شمارهٔ ۷۲۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تغییر فصل و تأثیر آن بر طبیعت و احساسات انسانی می‌پردازد. باد خزان باعث می‌شود که درختان و برگها زرد و بی‌برگ شوند و زیبایی بهار را از یاد ببرند. شاعر با حسرت به حال و روز گذشته نگاه می‌کند و می‌بیند که چگونه روزی در باغ شادی و خوشی بوده‌اند، اما اکنون به حسرت و غم دچار شده‌اند. در این میان، جمع و جشنی که زمانی پرخاطره و پرشور بوده، امروز سرد و بی‌حس و حال است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که حتی شراب خام نیز در این حال و هوا دیگر لذت‌بخش نیست. در پایان، به مدح یک غزل تازه اشاره می‌کند که بهتر از تمام اشعار قبلی است و می‌توان به آن شاداب و دلنشین انگاشت.
شد وزان سوی رزان باد خزان باز وزانگشت زرد از غم بی برگی خود رنگ رزان
هوش مصنوعی: با رسیدن فصل پاییز، وزش بادهایی خنک آغاز می‌شود و به دنبال آن برگها زرد و پژمرده میشوند. این زردی و خشکی برگها ناشی از غم بیبرگی است که درختان احساس میکنند.
برگها بین به چمن گشته چو گلها رنگیننیست جز رنگ بهار اینکه برآورد خزان
هوش مصنوعی: در چمن، برگها مثل گلها رنگارنگ نیستند، زیرا تنها رنگ بهار در آنها وجود دارد و خزان رنگ و روح بهار را از آنها گرفته است.
هست هر برگ و چناری ز کف رنگرزیبسته بر چوب خزان دست همه رنگرزان
هوش مصنوعی: هر برگ و درخت چنار به رنگی در آمده که نتیجه کار رنگرزان است و این رنگها بر چوبهای پاییزی نشستهاند. تمام این زیباییها به دست هنرمندان رنگرزی انجام شده است.
آن که دی دست زنان بود به عشرت در باغبینی امروز به صد حسرتش انگشت گزان
هوش مصنوعی: کسی که دیروز با شادی و خوشی در باغ قدم میزد، امروز با حسرت و ناراحتی به یاد آن روزها انگشت به دندان میگزند.
سرد شد مجلس مستان ز دم باد صباگویی از انجمن واعظ شهر است وزان
هوش مصنوعی: مجلس اهل دل و شادی به خاطر وزش باد صبا از گرمی و شور و حالش سرد شده است، گویی که این باد خبر از حضور واعظ شهر را میدهد و بر حال و هوای جمع تأثیر گذاشته است.
شیره را خام به خم کن مپسند ای خواجهکش رسد آفتی از آتش جلاب پزان
هوش مصنوعی: ای خواجه، شیره خام را در ظرف نریزید، زیرا ممکن است از آتش جوشاندن آن به مشکلی دچار شوید.
جامی احسنت که آنگونه که خاطر می خواستآمد آن تازه غزل بلکه بسی بهتر ازان
هوش مصنوعی: جامی، چه خوب که آن غزل تازه به شکلی آمد که دلخواستهات بود و حتی بیشتر از آن.