شمارهٔ ۴۲
هوش مصنوعی: این شعر، به عشق و longing شاعر به محبوبش می‌پردازد. او خود را مانند بلبل (عندلیب) می‌بیند که در گلستان زیبایی عاشق است. محبوب او (نرگس) دردهای او را درمان می‌کند ولی به او دسترسی ندارد. شاعر از محبوبش می‌خواهد که با لطافت صدای خود را بلند کند و او را از در خود نراند. او به شدت در حسرت وصال و عشق است و خود را غریب و گدا در کوی محبوب می‌داند. احساساتی از جمله غم، جدایی و عدم پاسخگویی محبوب در شعر وجود دارد و در نهایت، او به دعا و امیدواری برای رسیدن به محبوبش اشاره می‌کند. شاعر از مشکلاتی که عشق به او وارد کرده، ابراز ناتوانی و ناامیدی می‌کند و در پایان به زیبایی محبوبش و دشواری‌های عشق اشاره دارد.
ای گلستان حسن ترا بنده عندلیبدرد مراست نرگس بیمار تو طبیب
هوش مصنوعی: ای گلستان زیبایی، من بنده توام و پرنده زار میزنم. درد من به خاطر توست و نرگس بیمار تو، درمانگر من است.
بازم بخوان بلطف و بنازم ز در مرانهرچند گل نیاز ندارد بعندلیب
هوش مصنوعی: دوباره بخوان با مهربانی و مرا از در خود بیرون نرون، هرچهقدر هم که گل به شازده نیاز نداشته باشد.
در حال من نظر کن و از آه من بترسکز عشق بهره مندم و از وصل بی نصیب
هوش مصنوعی: به حال من توجه کن و از نالههایم بترس، چون من از عشق بهرهمندم اما از وصال و رسیدن به معشوق بینصیب هستم.
زنهار با غریب و گدا لطف کن که مندر کوی تو گدایم و در شهر تو غریب
هوش مصنوعی: احتیاط کن و با بیگانگان و نیازمندان مهربانی کن، زیرا من در کوی تو نیازمندم و در شهر تو بیگانه هستم.
در شهر با توام خبر عشق فاش شداز اشکم این تواتر و از شعرم این نسیب
هوش مصنوعی: در این شهر من با تو هستم، عشق ما آشکار شده است. اشکهای من نشاندهنده این عشق است و شعرهای من نیز حکایت از این قسمت از زندگیام می‌کند.
عقلم چنان برفت که امروز عاجزستز اصلاح من معلم وز ارشاد من ادیب
هوش مصنوعی: عقل و فهم من به قدری پریشان شده که امروز قادر نیستم خودم را اصلاح کنم و به راه درست بیفتم، حتی معلم و ادیب نیز نتوانستهاند به من کمک کنند.
حسنت رضا نداد بسامان (کار) منلیلی روا نداشت که مجنون بود لبیب
هوش مصنوعی: زیبایی تو باعث نشد که کار من به راه بیفتد، لیلی هم اجازه نداد که مجنون به آرامش برسد.
با روی چون نگار تو خاک رهست گلبا زلف مشکبار تو درد سرست طیب
هوش مصنوعی: چهرهات همچون نگار زیباست و در برابر آن، زمین مانند خاکی پر از گل است. موهای مشکیات باعث میشود که غم و درد به سر و جانم بیفتد.
با جز تو دوستی نبود شغل اهل دلحاشا که دستکار مسیحا بود صلیب
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به این نکته اشاره می‌کند که هیچ دوستی جز تو وجود ندارد و اهل دل به هیچ چیز دیگری مشغول نیستند. همچنین، به وضوح بیان می‌کند که هیچ شخصی نمیتواند مانند تو در بهبود و نجات دیگران عمل کند و این کار فقط در توان مسیحا است.
این بنده از وصال تو محروم بهر چیستاو در طلب مجد و تویی در دعا مجیب
هوش مصنوعی: این بنده به چه دلیلی از رسیدن به تو محروم است؟ او در جست و جوی مقام و جایگاه است و تو هم در دعاهای خود، پاسخگوی او هستی.
تیر دعای من بنشانه نمی رسدالرمی قد تواتر والسهم لایصیب
هوش مصنوعی: دعای من مانند تیر به هدف نمیرسد، چرا که تیراندازی که مهارت دارد، بسیار زیاد است و تیر من هدف را نمیزند.
من داعی توام باجابت امیدوارداعیک لایرد و راجیک لایخیب
هوش مصنوعی: من خواهان تو هستم و به پاسخ تو امیدوارم، زیرا دعوت تو هرگز پاسخ داده نمیشود و امید تو هرگز بر باد نمیرود.
نبود شکیب از گل روی تو سیف راتا عندلیب منبر گل را بود خطیب
هوش مصنوعی: عدم صبر و توانایی در تحمل زیبایی تو، باعث میشود که من نتوانم مانند بلبل از این گلستان سخن بگویم و از زیباییهای آن حرف بزنم.