بخش ۳۱ - آذری اسفراینی، کاتبی نیشابوری و امیرشاهی سبزواری
هوش مصنوعی: شعرای خراسان به ویژه آذری اسفراینی و کاتبی نیشاپوری از جمله شاعران معتبر این منطقه هستند. آذری اسفراینی اشعارش پر از تمثیل‌های زیباست و یکی از اشعار معروفش به توصیف شب و گریه می‌پردازد. کاتبی نیشاپوری نیز دارای معانی خاص و اسلوب منحصر به فردی است، اما اشعارش به یکدستی و همواری مشهور نیست. شاهی سبزواری دیگر شاعر این جمع است که اشعاری لطیف و یکدست دارد. همچنین عارفی هروی با کتاب "مقاوله گوی و چوگان" از شاعران برجسته به شمار می‌آید و در این کتاب به خوبی اسب چوگان را توصیف کرده است. اشعار او به خاطر تصویرسازی قوی و حرکات سریع اسب‌ها در میدان، زیبایی خاصی دارد.
و از شعرای خراسان آذری اسفراینی است و در اشعار وی طامات بسیار است و از مطلعهای پسندیده وی است:
هوش مصنوعی: آذری اسفرایینی یکی از شاعران خراسان است که در اشعارش زیباییهای زیادی وجود دارد. یکی از اشعار زیبای او شروع شایستهای دارد.
باز شب شد چشم من میدان گریه آب زدسیل خون آمد شبیخون بر سپاه خواب زد
هوش مصنوعی: چشم من دوباره شب را دید و متوجه شدم که احساس حزن و گریه به سمت من آمده است. در این تاریکی، احساس درد و اندوه مانند یک سیل به قلبم هجوم آورد و خواب را از من گرفت.
و دیگری کاتبی نیشاپوری است و وی را معانی خاص بسیار است و در ادای آن معانی نیز اسلوبی خاص دارد و اما شعر وی یکدست و هموار نیست، شتر گربه افتاده است.
هوش مصنوعی: یکی دیگر از نویسندگان نیشابور است که معانی خاص زیادی دارد و در بیان این معانی نیز روش خاصی را دنبال میکند. اما شعر او یکدست و روان نیست و مشکلاتی دارد که باعث شده مانند شتر و گربه به هم بیفتد.
و دیگر شاهی سبزواری است و وی را اشعار لطیف است، یکدست و هموار با عباراتی پاکیزه و معانی پر چاشنی و دیگری عارفی هروی است صاحب کتاب مقاوله گوی و چوگان و آن از نظمهای سرآمد اوست و این چند بیت از آن کتاب است در صفت اسب چوگانی:
هوش مصنوعی: شخصی به نام شاهی سبزواری وجود دارد که اشعار زیبا و نیکو میسراید. اشعار او یکدست و روان هستند و از عبارات پاک و معانی جذابی بهره میبرند. همچنین، عارفی به نام هروی نیز وجود دارد که صاحب کتابی به نام "مقاوله گوی" و "چوگان" است که از سرآمدهای نظم او به شمار می‌آید. چند بیت از این کتاب درباره توصیف اسب چوگانی آمده است.
چون گوی سپهر گرد بستیمیدان میدان چو گوی جستی
هوش مصنوعی: زمانی که همچون گوی آسمان دور میچرخید، در میدان زندگی نیز مانند گویی که به جلو میپرد، باید با شتاب و انرژی حرکت کنی.
هربار که در عرق شدی غرقباران بودی و در میان برق
هوش مصنوعی: هر بار که در دلتاح حالتی پرشور و هیجان داشتی، مانند زمانی بود که در باران غوطهور شدی و در روشنایی برق احساس زندگی میکردی.
بگریخته آذر از سم اوآویخته صرصر از دم او
هوش مصنوعی: آتشی که از سم او به وجود آمده، به شدت در حال گریز است و طوفانی که از دم او به حرکت درآمده، در حال وزیدن است.
هرپی که دویده در بر گویگردیده ز سرعتش سر کوی
هوش مصنوعی: هر کسی که به سرعت راه میرود یا میدود، در مسیر خود به دور میگردد و به همین خاطر از سرعت و تندیاش به خوبی استفاده میکند.
آن لحظه که در نبرد رفتهصد باد صبا به گرد رفته
هوش مصنوعی: در آن لحظهای که در نبرد به پایان میرسد، صدای نسیمهای ملایم و خوشبو به گوش میرسد.
از کوه چو سیل در گذشتهوز بحر چو باد بر گذشته
هوش مصنوعی: از کوه مانند سیل عبور کرده و از دریا مانند باد عبور کرده است.