شمارهٔ ۲۹
هوش مصنوعی: این شعر به بیان اهمیت ارتباط داشتن با دل و دین پرداخته است. شاعر اشاره می‌کند که دل کسی که درگیر درد دین است، زنده و مهربان می‌شود. اوعنوان می‌کند که جسم بدون روح و هدف، مانند خاکستر بی‌حرکت است، و دل بیمار که از دین بی‌نصیب است، مرده به شمار می‌رود.
شاعر به اين نکته توجه می‌کند که عمل و علم باید با یکدیگر همراه باشند تا انسان کامل شود و در این راه، اتصال به حق و دوستان حقیقی الزامی است. او همچنین هشدار می‌دهد که رفیقانی که انسان را از حق دور می‌کنند، به مانند شیطان هستند.
در نهایت، بیان می‌کند که پیروی از روش‌های پیامبران و ذکر خداوند می‌تواند انسان را به درجه‌ای از کمال برساند و زندگی او را همراه با عشق و معشوق حقیقی سازد.
طبیب جان بود آن دل که او را درد دین باشدبرو جان مهربان گردد چو او با تن بکین باشد
هوش مصنوعی: دلِ کسی که به درد دین آگاه باشد، مانند طبیبِ جان است. وقتی که او با فهم و محبت با بدنِ بیمار برخورد کند، جانِ مهربان و شفابخشی پیدا می‌کند.
تن بی کار تو خاکست بی آب روان ای جاندل بیمار تو مرده است چون بی درد دین باشد
هوش مصنوعی: بدن تو در غیاب عشق، مثل خاکی خشک و بیحیات است. ای جان، دل بیمار تو همچون مردهای است که درد و رنجی برای عشق و ایمان ندارد.
تن زنده دلان چون جان وطن برآسمان سازدولیکن مرده دل را جان چو گور اندر زمین باشد
هوش مصنوعی: افراد زنده و دارای احساس، همچون جان وطن به آسمان صعود می‌کنند و زندگی پر از شور و نشاطی دارند، اما افرادی که دل مرده دارند، حتی روحشان هم شبیه به خاک و گور در زیر زمین میماند.
مشو غافل ز مرگ جان چو نفست زندگی داردمباش از رستمی آمن چو خصم اندر کمین باشد
هوش مصنوعی: از فکر مرگ غافل نشو، زیرا که روح تو زندگی دارد. همچنین، ایمنی نداشته باش، چون دشمن در کمین است.
چو نفس گرگ طبعت را نخواهی آدمی کردنتنت در زیر پیراهن سگی بی پوستین باشد
هوش مصنوعی: اگر نخواهی طبیعت خود را شبیه انسان کنی و همچنان به غرایز وحشی خود پایبند بمانی، تن تو زیر لباس باطل و بیپردهای به مانند یک سگ خواهد بود.
بشهوت گر نیالایی چو مردان دامن جان راسزد گر دست قدرت را {ید تو} آستین باشد
هوش مصنوعی: اگر به شهوات پرستی نپردازی و مانند مردان عمل کنی، سزاوار است که دست قدرتت در دامن جانت باشند.
چو روز رفته گر یک شب هوا را از پس اندازیدلت در کار جان خود چو دیده نقش بین باشد
هوش مصنوعی: اگر روزی در یک شب هوای تو را در دل خود ذخیره کرده باشی، در کار جانت، چشمانت مانند یک نقاشی میتوانند آن را ببینند.
عمل با علم می باید که گردد آدمی کاملشکر با شهد می باید که خَلّ اسکنجبین باشد
هوش مصنوعی: انسان باید عملی با دانش خود انجام دهد تا به کمال برسد. همچنین شکر باید با عسل ترکیب شود تا خمیرهای خوشمزه به نام سرکه به دست آید.
اگر حق الیقین خواهی برو از چرک هستیهابآبی غسل ده جان را که از عین الیقین باشد
هوش مصنوعی: اگر به یقین حقی دست پیدا کنی، به جستجوی پاکی از زشتیها برو و با آب پاکی روح خود را بشوی، چرا که این تجدید روح می‌تواند به یقین واقعی منجر شود.
برو از نفس خود برخیز تا با دوست بنشینیکسی کز باطلی برخاست با حق همنشین باشد
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانی با دوستان خوب و راستین خود نشستی داشته باشی، باید از قید و بندهای نفسانی و خواستههای باطل خود دست برداری. تنها کسی که از منجلاب باطل و ناپاکیها فاصله بگیرد، می‌تواند در کنار حق و حقیقت قرار بگیرد و با آن همنشین شود.
رفیقی کو ترا از حق بخود مشغول میداردچو شیطان آن رفیق تو ترا بئس القرین باشد
هوش مصنوعی: دوستی که تو را از حقیقت و درستی باز میدارد، مانند شیطان است. این چنین دوستی برای تو بسیار بد و نابجا خواهد بود.
جز آن محبوب جان پرور چو کس را سر فروناریفرود از پایه خود دان اگر خلد برین باشد
هوش مصنوعی: به جز محبوبی که جان را پرورش می‌دهد، اگر کسی را سر فرو آورد و از مقام خود پایین بیاورد، بدان که او را از باغ بهشت هم پایینتر دانستهای.
بخرقه مرد بی معنی نگردد از جوانمرداننه همچون اسب گردد خر گرش بر پشت زین باشد
هوش مصنوعی: لباس زشت و نادرست کسی که اهل فضیلت نیست، به او شخصیت نمیبخشد. او نمیتواند با این لباس به خودی خود محترم و بزرگوار شود، همانطور که اگر خر بر پشت زین بنشیند، نمیشود اسب.
اگر تو راه حق رفتی بسنتهای پیغمبراحادیث تو چون قرآن هدی للمتقین باشد
هوش مصنوعی: اگر تو در مسیر درست حرکت کنی، سنتهای پیامبر و احادیث تو به مانند قرآن برای هدایت پرهیزکاران خواهد بود.
ازین سان سیف فرغانی سخن گو تا که اشعارتبسان ذکر معشوقان انیس العاشقین باشد
هوش مصنوعی: به همین روش، سیف فرغانی صحبت کن تا اشعار تو مانند ذکر و یاد محبوبان، دلنواز و آرامشبخش عاشقان باشد.