شمارهٔ ۱۱
هوش مصنوعی: این شعر از شاعر فرغانی به بیان دشواری‌ها و ناپایداری‌های زندگی می‌پردازد. او به این نکته اشاره می‌کند که در دوره‌ای که مردم خوشحال نیستند و در زحمت به سر می‌برند، هیچ‌کس به راحتی و آسایش نخواهد رسید. شادی و آسایش همواره تحت تأثیر غم و اندوه قرار دارد و حتی در زمان‌هایی که ظاهراً زندگی آسان به نظر می‌رسد، مشکلات پنهانی وجود دارد. شاعر با مثال‌هایی از زندگی روزمره، به این واقعیت اشاره می‌کند که هیچ کس در این دنیا از مشکلات در امان نیست و همه در جستجوی آرامش و آسایش در میان سختی‌های زندگی هستند. در نهایت، او اهمیت دوستی و عشق را یادآور می‌شود و می‌گوید که بی‌دوستی و ارتباط مؤثر با دیگران، زندگی به معنای واقعی آسوده نخواهد بود.
اندرین دوران مجو راحت که کس آسوده نیستطبع شادی جوی از غم یکنفس آسوده نیست
هوش مصنوعی: در این دوران، راحتی را جستجو نکن چون کسی در آرامش نیست. حتی در ذهن انسان، شادی هم از غم دور نیست و هیچ کس لحظهای آسوده ندارد.
در زمان ناکسان آسوده هم ناکس بودناکسی نتوان شدن گر چند کس آسوده نیست
هوش مصنوعی: در زمانهای که افرادی بیارزش و ناکامل زندگی میکنند، حتی آنها هم در آرامش به سر می‌برند و نمیتوانند تغییر کنند. اگرچه ممکن است افراد دیگری آرامش نداشته باشند.
هرچه در دنیا وجودی دارد ار خود ذره استاز خلاف ضد خود او نیز بس آسوده نیست
هوش مصنوعی: هر آنچه در جهان وجود دارد، در واقع جزئی از یک کل بزرگتر است و حتی آنچه در تضاد با این اجزا قرار دارد نیز به آرامش نمیرسد.
گرچه خاکش در پناه خویشتن گیرد چو آبزآتش ار ایمن بود از باد خس آسوده نیست
هوش مصنوعی: هرچند که اگر کسی در پناه خود باشد و از خطرهای بیرونی در امان باشد، اما اگر دلش آرام نباشد و از مشکلات درون رنج ببرد، آسایش واقعی نخواهد داشت.
اندرین دوران که خلقی پایمال محنت اندگر کسی دارد بنعمت دست رس آسوده نیست
هوش مصنوعی: در این زمان که مردم با مشکل و سختی مواجه هستند، اگر کسی هم به نعمت و ثروتی دست یابد، نمیتواند به راحتی آسوده خاطر باشد.
آدمی تلخ عیش از ظالمان ترش رویهمچو شیرینی زابرام مگس آسوده نیست
هوش مصنوعی: انسانی که از ظلم و ستم دیگران رنج میبرد، هرگز نمیتواند طعم خوشی و شیرینی زندگی را بچشد، همانطور که مگسی نمیتواند در کنار شیرینی آرامش یابد.
گرچه در زیر اسب دارد چون کسی بالای اوستچون خران بارکش زین بر فرس آسوده نیست
هوش مصنوعی: اگرچه شخصی در زیر اسب است، مانند کسی که بر روی آن نشسته، ولی او همچنان مانند الاغی که بار حمل می‌کند، آسوده نیست.
از برای آنکه مردم اندرو شر می کنندشب ز بیم روز چون دزدان عسس آسوده نیست
هوش مصنوعی: افراد به دلیل ترس از رفتارهای ناپسند در روز، شب را به دزدان و مجرمان شبیه میبینند و آرامش ندارند.
مرغ کورا جای اندر باغ باشد چون درختگر بگیری ور بداری در قفس آسوده نیست
هوش مصنوعی: پرندهای که نابیناست، اگر در باغ باشد و بر درخت بنشیند، اگرچه در قفس قرار بگیرد، باز هم راحت نخواهد بود.
از پی تحصیل آسایش مبر بسیار رنجهر که او دارد بآسایش هوس آسوده نیست
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن آرامش و آسایش نباید از رنج و سختی زیادی استفاده کرد، چرا که کسی که به واقع به دنبال آسایش است، هرگز از آرزوهای بیپایان خود آرامش نخواهد یافت.
سیف فرغانی برنجست از فراق دوستانبی جمال مصطفی روح انس آسوده نیست
هوش مصنوعی: سیف فرغانی می‌گوید که او از جدایی دوستانش احساس ناراحتی و غم می‌کند و در زندگیاش آرامش ندارد. او این درد و رنج را با بیوجودی جمال و زیبایی محبوبش، که نماد دلخواهی و عشق حقیقی است، مرتبط میداند. به این ترتیب، فقدان محبت و جمال عزیزانش بر زندگیاش سایه انداخته و احساس تنهایی و دلتنگی برایش به بار آورده است.