غزل شمارهٔ ۷۴
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر احساس ناامیدی و دشواری‌های عشق و رویای دست نیافتنی است. شاعر از محال بودن دیدن ماه، جمع‌آوری دل‌های پراکنده و بوسیدن لبان شیرین سخن می‌گوید. او تأکید می‌کند که عشقش به سرعت قابل مشاهده است و پوشاندن آتش عشق غیرممکن است. همچنین بیان می‌کند که هیچ کس نمی‌تواند از دل‌دادگی به معشوق خوشحال شود، چون پایدار بودن شادمانی برای دیگران محال است. شاعر در نهایت به ناپایداری دنیا و عدم شناخت انسان‌ها از واقعیت‌های زندگی اشاره می‌کند، به‌طوری‌که محبت و زیبایی عشق همواره دور از دسترس می‌ماند.
تا دیدن آن ماه فروزنده محال استفیروزی‌ام از اختر فرخنده محال است
هوش مصنوعی: تا زمانی که نتوانم آن ماه درخشان را ببینم، خوشبختیام نیز از ستارهی نیکبختی غیرممکن است.
تا زلف پراکندهٔ او جمع نگرددجمعیت دل‌های پراکنده محال است
هوش مصنوعی: تا زمانی که موهای پخش و پراکندهی او به هم نریخته و مرتب نشود، ایجاد همبستگی در دل‌های پراکنده غیرممکن است.
تا از همه شیرین دهنان چشم نپوشیبوسیدن آن لعل شکرخنده محال است
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانی لبهای شیرین را ببوسی، باید از همه افراد شیرینزبان چشمپوشی کنی؛ در غیر این صورت، بوسیدن آن گوهر زیبای لبها ممکن نخواهد بود.
مشکل که به دستم رسد آن لعل گهر باربر دست گدا گوهر ارزنده محال است
هوش مصنوعی: وقتی که مشکلات به من میرسند، مثل این است که اشیای قیمتی و باارزش دست گدایی را بگیری، زیرا چنین چیزی ممکن نیست.
گر عشق من از پرده عیان شد عجبی نیستپوشیدن این آتش سوزنده محال است
هوش مصنوعی: اگر عشق من به وضوح نمایان شده، چیز عجیبی نیست؛ چرا که نمیتوان این آتش سوزان را پوشاند.
من در همه احوال خوشم، تا تو نگوییکز بهر کسی شادی پاینده محال است
هوش مصنوعی: من در هر شرایطی خوشحال هستم، تا زمانی که تو نگویی که شادی برای کسی همیشه ممکن نیست.
گر خواجهٔ مشفق بکشد یا که ببخشدالا روش بندگی از بنده محال است
هوش مصنوعی: اگر آقا مهربانی کند و یا ببخشد، اما راه بندگی از بنده دور است و نمی‌تواند آن را انجام دهد.
بشنو که دم تیشه چه خوش گفت به فرهادرفتن ز سر کوی وفا، زنده محال است
هوش مصنوعی: بشنو که صدای تیشه چه نغمهای خوش دارد، فرهاد می‌گوید که رفتن از سر کوی عشق و وفا غیرممکن و مرده است.
کس در عقبش قوت رفتار نداردهمراهی آن سرو خرامنده محال است
هوش مصنوعی: هیچکس نمی‌تواند به راحتی از پس حرکت و زیبایی آن سرو بلندقد برآید و همراهی او ممکن نیست.
آگاه نشد هیچکس از بازی گردونآگاهی از این گنبد گردنده محال است
هوش مصنوعی: هیچکس از چرخش و تغییرات بیپایان زندگی باخبر نیست و فهمیدن این که این جهان چقدر ناپایدار است، غیرممکن است.
سرمایهٔ دریای گران‌مایه فروغیبی‌ابر کف خسرو بخشنده محال است
هوش مصنوعی: ثروت و دارایی مانند دریای باارزش، به راحتی در دسترس نیست و نمیتوان به سادگی از لطف و بخشش کسی مانند خسرو بهرهمند شد.
شه ناصردین آن که بر رای منیرشتابیدن خورشید درخشنده محال است
هوش مصنوعی: شهباز ناصردین، به قدرت و تأثیر او اشاره دارد و بیان می‌کند که تابش خورشید درخشان بر آرای او ممکن نیست.