بخش ۱۴ - فی ذم أصحاب التدریس مقصد هم مجرد أظهار الفضل و التلبیس
هوش مصنوعی: این شعر به نقد تدریس و آموزشهایی میپردازد که بهجای افزایش فضیلت و دانش، باعث فریب و تلبیس میشود. شاعر از کسانی انتقاد میکند که در ظاهر به آموزش و علم میپردازند، اما در واقع به دنبال منافع خود هستند و از اصول واقعی یادگیری دور میشوند. او به اهمیت خلوص نیت در یادگیری اشاره میکند و میگوید اگر هدف یادگیری فقط بهبود خود و قربت به خدا نباشد، در واقع بیفایده و مضر است. در نهایت، شاعر بر این نکته تاکید میکند که تنها کسانی که از تنگنای فریب و ریا آزاد شوند، میتوانند از نعمتهای واقعی دانش بهرهمند شوند.
نان و حلوا چیست؟ این تدریس توکان بود سرمایهٔ تلبیس تو
هوش مصنوعی: نان و حلوا چه اهمیتی دارد؟ آنچه تو به دیگران آموختهای، خود سرمایهای برای فریب دادن و فریفتن است.
بهر اظهار فضیلت، معرکهساختی، افتادی اندر مهلکه
هوش مصنوعی: برای نشان دادن و بروز دادن فضیلتهایت، فضایی را فراهم آوردی که در آن گرفتار شدی.
تا که عامی چند سازی رام خویشبا صد افسون، آوری در دام خویش
هوش مصنوعی: برای فریب دادن مردم و به دام انداختن آنها، با ترفندهای فراوان و جادوهای مختلف خود را به کار میگیری.
چند بگشایی سر انبان لاف؟چند پیمایی گزاف اندر گزاف؟
هوش مصنوعی: چقدر میخواهی از خودت حرف بیمورد بزنی؟ چقدر قصد داری به طور مبالغهآمیز بزرگنمایی کنی؟
نی فروعت محکم آمد، نی اصولشرم بادت از خدا و از رسول
هوش مصنوعی: نی ایندو نکته را در خود دارد: نخست اینکه نباید به خودی خود و بدون اصول شرعی به فروش بپردازیم و دوم اینکه باید از خدا و پیامبر شرم داشته باشیم و در کارهایمان تقوی و پرهیزگاری را رعایت کنیم.
اندرین ره چیست دانی غول تو؟این ریایی درس نامعقول تو
هوش مصنوعی: در این مسیر چه چیزی را میشناسی، ای غول نادانی؟ این تظاهر بیمعنا تو چیست؟
درس اگر قربت نباشد زان غرضلیس درسا انه بئس المرض
هوش مصنوعی: اگر درس برای نزدیکی و نزدیکی به هدف نباشد، آن را عمل نیکو نمیتوان شمرد و بالاتر از آن، مانند بیماری است که خوب نیست.
اسب دولت، برفراز عرش تاختآنکه خود را زین مرض آزاد ساخت
هوش مصنوعی: کسی که خود را از بند مشکلات و ناراحتیها رها کند، میتواند به مقام و جایگاهی بلند دست یابد؛ مانند اسبی که بر فراز آسمانها میتازد.