غزل شمارهٔ ۷۹
هوش مصنوعی: در این شعر، گوینده از درد جدایی و فراق می‌گوید. او به نی و بلبل اشاره می‌کند که هر کدام به نوعی از دوری و فراق ناله می‌کنند. شاعر بیان می‌کند که جدایی نه تنها انسان را ناراحت می‌کند، بلکه حتی طبیعت نیز از این مساله متاثر است. زمین و آسمان هر کدام به نوعی از دوری رنج می‌برند. این احساسات در باغ و میان پرندگان نیز وجود دارد و صدای ناله آن‌ها به گوش می‌رسد. در آخر، شاعر به حالتی که تشبیه به شمع دارد اشاره می‌کند و می‌گوید که در جمع دوستان نیز نمی‌تواند از این درد جدایی بگریزد. به طور کلی، شعر به شدت بر درد فراق و تاثیر آن بر زندگی و طبیعت تاکید دارد.
چو نی نالدم استخوان از جداییفغان از جدایی فغان از جدایی
هوش مصنوعی: به خاطر جدایی، مانند نی که در حسرت مینالد، از اعماق وجودم فریاد میزنم و غم جدایی را ابراز میکنم.
قفس به بود بلبلی را که نالدشب و روز در آشیان از جدایی
هوش مصنوعی: یک بلبل که در قفس قرار دارد، بهتر از آن است که شب و روز در آشیانهاش به خاطر جدایی ناله و فریاد کند.
دهد یاد از نیک بینی به گلشنبهار از وصال و خزان از جدایی
هوش مصنوعی: بهار یادآور زیبایی و خوشبختی است، در حالی که پاییز نماد جدایی و غم است. گلشن در بهار نشاندهنده دلبستگی و وصال است، در حالی که خزان یادآور فراق و دوری میباشد.
چسان من ننالم ز هجران که نالدزمین از فراق، آسمان از جدایی
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم از جدایی شکایت کنم، در حالی که زمین به خاطر فراق میزند و آسمان به خاطر دوری ناله می‌کند؟
به هر شاخ این باغ مرغی سرایدبه لحنی دگر داستان از جدایی
هوش مصنوعی: در هر گوشه این باغ، پرندهای با صدایی متفاوت، داستانی از جدایی را بیان می‌کند.
چو شمعم به جان آتش افتد به بزمیکه آید سخن در میان از جدایی
هوش مصنوعی: من همچون شمعی هستم که در جمع دوستان روشن شدهام و هنگامی که سخن از جدایی به میان میآید، آتش درونم زبانه میکشد.
کشد آنچه خاشاک از برق سوزانکشیده است هاتف همان از جدایی
هوش مصنوعی: هر چیزی که موجب جدایی و فاصله میشود، در نهایت همان چیز است که باعث درد و رنج میشود. آنچه از دست رفته و به نظر کمارزش میآید، ممکن است در واقع نشانهای از ناراحتی و جدایی باشد.