بخش ۲۰ - حکایت آن اشتر که به مشورت روباه در آب خسبید و در آخر بار وی گران تر گردید
هوش مصنوعی: در این متن، داستانی درباره یک شتر و روباهی حیله‌گر روایت شده است. شتر به خاطر بار سنگین نمک خود بسیار رنج می‌کشد و از سختی‌های زندگی‌اش صحبت می‌کند. او به آرامی از ستم بار سنگین و مشکلات خود سخن می‌گوید و به یأس و ناامیدی دچار شده است. روباه که از درد شتر آگاه می‌شود، راه حلی را پیشنهاد می‌کند: به آب رودخانه برود تا بار نمک از دوشش سبک شود. شتر که به این فکر خوب می‌رسد، این کار را انجام می‌دهد اما در پایان، شتربان متوجه نقشه روباه می‌شود و به او جزا می‌دهد.
در نهایت، شتر از وضعیت خود گله‌مند است و به این فکر می‌کند که اگر بارش سبک شود، شادتر خواهد شد و از خداوند می‌خواهد تا او را از مکر روباه نجات دهد. این داستان نمادی از سختی‌ها و حیله‌های زندگی و چگونگی غلبه بر آن‌هاست.
کمان گردنی از پی و استخوانکلاغش پی طعمه زاغ کمان
هوش مصنوعی: یک تیر کمان شکل که از گردن نحیفش آویزان است، به دنبال طعمهای مانند زاغ میباشد و همچنان که کلاغ استخوانش زیر نظر دارد، جستجویش ادامه دارد.
بدل گشته او را ز بار درشتچو گردن به تقعیر تحدیث پشت
هوش مصنوعی: او به خاطر بار سنگینی که بر دوش دارد، مثل گردن شکسته و دردناک شده است.
شده پیر و چون شاهد خودپرستهم آیینه هم شانه او را به دست
هوش مصنوعی: او به سن و سالی رسیده که چون زنی خودخواه به زیبایی خود مشغول است و دائما در آینه به خود نگاه می‌کند و شانه به دست دارد تا موهایش را مرتب کند.
نموده ز آیینه اش مرگ رویز بس محنت از شانه اش رفته موی
هوش مصنوعی: در آینه، صورت مرگ را نشان داده و بر اثر تمام رنجهایی که تحمل کرده، موهایش از شانهاش ریخته است.
ز بی گوشتی ایمن از گرگ و شیرچریدی به هر دشت و وادی دلیر
هوش مصنوعی: تو بدون داشتن گوشت و جسمی، از خطر گرگ و شیر دوری کردی و با دلیری در هر دشت و وادی چرا کردی.
ز بس بوده کوهان او بارسنجبه پشتش ازان آمده کوه رنج
هوش مصنوعی: به خاطر سنگینی و فشار بارهایی که بر دوش اوست، او به شدت زحمت و رنج می‌کشد.
دوچارش فتاد از قضا روبهیز حالات حیلتگران آگهی
هوش مصنوعی: روزی یک روباه به طور ناگهانی گرفتار شد و به این شکل در مورد ویژگیهای حقهبازان و فریبکاران آگاه شد.
بدو گفت کای قانع سربلندازین باغ کرده به خاری پسند
هوش مصنوعی: او به او گفت: ای کسی که به داشتههای خود راضی هستی، از این باغ که پر از گل و زیبایی است، با کاشتن خاری راضی شدهای.
ز گیتی نوردان چه کهنه چه نوچو تو کیست کم خوار و بسیار رو
هوش مصنوعی: از جهان گردشگران، چه کهنه و چه نو، هیچکس به اندازه تو مقام و ارزشات کم نیست و همواره درخشان و پررنگ باقی میمانی.
خرد کشتی خشک دریات خواندکسی چون تو کشتی به خشکی نراند
هوش مصنوعی: کسی مانند تو توانسته است که کشتی عقل را در دریا راهبری کند و آن را به خشکی نرساند.
چرایی چنین لاغر و پشت ریشچرا آمد این پشت ریشیت پیش
هوش مصنوعی: چرا اینقدر لاغر شدهای و این ریشی که داری چه دلیلی دارد که به این وضعیت رسیده است؟
نیازرده موری ز تو ماه و سالچو مورت که کرد اینچنین پایمال
هوش مصنوعی: موری که نیازمند است، در پی تو میگردد و سالها میگذرد، حالا که تو چرا اینقدر او را نادیده گرفتهای و پایش را زیر پا گذاشتهای؟
بگفتا چه گویم به تو حال خویشخبرهای ادبار و اقبال خویش
هوش مصنوعی: او گفت: چه چیزی را دربارهی وضعیت خودم به تو بگویم، از داستانهای بد و خوب زندگیام؟
گرفتار سنگین دلی گشته امکه از وی به خون دل آغشته ام
هوش مصنوعی: من در دام سنگینی از غم و دلشکستگی گرفتار شدم که به خاطر آن با خون دل آغشتهام.
به پشتم نهد از نمکسار بارکشد زیر بارم به بینی مهار
هوش مصنوعی: کسی که به من کمک می‌کند و بار سنگینی را بر دوش من میگذارد، به من تکیه می‌دهد و مرا به حرکت وامیدارد.
نسنجیده باری به آنسان ثقیلکه از ثقل آن بشکند پشت پیل
هوش مصنوعی: اگر چیزی را ناپخته و بدون فکر حمل کنی، به قدری سنگین می‌شود که توانایی تحمل آن، حتی برای بزرگترین و قویترین موجودات (مثل فیل) را هم میشکند.
ازان بار هر جا درافتم ز پایبجنباند از زخم چوبم ز جای
هوش مصنوعی: هر بار که از پا بیفتم، زخم چوبی که دارم مرا از جایی که هستم به حرکت درمیآورد.
چنین پشت و پهلوی من ریش ازوستبه هر ریش من آمده نیش ازوست
هوش مصنوعی: من از تاثیرات او به شدت آسیبدیدهام؛ هر زخم و آزار من نشانی از او دارد.
به ناله زبان کرده ام چون جرسمرا هیچ کس نیست فریادرس
هوش مصنوعی: نالههایم را مانند صدای زنگ در میآورم، اما هیچکس نیست که به فریاد من پاسخ دهد.
چو روبه شنید این حدیث درازپی چاره کاریش شد حیله ساز
هوش مصنوعی: وقتی روباه این داستان طولانی را شنید، تصمیم گرفت یک راه حلی پیدا کند و هوشمندانه عمل کند.
بگفتا میان نمکسار و شهربود رودی از موج دریاش بهر
هوش مصنوعی: در میان نمکسار و شهر، رودی وجود دارد که آب آن از دریا به آن می‌رسد و به شکل موجهایی زیبا جریان دارد.
چو آنجا رسی زن در آن آب جککه گردد نمک از گدازش سبک
هوش مصنوعی: وقتی به آنجا رسیدی، در آب غوطهور شو تا از حرارت آن، سبک و ملایم شوی و نمک به وجود بیاید.
وز آن پس برون نه ازان رود گامسبک بار تا شهر خوش می خرام
هوش مصنوعی: پس از آن، دیگر نه بر آن رود میروم، به آرامی و با گامهای سبک به سوی شهر دلانگیز راه میسپارم.
شتر چون ز روبه شنید این سخنبدان حیله شد خویش را چاره کن
هوش مصنوعی: شتر وقتی این حرف را از روباه شنید، تصمیم گرفت با تدبیر و فکری که دارد، برای خود راه حلی پیدا کند.
پیاپی در آن دجله نیک تکبه یک نیمه آورد بار نمک
هوش مصنوعی: به طور مداوم و پیاپی در دجله، مقداری نمک را به تدریج و به شکل نیمهای به آب اضافه کرد.
شتربان چو زان حیله آگاه شدبه چالاکی او را جزا خواه شد
هوش مصنوعی: هنگامی که شتربان از آن ترفند باخبر شد، با سرعت و هوشیاری به او پاداش داد.
به یکبار ترک نمکسار کردبدو جمله پشم و نمد بار کرد
هوش مصنوعی: او به یکباره تصمیم گرفت که از دنیای تجملات و لذتها دست بردارد و تمام اموال و داراییهای خود را به دیگران بخشید.
ازان حیله مسکین شتر در حجاببه دستور خود خفت در رود آب
هوش مصنوعی: شتر ضعیف و ناتوان با ترفندهایی در حجاب پنهان شده و طبق دستوری که دارد، در آب خوابش برده است.
ز بس آب برداشت پشم و نمدیکی ده شده آن باز و ده گشت صد
هوش مصنوعی: به سبب فراوانی آب و رطوبت، پشم و نمد به صورت غیرقابل استفاده درآمده و به نوعی زمین یا دهی گسترش یافت که در گذشته وجود نداشت.
به سختی همی رفت آن راه رابه نفرین همی گفت روباه را
هوش مصنوعی: روباه در حال عبور از یک مسیر دشوار بود و به شدت از آن گلایه میکرد و نفرین میکرد.
که بادش ز روی زمین نام گمکه بر من روا داشت این اشتلم
هوش مصنوعی: باد، نامی از زمین میبرد که با من بیرحمانه برخورد کرد.
من از یک نمک داشتم دل دو نیمبه آبم درافکند پشمین گلیم
هوش مصنوعی: من فقط با یک نمک، دلم را به دو نیم کردم و در آب افکندم، در حالی که فرش پشمیام بر روی آب افتاد.
گلیم خود از آب گر برکشمز شادی بر اوج فلک سرکشم
هوش مصنوعی: اگر با شادی خود را از آب بکشید، میتوانم به اوج آسمان پرواز کنم.
بیا ساقیا فکر آن باده کنکه دل را بود از حیل ساده کن
هوش مصنوعی: بیا ای ساقی، به فکر آن میباش که دل را از ترفندها و پیچیدگیها رها کند و ساده و شاداب سازد.
به یک جرعه ام ساز ازان شیر گیرخلاصی ده از مکر روباه پیر
هوش مصنوعی: مرا با یک جرعه از آن شیر سیراب کن تا از دسیسههای روباه پیر نجات یابم.
بیا مطربا نقشی از نو ببندبزن این نوا را به بانگ بلند
هوش مصنوعی: بیا ای نوازنده، دوباره تماشا کن و نوا جدیدی بساز، این ملودی را با صدای بلند بنواز.
که آنست شیر این گذرگاه راکه از سر کشد پوست روباه را
هوش مصنوعی: شیر این مسیر کسی است که میتواند با قدرت و شجاعت خود، پوست روباه را که نماد ظرافت و احتیاط است، از سرش بردارد. یعنی او با قدرت و جرأت میتواند بر مشکلات غلبه کند.
یکی اشتر از ضعف چون عنکبوتسوی دشت شد تار تن گرد قوت
هوش مصنوعی: یک شتر از ضعف و ناتوانی، مانند عنکبوت، به سوی دشت حرکت می‌کند و بدنش به خاطر کمبود آب و غذا، به شدت لاغر و نازک شده است.