قصیدهٔ شمارهٔ ۲۸ - در مدح بلقیس زمان بریخان خانم صبیهٔ شاه طهماسب صفوی
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر با استفاده از تصاویری زیبا و استعاره‌های دلنشین، از آمدن یک قاصد به کلبه‌ای سخن می‌گوید که خبرهای خوشی را به ارمغان آورده است. این خبرها به گونه‌ای دلنشین و شگفت‌انگیز توصیف می‌شوند که به دل شنونده آرامش و خوشی می‌بخشند. شاعر اشاره می‌کند که قاصد با خود عطر خوش و لذت‌های شیرین آورده و نوید روزهای خرمی را می‌دهد. او درخواست می‌کند تا غم را کنار بگذارند و از نعمت‌های ویژه‌ای که به آن‌ها داده شده، بهره‌مند شوند. همچنین، شاعر به شخصیت‌های بزرگ و حکمت‌هایشان اشاره می‌کند و بر نقش عدالت و سیاست در زندگی تأکید دارد. در نهایت، به این نکته می‌رسد که لطف و رحمت الهی همیشه در زندگی انسان‌ها جاری است و می‌تواند به آن‌ها امید و آرامش بخشد.
دی قاصدی به کلبهٔ این ناتوان رسیدکز مقدمش هزار بشارت به جان رسید
هوش مصنوعی: دیروز پیامی از طرف کسی به کلبهٔ این فرد ضعیف و ناتوان رسید که از خوشحالی جانش را آب کرد.
از مژده‌ای که فهم شد از دلنوازیشدل را نوید خرمی جاودان رسید
هوش مصنوعی: خبر خوشی که از لطافت دلخواهش دریافت کردم، به دل امید خوشبختی دائمی بخشید.
گردی که سرمهٔ‌وش زرهٔ خود به من رساندآسایشی به دیدهٔ بی‌خواب از آن رسید
هوش مصنوعی: گردی که زیبایی چشمانت به من هدیه داد، به من آرامش و راحتی از خواب نارسایی بخشید.
عطری که چون عنبر بر اطراف من فشانداز جنبش نسیم بهر بوستان رسید
هوش مصنوعی: عطری که از نسیم ملایم پخش میشود و همچون عطر خوشی چون عنبر در اطراف من جاری است، به باغی سرسبز و پر از گلها رسیده است.
شهدی که از عبارت شیرین به دل چشاندذوقش به جان زیاده ز حد بیان رسید
هوش مصنوعی: شیرینی کلامی که به دل چشیدم، لذتی فراتر از حد بیان را به جانم منتقل کرد.
حرفی که ساخت گوش زدم در ازای آناز من هزار شکر به گوش جهان رسید
هوش مصنوعی: من به خاطر یک سخنی که از دل بر آوردم، در عوض هزاران بار شکرگزاری به جهان تقدیم کردم.
حرفش چه بود این که ایا همنشین غمبرخیز هان که تیر دعا بر نشان رسید
هوش مصنوعی: او می‌گوید که صحبتش چه بود؟ آیا باید از غم دوری جستجو کنیم؟ چون دعای ما سرانجام به نتیجه رسیده است.
از بر لباس غصه بیفکن که بهر توتشریف خاص شمسه گردون مکان رسید
هوش مصنوعی: لباس غصه را از خود دور کن، چون برای تو فرصتی ویژه و مهم در این دنیا فراهم شده است.
بلقیس کامکار پریخان که حکم اوتا پای تخت رابعهٔ آسمان رسید
هوش مصنوعی: بلقیس کامکار، دختری زیبا و فریبنده است که قدرت و سلطنتش به حدی است که نامش به آسمانها و دربارهای بلند می‌رسد.
مسجود بر و بحر که فرسود سده‌اشبس کز ادب بر آن سر سلطان و خان رسید
هوش مصنوعی: به یاد سدهای که به خاطر ادب و احترام به سرور و فرمانروا، دریا و خاک به دلایلی فرسوده شدند.
در موکبش به حاشیهٔ کهترین سواردوش هزار خسرو خسرو نشان رسید
هوش مصنوعی: در حالتی که در اطراف او زیباترین سواران حضور داشتند، هزاران شاه‌زاده با نشانههای شاهی به او رسیدند.
در محفلش به حاشیه کمترین جدارروی مزار قدسی عرش آشیان رسید
هوش مصنوعی: در محفل او، حتی کمترین دیوار هم به مکان مقدس و آسمانی او نزدیک میشود و احساس صمیمیت و نزدیکی به آنجا را به همراه دارد.
هرگه که داد عرض سپه طول و عرض اوچون نور آفتاب کران تا کران رسید
هوش مصنوعی: هر بار که سپاه قدرت خود را نشان می‌دهد، گسترهاش به وسعت نور خورشید که از یک افق تا افق دیگر میتابد، گسترش مییابد.
هرجا کشید خوان کرم فیض عام آنچون رزق کاینات جهان تا جهان رسید
هوش مصنوعی: هر کجا که رحمت و نعمت خداوند گسترده شده است، مانند روزی که در کل جهان وجود دارد، همه جا این نعمت به دست ما می‌رسد.
امداد هرکه کرد برای وی از سرابصد چشمهٔ حیات چو صرصر دوان رسید
هوش مصنوعی: هر کس که برای او کمک و یاری فرستاده شود، از خشک و بیروح بودن به سمت زندگی و نشاط سوق خواهد یابد و مانند بادی تند و قوی به پیش میرود.
اقبال هرکه خواست به پای خود از پیشسیلاب سان ذخیره در یاوکان رسید
هوش مصنوعی: هرکسی که اراده کرده باشد، می‌تواند با تلاش و پشتکار خود از دامی که در پیشرو دارد عبور کند و به سرمنزل مقصود برسد.
ابر عطای او ز کدامین محیط خاستآثار فیض او ز کدامین زمان رسید
هوش مصنوعی: باران رحمت او از کدام جا شروع شد و نشانههای نعمت او از چه زمانی پدیدار گشت؟
نخل نوال او ز کدامین ریاض استکز وی بر حیات به پیر و جوان رسید
هوش مصنوعی: نخل نوال او از کدام باغ و بوستان است که ثمرهاش به زندگی پیر و جوان رسیده است؟
توقیعی از عطیهٔ او بر کنار داشتهر جا برات بخشش روزی رسان رسید
هوش مصنوعی: او نامهای از بخشش و عطای خود به همراه داشت که هر گاه فرصتی برای روزی رسانی پیش میآمد، آن را به نمایش میگذاشت.
زنجیر عدل او چو در آفاق بسته شدصد چشم بر عدالت نوشیروان رسید
هوش مصنوعی: وقتی عدالت او در همه جا برقرار شد، چشمها به سوی عدالت نوشیروان دوخته شد.
تا ظلم را عدالت او پایمال کردصد بار روی گرگ به پای شبان رسید
هوش مصنوعی: هنگامی که عدالت بر ظلم غلبه کرد، چندین بار گرگها به پای شبان رسیدند.
تا جور را سیاست او خوار و زار کردبر دزد صد ستم ز سگ کاروان رسید
هوش مصنوعی: تا زمانی که تدبیر و سیاست او باعث ذلت و ضعف انسان‌ها شد، بر دزد آمده، ظلمی عظیم به همراه داشت که بر کاروانی مثل یک سگ رسید.
پرسید راه خانه خصمش ز آگهانهرگه ز آسمان اجل ناگهان رسید
هوش مصنوعی: پرسید که خانه دشمنش کجاست از کسانی که میدانستند، اما ناگهان سرنوشتش از آسمان به سراغش آمد.
خود را به دشمنش چه قضا بی‌خبر رساندهر تیر کز کمان بلا بی‌گمان رسید
هوش مصنوعی: انسان ممکن است به خاطر بیخبری از وضعیت دشوار یا مشکلاتی که پیش رویش است، نتواند به درستی واکنش نشان دهد؛ هر بلایی که بر او نازل شود، مانند تیرهایی از کمان است که به ناگاه به او میخورد.
شاهنشها اگر برسانم به عز عرضاز دشمنان چها به من ناتوان رسید
هوش مصنوعی: اگر من بتوانم خواستهام را به پادشاه برسانم، از دشمنان چه اندکی به من، یک فرد ناتوان، می‌رسد.
وندر چه وقت خلعت و پروانه عطازان شمع مهر پرتو مه پاسبان رسید
هوش مصنوعی: در چه زمانی هدیه و زیبایی از آن شمع مهر که مانند ماه نگهبانی می‌دهد، به ما رسید؟
زان میل غم که در پی من سر نهاده بوداز من چسان گذشت و به دشمن چسان رسید
هوش مصنوعی: به خاطر آن غم و اندوهی که در پی من آمده بود، چگونه از من عبور کرد و به دشمن رسید.
نواب پیش از آن شود از لطف خویش شادکاندر حساب آن به نهایت توان رسید
هوش مصنوعی: نواب قبل از آنکه از مهربانی خود خوشحال شوند، باید بدانند که در نهایت، در حساب کارها به چه میزان توانایی و قدرت دست پیدا میکنند.
گویا به آن ضمیر همایون به آسمانالهام غیبی از ملک غیب دان رسید
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که به آن روح پاک آسمانی، حسی الهامبخش از دنیای غیر محسوس و معنوی منتقل شده است.
کای شاه‌زاده محتشم دل شکسته رادریاب کز شماتت اعدا به جان رسید
هوش مصنوعی: ای پسر نجیب و شریف، به دلشکستهها رحم کن، زیرا که از بدیها و آزارهای دشمنان به جان کسانی که رنج میبرند، رسیده است.
تا ز انقضای قسمت رزاق صبح و شامرزق وسیع خواهد ازین گرد خوان رسید
هوش مصنوعی: تا وقتی که روزگار بگذرد و تقدیر الهی به پایان برسد، در صبح و شام، روزی گستردهای از این سفره به ما می‌رسد.
بادا کشیده خوان نوالت که در جهانفیضش به صد جفاکش بی‌خانمان رسید
هوش مصنوعی: باد، به نرمی و لطافت نغمههای تو را میوزد تا آنجا که در این دنیا، بسیاری از بیخانمانها و سیهروان از برکت آن بهره‌مند شوند.