هر در زده صفهر یک از نور نثاری بر کف
هوش مصنوعی: از هر در که وارد شدند، صفی از نور بر زمین پاشیده شد و هر یک از آنها به نوعی به دیگران روشنایی بخشیدند.
پشت بر گنبد خضرا کردندرو درین معبد غبرا کردند
هوش مصنوعی: پشت به گنبد سبز hazrat کردند و در این معبد چهرهای زرد و بیحال به خود گرفتند.
با دلی دستخوش خوف و رجاگفت کای گرم‌روان تا به کجا ؟
هوش مصنوعی: دل trembling و نگران است و در عین حال امیدوار، به شخصی پرشور می‌گوید: ای انسان پرجنب و جوش، تا کجا ادامه خواهی داد؟
مژده دادند که سعدی به سحرسفت در حمد یکی تازه‌گهر
هوش مصنوعی: خبر خوشی آمد که سعدی در سحرگاه به سرودن مدح یکی از بزرگان پرداخته و چیز جدیدی به او نسبت داده است.
چشم زخمی نرسد گر ز قضامی‌سزد مرسله گوش رضا
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت چیزی را مقدر کرده باشد، حتی چشم جراحتدیده هم نمیتواند به آن دسترسی پیدا کند؛ پس بهتر است به آنچه که خداوند مقدر کرده است راضی باشیم.
نقد ما کان نه به مقدار وی استبهر آن نکته ز اسرار وی است
هوش مصنوعی: نقد و بررسی ما به اندازهی او نیست، بلکه به خاطر نکتهای است که از رازهای او برمیآید.
خواب بین عقده انکار گشادرو بدان قبله احرار نهاد
هوش مصنوعی: در خواب، غم و شرمندگی به پایان رسید و در این حالت، به طرف کعبه آزادگان توجه شد.
به در صومعه شیخ رسیداز درون زمزمه (ی) شیخ شنید
هوش مصنوعی: به درگاه صومعهی شیخ رسید و از درون صدای آرام و نجواگونهی او را شنید.
که رخ از خون جگر تر می‌کردبا خود آن بیت مکرر می‌کرد
هوش مصنوعی: که چهرهاش را با اشک دلش خیس می‌کرد و مدام آن را تکرار می‌کرد.