شمارهٔ ۴۰
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به زیبایی‌های باغ سویس و شادی مردم آنجا اشاره می‌کند، اما در عین حال دل‌خوشی‌ها و زیبایی‌های ایران را ناچیز می‌شمارد. او از غم و افسردگی خود به دلیل وضعیت ایران می‌گوید و اشاره می‌کند که در میان شادی‌ها و زیبایی‌های دیگر نقاط، دل ایرانیان غمگین و بی‌قرار است. شاعر تأکید می‌کند که در سرزمینی این‌چنین پرنور و شاد، او تنها کسی است که به خاطر ایران و غم آن دچار افسردگی است و جایی برای ابراز احساسات و سرود عشق نمی‌بیند. به طور کلی، شعر ندامت و حسرت شاعر را از دوری و وضعیت نامناسب ایران نشان می‌دهد.
ملک جهان چون سویس باغ نداردلالهٔ باغ سویس داغ ندارد
هوش مصنوعی: جهان مانند سوئیس، باغی زیبا و دلنشین ندارد و لالهای که در باغ سوئیس است، احساس درد و حسرتی ندارد.
جز دل ایرانیان خسته درین ملکیک دل غمگین کسی سراغ ندارد
هوش مصنوعی: در این سرزمین، تنها دلهای ایرانیان از غم و اندوه پر شده و هیچ کس دیگری نمیتواند چنین احساسی را تجربه کند.
مست نشاطند خلق و جز من بیمارکیست که دایم به کف ایاغ ندارد
هوش مصنوعی: مردم در شادی و خوشی غرق شدهاند و فقط من هستم که بیمار و ناتوانم. آیا کسی جز من وجود دارد که همیشه در وضعیتی این‌چنین بد باشد؟
یک دل افسرده در تمام ژنو نیستیک گل پژمرده هیچ باغ ندارد
هوش مصنوعی: در همهی ژنو، هیچ دل شادابی وجود ندارد و هیچ کدام از باغها هم گلهای پژمردهای را در خود ندارند.
وادی بی‌آب و سنگلاخ نیابیغیر گلستان و باغ و راغ ندارد
هوش مصنوعی: در این منطقه خشک و سنگی چیزی جز گلستان و باغ نمیتوان یافت.
شهر و ده اینجاست غرق نور ولیکنمرکز ایران به شب چراغ ندارد
هوش مصنوعی: شهر و روستاها اینجا پر از نور هستند، اما مرکز ایران در تاریکی شب چراغی ندارد.
بلبل گویا به باغ گرم سرود استلاشخور و کرکس و کلاغ ندارد
هوش مصنوعی: پرندهای خوشصدا در باغ آهنگی زیبا میخواند و در اینجا خبری از پرندههای بیصدا و غمگین نیست.
عاشق آزرده از رقیب نباشدبلبلش آشفتگی ز زاغ ندارد
هوش مصنوعی: عاشق ناراحت از وجود رقیب نیست؛ بلبل هم از زاغ نگران و آشفته نیست.
از غم ایران دلم گرفته به‌نوعیکز پی درمان خود فراغ ندارد
هوش مصنوعی: دل من به خاطر دردهای ایران گرفته است و به گونهای است که حتی نمیتواند برای درمان این غم آرامش پیدا کند.
جای غزل گفتن بهار همین‌جاستحیف که مسکین ملک دماغ ندارد
هوش مصنوعی: بهار زمان مناسبی برای سرودن شعر و غزل است، اما افسوس که شاعر بخت و استعداد لازم برای بیان احساسات خود را ندارد.