قصیدهٔ شمارهٔ ۵۳ - ایضا فی مدیحه
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف قدرت و عظمت الهی و نظام آفرینش میپردازد. شاعر به بیان ویژگیهای خداوند و ارتباط او با جهان و مخلوقاتش میپردازد. او از قهر الهی و رحمت پروردگار سخن میگوید و به اهمیت دانش و حکمت در زندگی انسانها اشاره میکند. شاعر همچنین به امید و آرزوی خود برای بهبود وضعیت زندگی و نیاز به کمک خداوند اشاره دارد و از دورنمایی برای آیندهای روشن سخن میگوید. در این متن، شاعر با استفاده از استعارات و تصاویری زیبا، به ستایش خداوند و تکیه بر قدرت او در اداره جهان میپردازد.
ای جهان را به دولت تو نظامآسمان را به خدمت تو قیام
هوش مصنوعی: ای جهان، به خاطر سعادت تو نظم یافته و آسمان برای خدمت به تو آماده است.
نقطهٔ پای کبریای تو راستحیز افزون ز ساحت اوهام
هوش مصنوعی: نقطهٔ آغاز عظمت و بزرگی تو، فراتر از قدرت تخیل و وهم است.
آتش قهرت ار زبانه کشدچون سپند از فلک جهند اجرام
هوش مصنوعی: اگر آتش خشم تو شعلهور شود، مانند آتشسوزی که از آسمان به زمین میافتد، می‌تواند به همه چیز آسیب برساند.
گر شکوهت مکان طلب گرددپا ز حیز برون نهند اجسام
هوش مصنوعی: اگر عظمت تو به جایی برسد که خواسته باشد، اجسام و بدنها از محل خود خارج خواهند شد.
کرده رایت برای راه صواببر سر بختی زمانهٔ زمام
هوش مصنوعی: پرچم خود را برای راه درست بر بلندای بخت زمانهای که در آن هستیم، برافراشته است.
گر نه سررشته در کف تو بودبگسلد توسن سپهر لجام
هوش مصنوعی: اگر تو تسلطی بر اوضاع نداشته باشی، شباهنگام زندگی مانند اسب سرکش خواهد بود و کنترل آن از دست تو خارج میشود.
تیغ که آیین اوست خونریزیمانده در عهد تو به حبس نیام
هوش مصنوعی: تیغی که نماد قدرت و جنگ است، خونریزی و خشونت را در زمان تو به بند کشیده و محدود کرده است.
صعوه در دور تو اسیر عقابباز در عهد تو اسیر حمام
هوش مصنوعی: در دور تو، پرندهای کوچک به دام عقاب افتاده و در زمان تو، صید پرنده دیگری به نام حمام شده است.
گر زند بانگ بر جهان غضبجهد از بیم تا عدم بدو گام
هوش مصنوعی: اگر صدای خشم بر جهان طنینانداز شود، باید از ترس نابودی به سرعت گام برداریم.
ور دهد مهلت زمان کرمتپا به ذیل ابد کشد ایام
هوش مصنوعی: اگر زمان به تو اجازه دهد، بزرگیات باعث میشود که روزگار، به زیر سایهی ابدیت برود.
آید از همگنان خصایص توصمدیت گر آید از اصنام
هوش مصنوعی: اگر صفات تو از همگان الهام بگیرد، نشاندهندهی عنصر یکتایی و بینظیری تو خواهد بود، حتی اگر در میان مجسمهها و نشانههای دیگر باشد.
سگ کوچکترین غلام تو رامهتران بندهٔ آن دو بنده غلام
هوش مصنوعی: سگ کوچکترین خدمتگزار تو است، در حالی که بزرگان و مهتران بندهٔ آن دو خادم هستند.
که در آفاق دیده از حکمادین پناهی که بهر نفی حرام
هوش مصنوعی: در اطراف، از حکما کسی را میبینم که دینش پناهی است برای نفی حرامها.
در میان لای نفیش ار نبودغیر اسمی نماند از اسلام
هوش مصنوعی: اگر در دل انسان واقعی، چیزی جز ذکر و یاد خدا نباشد، دیگر نشانی از اسلام باقی نخواهد ماند.
افتخار قبیلهٔ آدمشاه بیت قصیدهٔ ایام
هوش مصنوعی: آدم به عنوان نماد بزرگ و شایسته، نمایانگر افتخار و بزرگی نسل بشر است و در واقع، او به عنوان سرمشقی برای زندگی در طول زمان به شمار میآید.
آصف جم صفات قاسم بیکرای لقمان ضمیر خضر الهام
هوش مصنوعی: آصف، معروف به صاحب علم و حکمت، با نشانهای قاسم بیک و با خرد لقمان، الهامبخش خضر است.
عامل کارخانهٔ رزاققاسم روزی خواص و عوام
هوش مصنوعی: مدیر کارخانهٔ رزاق قاسم همواره به فکر تأمین نیازهای ویژه و عمومی است.
کمترین پاسبان او کیوانکمترین تیغ بند او بهرام
هوش مصنوعی: کمترین نگهبان او، کیوان، و کمترین شمشیر او، بهرام، هستند.
بهر طی ره ستایش اواگر امروز تا به روز قیام
هوش مصنوعی: برای ستایش او، باید در طول مسیر صبر و پایداری داشت، حتی اگر این مسیر تا روز قیامت ادامه یابد.
درید کاتبان هفت اقلیمبر صحایف قدم زنند اقلام
هوش مصنوعی: اگر نویسندگان و قلمزنان از هفت سرزمین بزرگ بر روی صفحات بنویسند، آثارشان جاودانه و ماندگار خواهد شد.
طی نگردد ره آن قدر که بودکلک را در میانه اقدام
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که برای رسیدن به هدف، نیاز است تا با دقت و تلاش پیش بروی، حتی اگر راه طولانی باشد. در مسیرت باید مرتبا و با انگیزه عمل کنی و از هر لحظه بهرهبرداری کنی.
ای پی طوف بارگاه شمابسته خلق از چهار رکن احرام
هوش مصنوعی: ای دلی از سر شور و شوق بارگاه تو دور است و مردم از چهار طرف به تو روی آوردهاند.
من کوته قدم ز طول املبه صد امید و صدهزار مرام
هوش مصنوعی: من با قدمهای کوتاه و آرزوهای بزرگ، به دنبال امید و اهداف متعدد هستم.
دو خزانه در از کلام بدیعهر دری گوشوار گوش گرام
هوش مصنوعی: دو خزانه از کلام زیبا به مانند گوشوارههایی در گوش انسان، برای شنیدن و لذت بردن از هر کلام نو و تازه.
کردم ارسال از عراق به هندبعد ابلاغ صد درود و سلام
هوش مصنوعی: من پیامی از عراق به هند فرستادم و پس از آن با صد درود و سلام به آنجا ابلاغ کردم.
که نثار دو بارگه سازندحاملانش به اهتمام تمام
هوش مصنوعی: حملکنندگان با دقت و جدیت کامل، در دو زمان خاص، تقدمهای را نثار خواهند کرد.
دو معاذ خلایق آفاقدو معز مفاخر ایام
هوش مصنوعی: دو مظهر بزرگ کفایت و فضیلت در این جهان وجود دارند که به عنوان نمادهای افتخار در تاریخ شناخته میشوند.
یکی از عین قدر قبلهٔ خاصیکی از فرط فیض کعبهٔ عام
هوش مصنوعی: این بیت به ارتباط و اهمیت خاصی اشاره دارد که یک مکان مقدس در مقایسه با مکانهای دیگر دارد. در واقع، میتوان گفت که یکی از آن مکانها به دلیل داشتن فضیلت و برکات ویژهاش، ارزش خاصی پیدا کرده است، در حالی که مکان دیگر به عنوان یک مرکز عام و عمومی شناخته میشود که به همه افراد و جوامع تعلق دارد. این دو مکان به نوعی نماد ارتباط بین فضای معنوی خاص و عمومی هستند.
قصه کوته خلاصه دوسرامجلس شاه و محفل خدام
هوش مصنوعی: در اینجا داستان به طور مختصر به دو مجلس یا دو گردهمایی مربوط به شاه و خدمتگزاران اشاره دارد.
وز خداوند خود امیدم بودکه نهد حکمتش به دقت تام
هوش مصنوعی: امید من به خداوند این بود که حکمت او را با دقت کامل به من عطا کند.
دست بر نبض کار این بی‌کسگوش بر شرح حال این گمنام
هوش مصنوعی: به نبض زندگی این انسان تنها دست بزن و به ماجرای این فرد ناشناس گوش کن.
تا مزاج سقیم مطلب منصحتی تام یابد از اسقام
هوش مصنوعی: تا زمانی که حال من خراب است، امید دارم که از بیماریها بهبودی تام حاصل کنم.
یعنی از مال طفلم آن چه بوددر دکن پیش بد ادایان وام
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به اینکه من از داراییهای فرزندم چیزی را که در دکن (منطقهای در هند) بود، به کسانی که خوب و راستگو هستند، وام دادهام.
به نخستین اشاره‌ای که کندبستانند چاکران عظام
هوش مصنوعی: با اولین اشاره‌ای که کند، خدمتگزاران وفادار، بلافاصله اقدام خواهند کرد.
بلکه با آن به لطف ضم سازدصله‌ای از شه بزرگ انعام
هوش مصنوعی: با این حال، به لطف آن، پیوندی از بخششهای پادشاه بزرگ به وجود میآید.
باری آنها فتاد در تعویقاز تقاضای بخت نافرجام
هوش مصنوعی: در نهایت، آنها به تأخیر افتادهاند و از درخواست شانس ناکام خود دور ماندهاند.
این زمان از کمال لطف و کرمای خجل از مکارم تو کرام
هوش مصنوعی: این زمان با توجه به بزرگی و مهربانی تو، من از ویژگیهای نیک و برتر تو شرمندهام.
بهر عرض کلام من یملکای سخنهای تو ملوک کلام
هوش مصنوعی: برای بیان مقصودم، کلام تو همچون سخنانی است که برای پادشاهان است.
به زکات قدوم فیض لزوموقت فرصت به بزم شام خرام
هوش مصنوعی: بهتری که با شدت و ضرورت در زمان مناسب برای بهرهمندی از نعمتها، در مجالس شادی و لذت حضور پیدا کرد.
در میان مهم من نه پایساز کار مرا نظام انجام
هوش مصنوعی: در بین افرادی که برای من مهم هستند، نه کسی هست که به کار من سامان بخشد و نه کسی که در کارهایم کمک کند.
گر نه پای تو در میان باشدنرسد کار عالمی به نظام
هوش مصنوعی: اگر پای تو در میان نباشد، هیچکس نمیتواند به نظم و سامان دنیای کره زمین دست یابد.
نیست مخفی ز عالم و جاهلکه به توفیق خالق علام
هوش مصنوعی: هیچ چیز از عالم و جاهل پنهان نیست، زیرا همه چیز به خاطر اراده خالق و علامت او برجا است.
می‌تواند نهاد حکمت تونرمی موم در مزاج رخام
هوش مصنوعی: میتوانی با حکمت و درایت خود، سختی و استحکام را به نرمی و لطافت تبدیل کنی، مانند موم که در برابر گرما نرم میشود و در عین حال در وجود خود دارای استحکام است.
می‌تواند شد از تصرف تونطفهٔ تغییریاب در ارحام
هوش مصنوعی: ممکن است از تأثیر تو، نطفهای که قابلیت تغییر دارد، در رحمها شکل بگیرد.
پس مهمات محتشم هرچندگشته باشد ز بی‌کسی‌ها خام
هوش مصنوعی: اگرچه مشکلات و دغدغههای مهم زندگی محتشم به خاطر تنهایی و بیکسی، به وجود آمدهاند، اما همچنان در حال حاضر وجود دارند.
دور نبود که پیش تدبیرتگردد آسان‌ترین جملهٔ فهام
هوش مصنوعی: به زودی و به سادگی میتوانی هر چیزی را که فکر میکنی، درک کنی و به تدبیر و تدبیر کردن به آن دست یابی.
متصل خواهم از خدا که به دهرز اتصال لیالی و ایام
هوش مصنوعی: من از خدا درخواست میکنم که ارتباطم با او طوری باشد که در مقابل روزها و شبها پابرجا بماند و از آنها جدا نشوم.
بس که عهدت شود طویل الذیلسر برآرد ز جیب صبح قیام
هوش مصنوعی: وقتی زمان پیمان تو طولانی شود، صبح قیامت از دل جیبها سر برمیآورد.